
عصر بود. رستوران شلوغی در مرکز شهر.
من روبهروی بهروز نشسته بودم و سارا کنار او.
سارا تقریباً بیست دقیقه بود که با چنگالش سالادش را جابهجا میکرد؛ نه آنقدر که بشود اسمش را غذا خوردن گذاشت.
بهروز اما با چلوکبابش رابطهای کاملاً جدی داشت.
چند میز آنطرفتر، یک زوج جوان نشسته بودند. پسر دست دختر را گرفته بود و دختر سرش را گذاشته بود روی شانهٔ او. بشقابهایشان تقریباً دستنخورده مانده بود.
سارا چند لحظه نگاهشان کرد.
آه کشید.
گفت:
«نگاهشون کن...»
بهروز بدون اینکه سر بلند کند گفت:
«دارم میبینم.»
«واقعاً قشنگه.»
«کدومش؟»
سارا با چشم به آن دو اشاره کرد.
بهروز بالاخره نگاه کرد.
چند ثانیه خیره ماند و گفت:
«آره.»
سارا لبخند زد.
بهروز ادامه داد:
«غذاشون هم داره سرد میشه.»
سارا اخم کرد.
«تو واقعاً نمیتونی یه لحظه چیزی رو خراب نکنی؟»
بهروز شانه بالا انداخت.
«من خرابش نکردم. غذاشون رو خودشون دارن خراب میکنن.»
من خندیدم.
سارا برگشت طرف من.
«مگه نه؟»
من چیزی نگفتم.
سارا دوباره رو به بهروز کرد.
«منظورم اینه که... نگاهشون کن. آدم دلش میخواد یکی یه روز اینطوری نگاهش کنه.»
بهروز تکهای کباب برید.
گفت:
«از دور قشنگه.»
سارا زیر لب گفت:
«باز شروع شد.»
«چی؟»
«کالبدشکافی و تشییع جنازهٔ احساسات.»
بهروز خندید.
«بهروز درحالی که با چنگال کباب را تکه میکرد گفت: این احساسات تو بود ببخشید.»
بعد با چنگالش به زوج اشاره کرد.
«ماه هم از دور قشنگه.»
سارا گفت:
«ماه؟»
«آره. از اینجا نگاهش میکنی، شاعرانهست. آدم دلش میخواد براش شعر بگه. بعد اگر نزدیکش بشی...»
مکث کرد.
«میبینی یه مشت سنگه.»
سارا خندید.
«پس عشق هم یه مشت سنگه؟»
بهروز کمی فکر کرد.
«نه. عشق از ماه بدتره.»
«چرا؟»
«ماه حداقل چهار میلیارد ساله سر جاشه. عشق دو سال هم دوام بیاره باید جشن بگیری.»
سارا زد زیر خنده.
«تو واقعاً آدم بدی هستی.»
«ممنون.»
«تعریف نکردم.»
«من هم تشکر نکردم. صرفاً مدیریت بحران کردم.»
سارا دوباره به زوج جوان نگاه کرد.
لبخندش کمکم محو شد.
گفت:
«ولی جدی... چرا اینقدر با عشق مشکل داری؟ تو حتماً یه رباتی.»
بهروز این بار جواب نداد.
کمی ماست کنار بشقابش ریخت و با نان جمعش کرد.
بعد گفت:
«مشکل ندارم. فقط زیادی بهش اعتماد ندارم.»
سارا گفت:
«فرقش چیه؟»
«مشکل داشتن یعنی ازش بدت بیاد. اعتماد نداشتن یعنی بدانی ممکنه سرت کلاه بذاره.»
سارا به من نگاه کرد.
«مگه نه؟»
من باز چیزی نگفتم.
گفت:
«اصلاً عشق کلاه سر آدم میذاره؟»
بهروز لبخند زد.
«طبیعت میذاره.»
«باز طبیعت!»
«فکر کن میلیونها سال طول کشیده تا مغز ما یه جوری کار کنه که وقتی یه نفر رو میبینیم، قلبمون شروع کنه به مسخرهبازی.»
«مسخرهبازی؟»
«آره. یکی رو میبینی، ناگهان خواب و خوراکت به هم میریزه، صدای طرف برات از موسیقی قشنگتر میشه، بعد مغزت هم میگه: تبریک میگم، شما برنده شدید.»
