ویرگول
ورودثبت نام
Borhan_salige
Borhan_saligeآیات در زمین آشکار شده است.
Borhan_salige
Borhan_salige
خواندن ۹ دقیقه·۱ ماه پیش

تفسیر ۵۳ فصلت در برهان سلیقه

آیات سلیقه در نفس انسان

سَنُرِيهِمْ آيَاتِنَا فِي الْآفَاقِ وَفِي أَنْفُسِهِمْ حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّهُ الْحَقُّ ۗ أَوَلَمْ يَكْفِ بِرَبِّكَ أَنَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيدٌ

به زودی نشانه‌های خود را در اطراف جهان و در درون جانشان به آنها نشان می‌دهیم تا برای آنان آشکار گردد که او حق است؛ آیا کافی نیست که پروردگارت بر همه چیز شاهد و گواه است؟! ۱

در این بخش به آیات در نفس انسان پرداخته میشود، چنان که از نام آن پیداست از مهمترین آیات است و میتوان آن را قلب این برهان دانست. خداوند متعال در کتاب خویش همواره از آیاتی در زمین سخن گفته و در آیه ۵۳ شریفه فصلت وعده میدهد که آیات و نشانه های خود را در زمین آشکار خواهد کرد. این آیه شریفه که به آیه آفاق و انفس شهرت دارد از بزرگترین آیات و وعده‌‌های الهی شمرده میشود.

۲۰ و ۲۱ مبارک ذاریات میفرماید؛

وَفِي الْأَرْضِ آيَاتٌ لِلْمُوقِنِينَ وَفِي أَنْفُسِكُمْ ۚ أَفَلَا تُبْصِرُونَ

و در زمین نشانه‌های بزرگی برای جویندگان یقین است. و در وجود خود شما (نیز آیاتی است)؛ آیا نمی‌بینید؟!

وهمچنین در ۳۶ مبارک یاسین فرموده؛

سُبْحَانَ الَّذِي خَلَقَ الْأَزْوَاجَ كُلَّهَا مِمَّا تُنْبِتُ الْأَرْضُ وَمِنْ أَنْفُسِهِمْ وَمِمَّا لَا يَعْلَمُونَ

منزه است کسی که تمام زوجها را آفرید، از آنچه زمین می‌رویا ند، و از خودشان، و از آنچه نمی‌دانند! ۱

خداوند متعال انسان را به تامل در زمین و در نفس انسان فرا می خواند و اینگونه میفهماند که در میان آنان چنین پیوندی برقرار است. از این رو در آیات متعدد ما را به تدبر و تامل در چگونگی خلقت خود دعوت میکند تا بدانیم همان نشانه هایی که در کرانه های هستی جاریست در وجود انسان نیز جریان دارد.

اکنون اگر پرسیده شود مقصود خداوند از آیات در زمین و نفس انسان چیست؟ و خداوند به چه نشانه هایی در نفس انسان اشاره دارد؟ این سعادت به برهان سلیقه عطا شده است که میتواند به این پرسش به روشنی پاسخ دهد.

درباره آیات در زمین شواهد متعدد و گوناگونی تاکنون بیان شده اند که بسیاری از آن‌ها همان خصلت‌ها و ویژگی‌های انسانی بوده‌اند که در طبیعت کار شده‌اند. ویژگی‌هایی مانند درد عشق و محبت در جمع شدن خار و گل، رنگ عوض کردن، ریا و تظاهر، تقلب یا مرزنشینی و نظیر آن همگی از خصلت‌های انسانی بوده‌اند که در سراسر طبیعت کار شده‌اند. که برخی از این دست شواهد تاکنون بیان شده‌اند. از ذکر آن‌ها عبور کرده و به آیات نفس میپردازیم.

از منظر آیات سلیقه نفس انسان یکی از برجسته ترین طایفه‌ی جفت هاست. وجود مذکر و مونث در نفس انسان به خوبی نشان میدهد که او بر چه اساس و مبنایی خلق شده است. احتجاج به همین نکته کافیست تا هر مخالفی را در همان گام نخست متوقف سازد و اجازه ندهد از ابتدای این استدلال بتواند سالم عبور کند. چرا که خود انسان نوعی دیگر از همان جفتهاست و همین چگونکی خلقت انسان را به خوبی نشان میدهد.

در چهره و ظاهر و باطن انسان آثار کار همان کسی پیداست که آفاق و کرانه های هستی را پدید آورد، او را همان کسی خلق کرده که آسمان و زمین را و شب و روز را و طعام و میوه های مختلف را آفرید. از آغاز شکل گیری انسان تا پایان عمر او آثار و نشانه هایی در این پیکر باقی گذاشته است. از شکل‌گیری جنین انسان می‌توان دید که فرآیند رشد بر اساس الگو و طرح تقارن و زوجیت کار می‌شود. در مرحله‌ای این زوجیت به سمت تمایز مذکر و مونث حرکت میکند که زوج هم هستند، اما قبل از آن نیز نوعی دیگر از جفتها در سراسر بدن جنین در حال کار است، زوجیتی در غالب تقارن که از هر عضوی یک جفت میسازد، مانند دو دست، دو پا، دو چشم، دو گوش که این زوج سازی جدای از جفت سازی نرینگی و مادینگی‌ست، به همین سبب خداوند در آیات خود همواره به دو زوج اشاره دارد که باید به هر دوی آنها توجه داشت.

و اما برخی اعضا دقیقاً روی مرز تقارن قرار دارند اما همچنان بیانی دیگر از جفتها در آن‌ها دیده می‌شود؛ مانند یک بینی با دو سوراخ، یک دهان با دو کارکرد، خوردن و سخن گفتن. و همچنین اندامهای جنسی هم دو کارکرد دفع و تولید مثل را بر عهده دارند. یک عضو برای دو کارکرد ساخته میشود، اما در مثالهای اول دو‌عضو برای یک کار کرد بودند، وضعیت های مختلف اما جفت بودن همواره مد نظر است.

آیا اینها برایتان آشنا نیست؟

مشابه آنچه در دنیای گیاهان، ثمرات و سراسر طبیعت کار میکند که شواهد آنها بیان شد. در آنجا نیز دو نوع زوجیت کار شونده وجود داشت علاوه بر زوجیت نرینگی و مادینکی زوجیت دیگری در کار بود که بصورت های مختلف خلاقانه و فعالانه کار میکرد، که بیان شده اند.

دم و بازدم در هر نفس انسان نمود دیگری از سنت جفت‌هاست؛ گویی سلیقه‌ی جفت‌ها در جسم آدمی نیز به شیوه‌های گوناگون اعمال میشود. هدف همواره جفت‌هاست که این هدف به صورت‌ها و حالت‌های مختلف محقق می‌شود. حتی صدای تپیدن قلب انسان نیز با زبان خود می‌گوید: جفت‌ها. لوب‌-داب، لوب‌-داب، لوب‌-داب... پیوسته و یکنواخت نغمه‌ی جفت‌ها را تکرار می‌کند. این تنها صدای قلب نیست که می‌تپد؛ بلکه صدای جفت‌هاست که در سینه‌ها میگوید.

و همچنین خنده و گریه نیز صورت‌هایی دیگر از همان جفت‌ها هستند که از درون نفس انسان ظهور یافته اند. باید پرسید چرا حوادث و اتفاقات گاهی خنده‌دار و گاهی گریه دارند؟ خنده و گریه نیز از برجسته ترین از طایفه‌ی جفت‌ها هستند، که باری دیگر این چنین نمود یافته اند.

ظهور چنین پدیده هایی در نفس انسان نشان دهنده همان دستهایی است که در طبیعت و سراسر آفاق هستی کار میکند ‌و در بدن انسان نیز باری دیگر اجرا میشود، اراده ای زنده به نام جفتها وجود دارد، که به صورت های مختلف کار میکند، همچون هدفی که با روش های مختلف محقق میشود. آیات جفتها همان سلیقه‌ ایست که در دانه‌ها، میوه ها و در سراسر آفرینش بارها به تماشا گذاشته است. تا همین مقطع هم میتوان به روشنی دریافت که همان سلیقه و اساسی که در مخلوقات انجام شده باری دیگر در نفس انسان کار شده است.شاید بتوان گفت نفس انسان خلاصه‌ و معدلی از اساس حاکم بر مخلوقات و مرکز ثقل نشانه‌های الهی است؛ که مطابق و هم راستا با یکدیگر خلق شده‌اند. برای پشتیبانی از این سخن برهان شواهد خوبی دارد.

گفته شد که در بدن انسان تقارن آشکاری برقرار است که صورتی دیگر از جفتهاست، اما در عین حال استثناهایی به چشم میخورد که خیلی آشنا هستند، مانند یک قلب و یک کبد که در یک سمت بدن مستقر شده‌اند و یادآور همان نقض‌ تقارن‌ها و استثتاهای معنا‌داری هستند که در دنیای طبیعی و دیگر جاها نیز شاهد آن بوده ایم.

در این‌جا مسئله‌ی مهمی رخ می‌نماید: چنین نقض تقارنی تنها یک ویژگی ساده و بی حساب نیست، بلکه همان الگو و دستوری است که از آغاز آفرینش و پیدایش جهان کار شده تا دیگر عرصه ها، که در طول کتاب به ویژه در بخش استثناهای چشمک زن بیان شده است. چنین نقض تقارنی در نفس انسان همان استثناهایی هستند که از آغاز خلقت تا سراسر طبیعت کار میکند و باری دیگر در نفس انسان اینچنین بازنویسی میکند.

