پیش از شرکت در سومین رویداد ملی کیبُرد، در حد مقدماتی با بعضی از مبانی الکترونیک و تعدادی از قطعات آشنا بودم، اما هنوز دقیق نمیدانستم اینترنت اشیا چیست، چه کاربردهایی دارد و یک پروژه واقعی در این حوزه چطور شکل میگیرد. حضور در محور اینترنت اشیای کیبُرد برای من فرصتی شد تا هم آموزشهای کاملتری ببینم، هم مسیر ساخت یک پروژه را از نزدیک تجربه کنم و در کنار مهارتهای فنی، چیزهای زیادی درباره مدیریت زمان، حل مسئله و پیش بردن یک پروژه واقعی یاد بگیرم.
نویسنده: حانیه عادل، شرکتکننده محور اینترنت اشیا در سومین رویداد ملی کیبُرد
آشنایی من با کیبُرد به اولین دوره این رویداد برمیگردد؛ زمانی که تابستان بین پایه ششم و هفتم بودم. از طریق یک پیامک با کیبُرد آشنا شدم و برای رویداد بازیسازی ثبتنام کردم. چون هنوز پایه هفتم را تمام نکرده بودم، امکان شرکت در مسابقه را نداشتم و فقط آموزشهای آن دوره را دیدم.
سال بعد در دومین دوره، محور هوش مصنوعی را انتخاب کردم و در سومین رویداد تصمیم گرفتم سراغ محور جدید کیبُرد، یعنی اینترنت اشیا، بروم.
بهطور کلی همیشه به مسابقه علاقه داشتم، اما چیزی که بیشتر از هر چیز باعث میشد دوباره در کیبُرد شرکت کنم، آموزشهای کامل و جامع آن بود. احساس میکردم پیدا کردن چنین آموزشهایی با این سطح از پشتیبانی در جای دیگری کار راحتی نیست.
انتظارم از کیبُرد این بود که علاوه بر تقویت بعضی از مهارتهای فردی، بتوانم در رشتهای که دوستش دارم آموزش کاملتری ببینم؛ چیزی که در نهایت هم برای من اتفاق افتاد.
قبل از رویداد سوم، در یک کلاس مقدماتی اینترنت اشیا شرکت کرده بودم، اما آموزشها فقط در حد آشنایی اولیه با مبانی الکترونیک و تعدادی قطعه بود و هنوز تجربه کار روی یک پروژه کامل را نداشتم.
در سومین دوره کیبُرد سه محور بازیسازی، هوش مصنوعی و اینترنت اشیا وجود داشت. به بازیسازی علاقه زیادی نداشتم و چون در دوره دوم هم هوش مصنوعی را تجربه کرده بودم، دوست داشتم این بار سراغ محور جدید رویداد یعنی اینترنت اشیا بروم.
البته از قبل هم به این حوزه علاقه داشتم؛ فقط نمیدانستم دقیقاً باید از کجا شروع کنم و مسیر یادگیری آن به چه شکل است.
هر هفته بخشی از محتوای آموزشی در سایت قرار میگرفت و هر جلسه شامل یک یا چند قسمت بود. بعد از هر قسمت هم چند سؤال چندگزینهای وجود داشت که کمک میکرد متوجه شویم مطالب را چقدر یاد گرفتهایم.
اوایل که محتوای ویدیوها سبکتر بود، بیشتر ویدیوها را تماشا میکردم و خلاصه کوتاهی از نکات مهم مینوشتم. اما هرچه جلوتر رفتیم و مطالب تخصصیتر و برای من جدیدتر شدند، سعی میکردم با جستوجو در سایتهای ایرانی و خارجی، موضوعات را بهتر درک کنم.
معمولاً ویدیوها و منابع تکمیلیای را هم که در پایان آموزشهای کیبُرد معرفی میشدند میدیدم تا بیشتر با موضوع آشنا شوم.
اگر هم درباره بخشی از آموزش سوالی داشتم و با جستوجو به جواب نمیرسیدم، از بخش پشتیبانی محتوای آموزشی سایت کیبُرد کمک میگرفتم و معمولاً پاسخ سؤالهایم را پیدا میکردم.
یکی از مهمترین چیزهایی که از این رویداد به دست آوردم، همین آموزش جامع در رشته موردعلاقهام بود. در کنار آن، کمکم یاد گرفتم برای ادامه مسیر پروژه باید مهارتهایی مثل مدیریت زمان، جستوجو و حل مسئله را هم جدیتر بگیرم.
موقع ثبتنام یکی از نگرانیهای اصلی من این بود که اصلاً برای مسابقه چه ایدهای پیدا کنم.
با خودم فکر میکردم اگر نتوانم ایده خوبی پیدا کنم چه؟ اما چون هدفم فقط مسابقه و برنده شدن نبود و بیشتر برای یادگیری آمده بودم، تصمیم گرفتم به خاطر این نگرانی از ثبتنام صرفنظر نکنم.
با خودم گفتم در بدترین حالت، یک ایده تکراری انتخاب میکنم و حتی اگر نتوانم در مسابقه نتیجه خوبی بگیرم، باز هم آموزشهایی را یاد گرفتهام که برایم ارزشمند هستند. برای من از همان ابتدا مهمترین بخش کیبُرد آموزشهایش بود، نه فقط مسابقه.
مرحله اول مسابقه، ارسال پروپوزال ایده بود و این مرحله برای من سختترین بخش مسیر شد؛ چون باید تصمیم میگرفتم دقیقاً چه چیزی بسازم.
اول قصد داشتم پروژه «خانه هوشمند» را انتخاب کنم، اما فکر میکردم حتماً باید ایدهای کاملاً جدید داشته باشم و نباید سراغ ایدههایی بروم که قبلاً اجرا شدهاند.
خیلی سرچ کردم، اما به نتیجهای که میخواستم نرسیدم. در نهایت نشستم و به مشکلات و نیازهایی که خودم در زندگی روزمره دیده بودم فکر کردم و ایده «حرم هوشمند» به ذهنم رسید.
آن موقع فهمیدم همیشه سرچ کردن پاسخ همه سؤالها نیست؛ گاهی باید کمی به تجربهها و مسئلههایی که خودمان دیدهایم برگردیم.
البته بعد از انتخاب ایده، جستوجو و تحقیق برای توسعه و بهتر کردن پروژه خیلی به من کمک کرد.
از اینکه در نهایت ایدهام را تغییر دادم راضی هستم، اما اگر بخواهم به کسی که میخواهد در کیبُرد شرکت کند توصیهای داشته باشم، میگویم اول سعی کنید ایده جدیدی پیدا کنید؛ اگر نشد، میتوانید یک ایده قبلی را با خلاقیت خودتان تغییر دهید یا متناسب با یک نیاز بومی بازطراحی کنید.
حتی اگر این کار هم سخت بود، بهخاطر ایده از مسابقه کنار نکشید. در جلسات مینیمنتورینگ و منتورینگ فرصت دارید پروژه را بهتر کنید و بخشهای جدیدی به آن اضافه کنید.
واقعیت این است که تقریباً هر ایدهای که به ذهن ما میرسد ممکن است قبلاً جایی در دنیا اجرا شده باشد؛ مهم این است که ما چطور آن را توسعه میدهیم.
بعد از مرحله پروپوزال، مراحل بعدی بهترتیب پروتوتایپ، محصول اولیه و محصول نهایی بودند.
در هر مرحله باید پروژه را توسعه میدادیم، ایرادهای آن را برطرف میکردیم و نسخه کاملتری ارائه میدادیم تا در نهایت به محصول نهایی برسیم.
من پروژهام را بهصورت انفرادی پیش بردم. البته فکر میکنم اگر همتیمی داشتم، هم بعضی از کارها سریعتر پیش میرفت و هم فرصت بیشتری برای تقویت مهارتهای کار تیمی پیدا میکردم.
یکی از چیزهایی که این روند به من یاد داد، این بود که پروژههای واقعی یکباره کامل نمیشوند. باید مرحلهبهمرحله ساخته شوند، آزمایش شوند، تغییر کنند و هر بار نسخه بهتری از آنها شکل بگیرد.
در مرحله محصول اولیه، پروژه من در محیط شبیهساز اجرا میشد و برای استفاده از بعضی سایتها و ابزارهای خارجی به اینترنت بینالملل نیاز داشتم.
همزمان با این مرحله، به دلیل شرایط جنگ رمضان محدودیتهایی برای اینترنت ایجاد شده بود و همین موضوع پیش بردن پروژه را سختتر میکرد.
محدودیت اینترنت در کنار شرایط جنگی و اتفاقات تلخی که در کشور رخ داده بود، تمرکز روی پروژه را سختتر کرده بود، اما با حمایتها و راهنماییهایی که از کیبُرد گرفتم توانستم این مرحله را پشت سر بگذارم.
در همین مرحله یک جلسه مینیمنتورینگ هم داشتم که کمک زیادی به من کرد و باعث شد بتوانم بعضی قسمتهای پروژه را بهتر پیش ببرم.
مرحله محصول نهایی نسبتاً خوب پیش میرفت و دو جلسه منتورینگ هم برایم خیلی کاربردی بود، اما یک اشتباه باعث شد شب آخر پروژه استرس زیادی را تجربه کنم.
ضبط ویدیو معرفی پروژه را برای شب آخر گذاشته بودم و دقیقاً همان شب سرعت اینترنت بهشدت پایین آمد.
تا صبح بیدار ماندم تا بالاخره توانستم ویدیو را ضبط و ارسال کنم.
آن شب یکی از مهمترین درسهای این رویداد را یاد گرفتم؛ اینکه وقتی مشکلی پیش میآید، نباید دستوپای خودمان را گم کنیم.