سارا گفت:
«برندهٔ چی؟»
بهروز بدون مکث گفت:
«تولید مثل.»
سارا با دست به بازویش زد.
«اه!»
بهروز خندید.
«خب، یه بخشی از ماجرا همینه. یه سری واکنش شیمیایی توی مغزمون هم بیتقصیر نیستن.»
سارا با تعجب نگاهش کرد.
«یعنی عشق فقط شیمیه؟»
بهروز فوراً گفت:
«نگفتم فقط.»
سارا مکث کرد.
«ولی همین الان گفتی.»
«نه. گفتم شیمی توش هست.»
«خب فرقش چیه؟»
بهروز لبخند زد.
«فرقش اینه که وقتی میگی عشق فقط شیمیه، داری یه نتیجه میگیری که من نگرفتم.»
سارا چند لحظه نگاهش کرد.
بعد برگشت سمت من.
«این یکی رو تو بگو. درست میگه؟»
شانه بالا انداختم.
سارا با اعتراض گفت:
«تو چرا هیچوقت هیچی نمیگی؟»
بهروز خندید.
«چون فهمیده اگه چیزی بگه، باید تا آخر شب جواب پس بده.»
سارا گفت:
«من فقط یه نظر میخوام.»
گفتم:
«منوی غذا رو میخوای؟»
سارا خندید.
«خیلی بامزهای.»
بهروز گفت:
«بالاخره یکی پیدا شد که از من بدتر باشه.»
سارا دوباره رو به بهروز کرد.
«پس تو چی میگی؟»
بهروز کمی از نوشابهاش خورد.
گفتم:
«این حرفو یه نفر قبل از تو هم زده.»
بهروز نگاهم کرد.
«کی؟»
«یه آلمانی، اسمش شوپنهاور بود. میگفت عشق فقط یه نقشهٔ طبیعته؛ چون طبیعت نمیتونه مستقیم بهمون بگه برو این کارو بکن، پس یه حس قشنگ میذاره جلوی چشممون. خودش هم آخر عمر تنها موند، بدون زن و بچه، فقط با سگش زندگی کرد. انگار زندگی خودش هم داشت بهش حق میداد.»
سارا با تعجب نگاهم کرد.
«تو از کجا این چیزا رو میدونی؟»
شانه بالا انداختم.
بهروز لبخند زد.
«خب، من نمیشناختمش. ولی حرفش رو قبول دارم.»
سارا ساکت شد.
دیگر با غذا بازی نمیکرد.
فقط دنبال جوابی بود که بتواند با آن برگردد.
بعد گفت:
«یعنی عشق یه جور حقهست؟»
بهروز شانه بالا انداخت.
«شاید.»
سارا گفت:
«و ما هم گول میخوریم.»
«تقریباً.»
سارا چند لحظه فکر کرد.
«چه بدجنس.»
بهروز گفت:
«طبیعته دیگه. مادر طبیعت هم مادره، ولی خیلی مادر نمونهای نیست.»
خندیدم.
سارا دوباره به من نگاه کرد.
«تو هم فکر میکنی عشق آدمو گول میزنه؟»
گفتم:
«من فکر میکنم کباب سرد شده.»
سارا با عصبانیت خندید.
«اه، شما دوتا!»
بهروز گفت:
«دیدی؟ من تنها نیستم.»
سارا سرش را تکان داد.
بعد آرامتر گفت:
«ولی یه چیزش رو نمیفهمم.»
«چی؟»
«اگر عشق فقط یه حقهٔ طبیعته، چرا وقتی تموم میشه آدم اینقدر دردش میگیره؟»
بهروز جواب نداد.
این بار من هم منتظر ماندم.
سارا ادامه داد:
«یعنی طبیعت اول بهت حس خوب میده، بعد که کارش تموم شد، ولت میکنه بری؟»
بهروز گفت:
«تقریباً.»
«چه موجود بیرحمی.»
«طبیعت؟»
«آره.»
بهروز لبخند زد.
«شاید.»
سارا گفت:
«پس اگر یکی رو دوست داشته باشی و از دستش بدی، چی؟»
بهروز آرام گفت:
«اون دیگه قسمت جالب ماجراست.»
