شیخ نیاز

پاییز سوزناک صحرا با آمدن یالدیراق شروع شده. سه ستاره‌ای که نوید خنک شدن روزها را می‌دهند. شب اما، برای شیخ نیاز بیش از حد تحمل سرد است. تنها، خسته، در میان صحرا؛ در کنار آتشی کم‌جان.
بیست‌وپنج سال بیشتر ندارد، ولی خستگی راه و اضطراب دوری از خانواده، طاقت سرما را از او گرفته بود. شعرهای صوفی‌الله یار را زمزمه می‌کرد برای آرام‌تر کردن افکار خود.
به همسرش، تاج‌بی‌بی، می‌اندیشید و فرزندانش،آنه بی بی و امان‌محمد. چند روزی‌ست آوارهٔ صحرا شده؛ از بیم مأموران پهلوی. جرمش، سردستگی گروهی از توده‌ای‌هاست. علت اتهام هم این بود که در قحطی پیش‌آمده برای ترکمن‌های آن سوی مرز، شیخ نیاز پیش افتاده بود برای جمع‌آوری کمک.
مخبرین خبر داده بودند که شیخ نیاز برای کمونیست‌ها آذوقه می‌فرستد. اتهامی از اساس دروغین. قصد او فقط کمک به ترکمن‌های آن سوی مرز، ساکن در شوروی، بود که با قحطی و گرسنگی دست‌وپنجه نرم می‌کردند.
خبر توده‌گیری، خیلی سریع در گمیشان پیچید.
شیخ نیاز، مردی که چندین سال پیش، در نوجوانی، از بیم کمونیست‌ها روستای پدری در شوروی را ترک کرده بود، اینک با شروع موج دستگیری و سرکوب پهلوی دوم، راه دیگری نمی‌یافت جز بازگشت.
انتخابی از روی ناچاری. می‌دانست آن سوی مرز نیز آزادی در انتظارش نیست، ولی راه دیگری به ذهنش نمی‌رسید.
دوشبی نزد ملاطاغان ماند. طاغان، دوست و قوم‌وخویش او، ساکن روستایی بود لب مرز شوروی.
قصد شیخ نیاز این بود که قبل از طلوع آفتاب، از اترک عبور کند و خود را به آن سوی مرز برساند.
روزگار چه بازی‌ها که نمی‌کند با آدم. روزی از ترس جان، خود را به اترک بسپاری، در ایران به سربازی بروی، شغلی دست‌وپا کنی و ازدواج. و حالا همسر و فرزندان را رها کنی و باز خود را بسپاری به اترک، از ترس مأموران شاه دوم پهلوی، به جرم گناه ناکرده.
در افکار خود غوطه‌ور بود که پلک‌هایش سنگین شدند. دراز کشید و سرش را روی خورجینش گذاشت. خستگی امانش نداد؛ خوابید.
گودال خیلی بزرگ بود؛ قد دو یا سه انسان. قطر آن به اندازهٔ یک آلاچیق بزرگ. کف گودال ایستاده بود؛ درست وسط گودال. دور تا دور آن، سگ‌هایی در اندازه‌های متفاوت در حال پارس کردن بودند. رئیسشان سگی بود بسیار بزرگ، سیاه.
ناگهان، کسی آمد. سنگی به سگ بزرگ زد. سگ، زوزه‌ای کشید و دور شد. سگان دیگر نیز.
از خواب پرید؛ خیس عرق. پیشانی‌اش را با آستین خشک کرد.
«چه خوابی! خیر باشه!»
کمی که گذشت، نور امیدی در دلش تابیدن گرفت.
«سگ یعنی دشمن. آن مرد، سگ‌ها را دور کرد. شاید اتفاق خوبی می‌خواد بیفته.»
این‌ها را با خودش می‌گفت.
دلش با رفتن نبود. طاقت دوری از خانواده را نداشت. خوابی که دید هم، بهانه‌ای شد برای بازگشت.
«توکل به خدا! برمی‌گردم گمیشان. ان‌شاءالله که خیر باشه!»
زمزمهٔ شیخ نیاز و طلوع صبح، هم‌زمان شد.