استرس زیاد نهتنها مشکل را حل نمیکند، بلکه سرعت و دقت کار را هم پایین میآورد. گاهی باید آرامشمان را حفظ کنیم، کاری را که از دستمان برمیآید انجام بدهیم و ادامه مسیر را به خدا بسپاریم.
اگر دوباره به روز اول پروژه برگردم، قطعاً مرحله محصول نهایی را زودتر شروع میکنم و احتمالاً رابط کاربری پروژه را هم در محیط دیگری طراحی خواهم کرد.
سومین رویداد کیبُرد همزمان شد با اتفاقات سخت و غمانگیزی که کشور با آن روبهرو بود و یکی از آنها جنگ رمضان بود.
میدانستم محل زندگی و فعالیت بسیاری از مسئولان کیبُرد در تهران است و در آن روزها نگرانشان بودم.
دقیقاً در همان روزهایی که من نگران آنها بودم، آقای خسروی، کارشناس بخش اینترنت اشیای رویداد که از ابتدا تا انتهای مسیر همراه ما بودند، برای احوالپرسی با من تماس گرفتند.
آن تماس برای من خیلی خاطرهانگیز بود.
آن شب بیشتر از قبل احساس کردم مسئولان، اساتید و بچههای شرکتکننده کیبُرد فقط افرادی نیستند که برای چند ماه در یک مسابقه کنار هم قرار گرفته باشند؛ بلکه میتوانند یک جامعه بزرگتر را شکل دهند که حتی بعد از رویداد هم برای کارهای علمی با یکدیگر در ارتباط باشند و در روزهای سخت به یاد هم بمانند.
در طول رویداد خاطرات زیادی داشتم؛ لذت یاد گرفتن یک موضوع جدید، لحظهای که بعد از کلی فکر بالاخره ایده پروژهام را پیدا کردم، شببیداری برای رساندن پروژه به مهلت ارسال و حتی درخواستهایی که برای تمدید زمان داشتیم!
اما چیزی که احتمالاً بیشتر از همه در ذهنم میماند، همان حس همدلی در روزهای سخت است.
در پایان رویداد، احساس میکردم نسبت به ابتدای مسیر نگاه خیلی کاملتری به اینترنت اشیا پیدا کردهام.
قبل از شرکت در کیبُرد فقط مقداری با مبانی الکترونیک و بعضی قطعات آشنا بودم، اما در طول این مسیر فهمیدم اینترنت اشیا دقیقاً چیست، چه کاربردهایی دارد و یک پروژه واقعی در این حوزه چه مراحلی را پشت سر میگذارد.
همچنین یاد گرفتم پروژههای واقعی، چه در اینترنت اشیا و چه در حوزههای دیگر، چطور از یک ایده اولیه به یک محصول تبدیل میشوند.
مدیریت زمان، اولویتبندی کارها، جستوجو برای پیدا کردن پاسخ، استفاده از راهنمایی منتورها و حفظ آرامش در زمان بروز مشکل هم جزو چیزهایی بودند که در این مسیر بیشتر تجربه کردم.
فکر میکنم همین تجربهها برای مسیر تحصیلی و کاری آیندهام هم مفید خواهند بود.
اگر دانشآموزی هستید که فقط به درسهای مدرسه راضی نیستید و دوست دارید یک حوزه جدید را جدیتر یاد بگیرید، به نظرم کیبُرد میتواند تجربه مناسبی برای شما باشد.
اگر هنوز مطمئن نیستید به کدام رشته علاقه دارید، میتوانید کمی درباره رشتههای مختلف تحقیق کنید و بعد تصمیم بگیرید؛ اما صرفاً به دلیل اینکه از قبل همه چیز را بلد نیستید یا هنوز ایده مشخصی برای مسابقه ندارید، از شرکت کردن منصرف نشوید.
بهخصوص برای دانشآموزانی که در شهرهای کوچکتر زندگی میکنند و دسترسی راحتی به دورههای تخصصی یا اساتید این حوزهها ندارند، چنین آموزشهایی میتواند فرصت خوبی باشد.
اگر بخواهم تجربه خودم از کیبُرد را در چند کلمه خلاصه کنم، برای من ترکیبی بود از آموزش، هیجان مسابقه، لذت ساختن یک پروژه واقعی، ارتباط با اساتید و منتورها و آشنایی با دانشآموزانی که مثل من به فناوری علاقه داشتند.
و شاید مهمتر از همه، تجربهای بود که به من نشان داد یادگیری فقط دیدن چند ساعت آموزش نیست؛ گاهی باید ایده پیدا کرد، اشتباه کرد، دوباره ساخت، تا صبح بیدار ماند و در نهایت چیزی را که فقط یک فکر بوده، به یک پروژه واقعی تبدیل کرد
📌 اگر شما هم دوست دارید تجربهای شبیه به تجربه حانیه داشته باشید، میتوانید در دوره بعدی رویداد ملی کیبُرد ثبتنام کنید و مسیر یادگیری خودتان را در حوزهی اینترنت اشیا، هوش مصنوعی، بازیسازی یا امنیت سایبری شروع کنید.