«چرا؟»
«چون طبیعت هنوز کار خودش رو کرده. ولی تو دیگه نمیتونی بهش بگی: ممنون، حالا لطفاً حسش رو هم پس بگیر.»
سارا چند لحظه ساکت ماند.
بعد گفت:
«پس عشق شاید یه مکانیزم باشه، ولی چیزی که بعدش توی آدم میمونه دیگه مکانیزم نیست.»
بهروز لبخند خیلی کوچکی زد.
سارا با تعجب نگاهش کرد.
بعد دوباره نگاهش را به زوج جوان دوخت.
پسر چیزی در گوش دختر گفت. دختر خندید و سرش را بیشتر روی شانهٔ او گذاشت.
سارا گفت:
«ولی هنوز یه چیز رو نفهمیدم.»
«چی؟»
«اگر عشق اینقدر خطرناکه، چرا آدم باز دلش میخواد عاشق بشه؟»
بهروز این بار سریع جواب نداد.
نگاهش روی پنجره افتاد.
ماه تازه از پشت ساختمانها پیدا شده بود.
گفت:
«ماه رو میبینی؟»
سارا نگاه کرد.
«آره.»
«از اینجا قشنگه؟»
«خیلی.»
«اگه بری نزدیکش چی؟»
سارا خندید.
«سنگه.»
«پس چرا هنوز نگاهش میکنی؟»
سارا چند ثانیه چیزی نگفت.
بعد آرام گفت:
«چون قشنگه.»
بهروز گفت:
«حتی با اینکه میدونی سنگه؟»
«آره.»
«پس شاید جواب سؤال قبلیت هم همینه.»
سارا برگشت سمتش.
«کدوم سؤال؟»
«همون که پرسیدی چرا آدم دوباره دلش میخواد عاشق بشه.»
سارا لبخند زد.
«تو داری میگی عشق مثل ماهه؟»
«نه.»
«پس چی؟»
بهروز شانه بالا انداخت.
«دارم میگم شاید بعضی چیزها لازم نیست مفید باشن تا ارزشمند باشن.»
سارا گفت:
«این یکی رو از کجا آوردی؟»
«خودم.»
«دروغ نگو.»
بهروز خندید.
«باشه. شاید یه پیرمرد آلمانی قبلاً یه چیزایی شبیه این گفته باشه.»
من گفتم:
«نیچه.»
سارا برگشت طرف من.
«اینم فیلسوفه؟»
گفتم:
«آره.»
«بازم آلمانی؟»
«تقریباً.»
دیگر آن شب نگفتم، اما بعدها خواندم که خودش آخر عمر عقلش را از دست داد؛ انگار حتی برای او هم آریگفتن به زندگی، تا آخر، کار سادهای نبود.
بهروز گفت:
«این یکی حداقل بلد بود از زندگی شاکی باشه و بازم دوستش داشته باشه.»
سارا گفت:
«چطوری؟»
گفتم:
«یه جورایی میگفت باید به زندگی، با همهٔ اتفاقات خوب و بدش، آری گفت.»
سارا ابرو بالا انداخت.
«حتی بدبختی؟»
«حتی بدبختی.»
«حتی شکست؟»
«حتی شکست.»
سارا کمی مکث کرد.
«حتی عشق؟»
بهروز نگاهش کرد.
لبخند زد.
«خصوصاً عشق.»
سارا چند لحظه چیزی نگفت.
بعد گفت:
«پس شاید اون دوتا فیلسوف که اسمشونو گفتی، خیلی هم با هم دعوا نداشتن.»
بهروز گفت:
«داشتن.»
«ولی تهش هر دو دربارهٔ یه چیز حرف میزدن.»
«نه.»
سارا اخم کرد.
«باز نه؟»
بهروز لبخند زد.
«یکی میگفت دنیا سرت کلاه میذاره.»
سارا منتظر ماند.
«و اون یکی؟»
بهروز گفت:
«میگفت خب که چی؟ کلاه رو بذار سرت و راه برو.»
سارا خندید.
«این تعریف تو از فلسفهست؟»
«نه.»
مکث کرد.
«تعریف من از زندگیه.»
چند لحظه سکوت کردیم.
رستوران کمکم خلوت شده بود.
زوج جوان هم رفته بودند. فقط دو بشقاب نیمهخورده روی میز مانده بود.
سارا ناگهان گفت:
«بهروز.»
«هوم؟»
«تو هیچوقت عاشق شدی؟»
بهروز همانطور که لیوان آبش را در دست داشت، مکث کرد.
بعد گفت:
«نه.»
خیلی سریع گفت.
سارا لبخند زد.
«دروغ میگی.»
بهروز هم لبخند زد.
«چه اعتمادبهنفسی.»
«آدمی که اینهمه دربارهٔ عشق شوخی میکنه، یا خیلی عاشقشه یا خیلی ازش ضربه خورده.»
سارا لحظهای به من نگاه کرد.
«مگه نه؟»
من چیزی نگفتم.
بهروز گفت:
«یا خیلی گرسنهست.»
سارا خندید.
«این یکی جواب حساب نمیشه.»
بهروز چیزی نگفت.
سارا هم دیگر ادامه نداد.
بلند شد، کیفش را برداشت و گفت:
«من باید برم.»
کنار در ایستاد.
برگشت.
«بهروز.»
«بله؟»
«تو یه روزی عاشق میشی.»
بهروز لبخند زد.
«از کجا اینقدر مطمئنی؟»
سارا گفت:
«چون آدمی که اینهمه دربارهٔ عشق شوخی میکنه، یه جایی ته دلش خیلی جدی گرفته.»
بهروز خواست چیزی بگوید، اما سارا نگذاشت.
گفت:
«اون روز دیگه لازم نیست ماه رو از دور نگاه کنی.»
بهروز خندید.
«چرا؟»
سارا لبخند زد.
«خودت میشی ماه.»
و رفت.
بهروز چند ثانیه به در نگاه کرد.
بعد گفت:
«اگه من بشم ماه، کی زمین رو نجات بده؟»
صدایش آنقدر آرام بود که نمیدانستم با من حرف میزند یا با خودش.
نشستم.
گفتم:
«چیزی میخوای؟»
گفت:
«نه.»
چند لحظه بعد، لیوان آبش را برداشت.
نوشید.
گذاشت روی میز.
به بشقاب خالیاش نگاه کرد.
گفتم:
«داری به چی فکر میکنی؟»
گفت:
«هیچی.»
«دروغ نگو.»
لبخند زد.
«به این فکر میکنم که سارا شاید یه چیزهایی حالیش باشه.»
«مثلاً؟»
ساکت ماند.
بعد گفت:
«یه روزی، یه جایی، یه کسی بود که بهم میگفت: تو خوبی.»
لبخندش محو شد.
«و من باورش کرده بودم.»
دیگر چیزی نگفتم.
بهروز انگشتش را دور لبهٔ لیوان چرخاند.
«عجیبه، نه؟»
«چی؟»
«آدم ممکنه یه حرف ساده رو سالها باور کنه... بعد یه روز یادش بره چرا باورش کرده.»
گفتم:
«هنوز هم فکر میکنی اشتباه کرده بود؟»
بهروز نگاهش را از لیوان برداشت.
چند لحظه به من نگاه کرد.
گفت:
«نمیدونم.»
بعد خندید.
«شاید وقتشه دوباره امتحانش کنم.»
«چی رو؟»
«باور کردنش رو.»
رستوران تقریباً خالی شده بود.
پیشخدمت میزهای اطراف را جمع میکرد.
ماه از پشت پنجره بالاتر آمده بود.
بهروز نگاهی به آن انداخت و گفت:
«میدونی مشکل ماه چیه؟»
گفتم:
«چی؟»
گفت:
«اینکه تا وقتی هست، هیچکس قدرش رو نمیدونه.»
گفتم:
«پس عشق هم همینطوره؟»
لبخند زد.
«نه.»
مکث کرد.
«عشق بدتره.»
خندید.
اما این بار خندهاش شبیه قبل نبود.
من به ماه نگاه کردم.
شاید آدمها همیشه عاشق چیزی نمیشوند که کامل و بینقص است.
گاهی عاشق چیزی میشوند که میدانند سرد است، دور است، دستنیافتنی است.
اما باز هم نگاهش میکنند.
نه چون نمیدانند سنگ است.
دقیقاً چون میدانند.
بهروز لیوان خالیاش را برداشت، انگار هنوز آبی در آن مانده باشد، و دوباره گذاشتش سر جایش.