
همیشه راهی برای جبران مافات هست
همیشه راهی برای جبران مافات هست. این اولین جملهای بود که توی کتاب بادبادک بازِ خالد حسینی خواندم. حدود ۲۰ سال پیش. با بهجت کتاب را خوانده بودم. از همان زمان هم از این جمله خیلی خوشم میآمد. به نظرم پتانسیلِ این را داشت که حتی به یک موضوع، گند اساسی زده باشی، باز هم تصور نکنی که همه چیز تمام شده و دیگر هیچ کارش نمیشود کرد. البته که خودم هم میدانستم این قیدِ «همیشه» در ابتدایِ جمله، واقعاً هم همیشگی نیست.
همه چیز از همان روزِ لعنتی شروع شد؛ از همان روزی که کلیدِ دکانِ قدیمی پدریام را با اصرار زیاد از مادرم تحویل گرفتم. از بچگی عادتمان داده بود که بهش بگوییم بهجت. میگفت «مامان» خیلی سنم را بالا میبرد! حق داشت. از سیزده سالگی شوهرش داده بودند به کسی که چهل سال از خودش بزرگتر بود.
در واقع من حتی آن زمان هم که هاشم زنده بود، پدری نداشتم. یعنی هاشم اصلاً برایم پدری نکرد و موقعیتش را هم نداشت که بکند. بهجت چهارده ساله بود که من را باردار شد و من همان روزی که به دنیا آمدم، با هاشم پنجاه و چهار سال فاصلهی سنی داشتم و با بهجت، چهارده سال! بهجت در بهترین حالت میتوانست خواهر بزرگتر من باشد تا مادرم.
به همین خاطر بود که میگویم حق داشت نخواهد او را «مامان» صدا بزنیم. او هنوز بچگیاش هم تمام نشده بود. شاید بزرگترین شانسِ زندگی من هم البته همین بود. اینکه بهجت بیشتر از اینکه مادرم باشد، دوستم بود، هم بازیام بود. با هم خاله بازی میکردیم، قایم باشک بازی میکردیم. انگار که بهجت هم بیشتر دلش میخواست هم بازیِ من باشد تا مادرم.
ده ساله بودم که هاشم مُرد. اگر بخواهم خیلی صادقانه حرف بزنم، باید بگویم که مردنش خیلی ناراحتم نکرد. وجود نداشتنش را هم خیلی حس نکردم. هاشم هیچ وقت با ما بدرفتاری نمیکرد، اما خُب همیشه فقط بود. همین! صبح میرفت سر کار، توی همین دکان قدیمی، چراغِ فتیلهای مردم را تعمیر میکرد و شب هم برمیگشت خانه؛ غذا میخورد و میخوابید.
چند سالی مغازه را اجاره دادیم. همیشه هم سرِ گرفتن اجاره، مصیبت داشتیم. بهجت نمیتوانست حقش را آنطور که باید از مستأجرها بگیرد. همین شد که وقتی هیجده ساله شدم، به بهجت گفتم که خودم میخواهم دکان را بچرخانم. خیلی درسخوان نبودم. به همین خاطر، بهجت بعد از اصرارهای زیادِ من، دلش راضی شد که بروم درِ دکان و شیرِ گرم و چای بدهم دستِ مردم.
آن روز لعنتی هم مثلِ همیشه، شیر را ریخته بودم تویِ قابلمهی بزرگی که داشتم و قابلمه را هم گذاشته بودم روی گاز. کارمندِ بانک بازار که زنگ زد و گفت که قسط دکان عقب افتاده، تازه فهمیدم که یادم رفته قسط را پرداخت کنم. برای اینکه به بهجت که ضامنم شده بود زنگ نزنند، کرکرهی دکان را دادم پایین و سریع خودم را رساندم بانک و یادم رفت که زیرِ گاز را خاموش کنم.
هنوز تویِ بانک بودم و کارمندِ بانک هم داشت پیمان را معرفی میکرد تا دیگر قسطهایم را فراموش نکنم که صدای انفجار تا تویِ بانک آمد. در چشمی به هم زدن، همه از بانک و مغازههای دیگر خودشان را رساندند به بازار. اتفاقی که نباید میافتاد، افتاده بود!
شیر سر رفته بود و گاز را خاموش کرده بود. گاز که ترموکوپل نداشت، نشت کرده بود و با جرقهی یخچال، همه چیز رفته بود روی هوا. دیوار مغازههای بغلی هم ریخته بود. تنها شانسی که آوردم این بود که کسی آن نزدیکیها نبود که آسیب ببیند؛ هر چه بود، ضرر مالی بود.
آتش نشانها که آتش را خاموش کردند و ربانهای زرد خطر را دور تا دور محوطه کشیدند، رفتم خانه. بهجت قضیه را فهمیده بود. نمیدانم کدام یکی از همسایهها داستان را تعریف کرده بود. اما از این قضیه ناراحت نبودم. حداقلش این بود که کاری که خودم باید با هزار من و من انجام میدادم، حالا یکی دیگر انجام داده بود.
بهجت ناراحت بود. اما رفاقتمان باز هم کمکم کرد. داشت وسایل شام را میآورد توی خانه. داشتم فکر میکردم که حالا باید چطور خرج خانه را در بیاوریم. میدانستم بهجت هم دارد به همین فکر میکند. خودش پیش قدم شد و گفت: