نزدیک عصر است. هوا دمدار است و غبارآلود. برای کاری عازم قلندرآباد شدهام. امامزاده یحیی را پشت سر میگذارم. در ماشین، منتظر همسر نشستهام تا خریدی کند و بازآید.
درست سرِ پیچِ جاده، به سمت روستا، دوربینی کنجکاو بر بالای تیر جا خوش کرده تا عابران سواره و پیاده را بپاید. روبهرو، منظره آلوده است به خانهها و دکلهای برق و تلفن. در آینه، امامزاده است که بعد از آن، پیچوتاب و بالا و پایینِ جاده نمایان است.
شعر، اما، در جنوبِ ماجراست؛ جادهای سرازیری، پایینِ جادهای که کنارش نشستهام، در ماشین. کنارش، دیواری است؛ کهنه، کوتاه. در آن خلوتِ زیبا هم، انسان رهایش نکرده با آلایشِ تبلیغاتِ مزخرف.
پشت این دیوار، اما، زندگی جاری است؛ ساکت، ساکن و آرام. دیوار حیاط، دیوار نیمهخرابِ خانهای فروریخته را در آغوش دارد. خرابه است، اما به چشمم زیباترین خرابهای است که دیدهام.
درختان توت و سرو و کاج و حتی عرعر، در این حیاط جان دارند. نیمه تابستان است و گندم و جو جای خود را به خار و علف دادهاند. زیرِ درخت توت، سه انسانِ مؤنث نشستهاند؛ ترکمناند؛ از لباسهای ساده نخی و روسریهایشان پیداست. زنی میانسال، زنی جوان و دخترکی نوجوان. چهرهها از دور ناپیداست، اما اندامها جرئتِ حدس زدن به آدم میدهند. حرکت دستهای بانوی میانسال، نشان از گل انداختنِ حرفها دارد.
چند قدم آنسوتر، گوسفندانِ اغلب قهوهای، به رهبریِ بزی سفید، مشغول چرا هستند. کمی آنسوتر، پایینتر از این پَستی، تکرارِ پَستیِ دیگر؛ مزرعهای به قدرِ یک باغچه، آفتابگردانها را در آغوش کشیده است. زردیِ آفتابگردان، در زمینهٔ سبزِ حیاط، خود اعجازی است.
نیزاری بلند و باریک، میان باغچه و رودخانه فاصله انداخته است. نیها به سازِ باد میرقصند. چهلچای، آرام و کمآب، سینهٔ نرمِ خاک را شکافته است. میان حیاطِ داستان و مزارعِ اطراف فاصله انداخته؛ مزارعی که از حیثِ تماشا، چیزی برای عرضه ندارند.
کمی دورتر، پلی آهنی، روستای قصه را به چند روستای دیگر، در آن سوی رود، پیوند میدهد. شانهای قرمز را میماند، با دندانههای شکسته و درهمفرورفته.
بعضی منظرهها در هیچ قابِ عکسی جا نمیشوند؛ اما شاید این کلمات بتوانند بارِ امانتِ توصیف را بر دوش بکشند.