در مدل‌های کیهان‌شناسی یکی از وقایع مهم اولیه‌ی جهان پدیده‌ی نقض تقارن بین ماده و پادماده است، که میگویند همان نقض باعث باقی‌ماندن ماده و شکل‌گیری جهان شد. بدون آن هیچ کهکشانی ستاره‌ای و انسانی پدید نمی آمد. حال وقتی به بدن انسان و روند شکل گیری آن می‌نگریم، همان قاعده‌ی تقارن و نقض تقارن را در سطحی دیگر و باری دیگر میبینیم. این صدای چکش همان بناست که به گوش میرسد، صدای همان چکشی که از آغاز خلقت کار کرده و اکنون در نفس انسان کار میکند. و به معنای واقعی کلمه او از خود نشانه باقی میگذارد. ان‌شاءالله آیات و نشانه ها در زمین و نفس انسان به همین آیات اشاره دارند.

و این اساس صرفاً در نفس انسان یا در مخلوقات نیست؛ بلکه در نسخه‌های دیگر خلقت نیز همین سلیقه و سنت همچنان جاری است.. چنین سبکی زنده با تکرار ظاهر می‌شود. مانند امضای یک خالق آگاه و با اراده است، که در آثار خود نشانه باقی میگذارد. سپس بنده هایش را به نگاه کردن و تفکر در نشانه هایش دعوت میکند، تا نشانه ها و کار های اورا بشناسند، در نفس انسان نیز فرا خوانده‌ تا نشانه هایی که باقی گذاشته را دریابند.

نزدیک به یقین مقصود پروردگار از آیات در زمین و نفس انسان همین آیاتی است که بیان شد. و میتوان گفت شاهد تحقق آیات آفاق و انفس هستیم. نصرت آشکاری از او رسیده تا تفسیر این آیه شریفه را بر قلم جاری کند.

عظمت آیه آفاق و انفس و تحقق وعده آن برای اهل ایمان و عالمان پوشیده نیست، آنان معنا و عظمت آیه را به درستی دریافته اند و بسیاری از آنان منتظر تحقق این وعده بوده‌اند، و بسیاری در این راستا تلاش کرده اند، بتوانند برای آن تفسیری ارائه دهند و معنای آیه را روشن سازند، اما تفاسیر ارائه شده تاکنون خیلی مطابق با نصح و محتوای آیه شریفه نبوده‌اند. برخی آن نشانه ها را به دیگر براهین مانند برهان صدیقین یا برهان نظم نسبت داده‌اند، در حالی که چنین نسبت هایی با ظاهر و محتوای آیه شریفه هماهنگ نیستند و آیه شریفه آنان را نمی پذیرد.

پروردگار عالمیان با روشنی وعده‌ی آشکار کردن آیات و نشانه‌های خود را در آفاق و انفس نوید می‌دهد که به زودی تحقق خواهد بخشید. در حالی که براهینی که برای آیه شریفه بیان کرده اند، حتی پیش از نزول قرآن نیز در گذشته به ادبیات دیگر موجود بوده‌اند؛ بنابراین نمی‌توان وعده‌ی به زودی آشکار خواهد شد را برای آنچه بالفعل موجود است صادق دانست. حتی هیچ برهانی چنین سنتی ندارند که آیات و نشانه هایی که در کرانه های هستی کار شده اند بتوانند همان نشانه ها را در نفس انسان نشان دهند، این سنت از برهان سلیقه است که در همجا نشانه‌های او را دنبال میکند، برهان سلیقه بود که اینگونه به دنبال نشانه ها و آیات خدا می گشت، دیدید که با سنت خود مراد و مفهوم آیه را بیان کرد و آیه شریفه او را میپذیرد.

در انتهای آیه شریفه جمله‌ی آیا کافی نیست که پروردگارت بر همچیز شاهد و گواه است. این معنا تنها در برهان سلیقه نشان داده میشود، او حضور خداوند را در همجا نشان داده است که شاهد و گواه است. و از آیاتی که آشکار کرده به روشنی پیداست، خداوند متعال به ریز و درشت و جرئیات اتفاقات و سخنان و مواضع تمام بندگانش به خوبی آگاه و مطلع است، این معنا که خداوند بر همچیز و از همچیز آگاه است، به روشنی در برهان سلیقه فهمیده میشود.

پروردگار عالمیان خود تحقق بخشیدن وعده را بر عهده داشت و امروز دستان قدتمند همان خدا در تحقق دادن وعده اش به روشنی مشهود است. چنین نشانه ها و آیاتی به نحوی برای بهانه جویان اتمام حجت میکند، که اگر بخواهند همچنان عناد بورزد و از حق تمکین نکنند، خداوند به زودی نابودی آنان را با تمام اعوام و انصارشان رقم خواهد زد.

این نگارش بخشی از کتاب «تفسیر مخلوق با مخلوق در برهان سلیقه» بود. برای تهیه کتاب میتوانید به شماره ۱۷۲۶۸۶۳ ۰۹۱۹ پیام دهید.

آنان را با تمام اعوام و انصارشان رقم خواهد زد.

اثبات خداقرآن
۵
۰
Borhan_salige
Borhan_salige
آیات در زمین آشکار شده است.
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید