
من نمیدونم شما چطورین، ولی خودم به تجربه فهمیدم که آدمیزاد موجود عجیبیه! 😄
یه چیزی رو انتخاب میکنه، باهاش خو میگیره، کمکم زندگیش رو باهاش تنظیم میکنه و بعد از یه مدت، دیگه حضور اون چیز براش عادی میشه. انگار از اول هم قرار بوده همینجوری باشه.
حالا فرقی نمیکنه چی باشه؛ یه رابطهٔ عاطفی، یه شغل، یه خونه، یه مغازه یا حتی مسیر رفت و آمد روزانه مون.
صبحها از خونه میزنیم بیرون، سوار ماشین میشیم، یه مسیر مشخص رو میریم، سر ساعت میرسیم سر کار و شب هم تقریباً با همون برنامه برمیگردیم. چند ماه که میگذره، دیگه لازم نیست برای هیچکدوم از این کارها فکر کنیم. همهچیز جا افتاده.
حالا کافیه محل کارمون عوض بشه! باید زودتر بیدار بشیم، مسیرمون دورتر بشه، دو تا ماشین عوض کنیم یا یه هزینهٔ تازه به زندگیمون اضافه بشه. هنوز معلوم نیست شرایط جدید بهتره یا بدتر؛ ولی احتمالاً اولین واکنشمون اینه که بگیم: ای بابا! این دیگه چه وضعشه؟!
چرا؟ چون روال زندگیمون به هم خورده.
گاهی قبل از اینکه بفهمیم یه تغییر به نفعمونه یا نه، از خودِ تغییر خوشمون نمیاد.
ممکنه چند هفته یا چند ماه بعد، به شرایط تازه عادت کنیم و حتی ازش راضیتر باشیم. ممکنه هم هر روز بیشتر حرص بخوریم و آخرش تصمیم بگیریم برگردیم به همون وضعیت قبلی.
پس بهتره قبل از اینکه دربارهٔ یه تغییر قضاوت کنیم، ببینیم دقیقاً با چی مشکل داریم؛ با نتیجهای که پیش رومونه یا با اینکه باید از روال همیشگیمون بیرون بیایم؟
حالا این ماجرا رو ببریم توی انتخاب شغل.
خیلیها با علاقه درس خوندن، سالها تلاش کردن و برای خودشون آیندهای تصور کردن؛ ولی وقتی وارد بازار کار شدن، دیدن خبری از اون جایگاهی که براش زحمت کشیده بودن نیست. یا کاری پیدا نکردن، یا مجبور شدن سراغ شغلی برن که هیچ ارتباطی با رشته و تخصصشون نداره.
از اون طرف، آدمهایی رو هم میبینیم که شغل فعلیشون انتخاب اولشون نبوده. یه فرصتی براشون پیش اومده، وارد کاری شدن و کمکم توش جا افتادن. بعد دیدن از کاری که انجام میدن لذت میبرن، مهارت پیدا کردن و حتی حاضر نیستن با شغلی که روزی آرزوش رو داشتن، عوضش کنن.
یکی با مجسمهسازی و حجمسازی زندگی میکنه، یکی از طراحی و ساختن چیزی که توی ذهنش بوده لذت میبره و یکی هم یه کار کاملاً معمولی داره، اما از نتیجهٔ کارش، درآمدش و زندگیای که براش ساخته راضیه.
آیا ما باید حتماً همون چیزی رو دوست داشته باشیم که روز اول انتخابش کردیم؟
شاید یه کار رو به دلایل مختلف شروع کنیم و بعد از مدتی بهش علاقهمند بشیم. شاید هم چیزی که با عشق انتخابش کردیم، بعد از چند سال دیگه اون حسوحال سابق رو نداشته باشه.
خودِ کار ممکنه همون باشه، ولی ما عوض شده باشیم. شرایط فرق کرده باشه، خواستههامون تغییر کرده باشه و چیزی که قبلاً برامون مهم بوده، حالا اهمیت کمتری داشته باشه.
مثلاً یه نفر یه ساندویچی کوچیک راه میاندازه. اولش خودش همهکاره ست؛ خرید میکنه، مواد آماده میکنه، سفارش میگیره و ساندویچ میپیچه. چند تا مشتری ثابت پیدا میکنه که از کارش راضیان و خودش هم از اینکه مردم محصولش رو دوست دارن، خوشحاله.
دو سه سال میگذره. کارش میگیره، مشتریها بیشتر میشن و مغازه دیگه جای کافی برای همه نداره.
خب، حالا چی؟
میتونه مغازه رو بزرگتر کنه، نیرو بگیره و کارش رو گسترش بده. شاید از این مرحلهٔ تازه هم لذت ببره و احساس موفقیت کنه.
اما یه احتمال دیگه هم هست؛ شاید اصلاً دلش نخواد صاحب یه کسب و کار بزرگ بشه. شاید از همون مغازهٔ کوچیک، مشتریهای قدیمی و کارکردن با دستهای خودش بیشتر لذت میبره. بزرگشدن کار هم ممکنه مسئولیت و دردسرهایی بهش تحمیل کنه که دیگه اون رضایت قبلی رو نداشته باشه.
پس بزرگتر شدن لزوماً به معنای بهترشدن نیست؛ همونطور که کوچک موندن هم همیشه نشونهٔ ترس از پیشرفت نیست.
مهم اینه که ببینیم از چیزی که داریم چه میخوایم و تغییرات تازه چه چیزی به ما اضافه میکنن و در عوض، چه چیزی از ما میگیرن.
حالا از شغل بیایم بیرون و برسیم به رابطهٔ عاطفی؛ جایی که همین ماجرا شکل جالبتری پیدا میکنه.
دو نفر با هم آشنا میشن. از هم خوششون میاد، کنار هم خوش میگذرونن، حرف برای گفتن دارن و از بودن با هم احساس خوبی میگیرن. ممکنه یکی ازشون از دیگری بپرسه: چی شد که این آدم رو انتخاب کردی؟
و جواب خیلی ساده باشه: باهاش خوشحالم.
نه لزوماً به این دلیل که از همون اول مطمئن بوده این آدم همسر آیندهشه، یا تمام ویژگیهای طرف مقابل رو بررسی کرده و به این نتیجه رسیده که بهترین انتخاب ممکنه. فعلاً کنار این آدم حالش خوبه و میخواد این ارتباط رو تجربه کنه.
به نظرم همین هم میتونه برای شروع یک رابطه کافی باشه.
قرار نیست دو نفر از روز اول بدونن این آشنایی شش ماه طول میکشه، سه سال ادامه پیدا میکنه یا به ازدواج میرسه. میتونن از بودن کنار هم لذت ببرن و اجازه بِدن زمان، شناخت بیشتری براشون ایجاد کنه.
اما زمان میگذره.
هیجان روزهای اول ممکنه کمتر بشه. عادتها، تفاوتها و توقعات کمکم خودشون رو نشون میدن. شرایط زندگی تغییر میکنه و ممکنه چیزی که در آغاز اهمیتی نداشته، بعدها به موضوع مهمی تبدیل بشه.
اینجاست که رابطه وارد مرحلهٔ تازهای میشه.
دو نفر میتونن برای بهترشدن ارتباطشون تلاش کنن، دربارهٔ تفاوتهاشون حرف بزنن و شکل تازهای از زندگی مشترک بسازن. حتی ممکنه علاقهٔ اولیه به عشق عمیقتری تبدیل بشه؛ عشقی که فقط به هیجان و خوشگذروندن وابسته نیست، بلکه از شناخت بیشتر و پذیرفتن واقعیتهای یکدیگر هم میاد.
شاید هم بعد از مدتی بفهمن که دیگه احساس و خواستهٔ مشترکی ندارن. هر دو تغییر کردن، اما این تغییرات اونها رو به دو مسیر متفاوت رسونده.
آیا باید به هر قیمتی ادامه بِدن، فقط چون یه روزی همدیگه رو دوست داشتن؟
من اینطور فکر نمیکنم.
همونطور که شروع یک رابطه بهتنهایی تضمین نمیکنه که تا آخر ادامه پیدا کنه، پایانیافتن اون هم لزوماً به این معنی نیست که انتخاب اول اشتباه بوده.
شاید اون ارتباط در زمان خودش خوب و ارزشمند بوده، اما حالا دیگه نیست. شاید هم هنوز ارزش ادامه دادن داشته باشه، ولی به شکل قبلی نه.
البته تغییرکردن برای حفظ رابطه، به این معنی نیست که یکی مدام خودش رو عوض کنه تا دیگری راضی بمونه. قرار نیست برای نگهداشتن هر رابطهای، از خواستهها و شخصیت خودمون دست بکشیم.
گاهی هر دو نفر با تغییراتی کوچک یا بزرگ، راه تازهای برای ادامه پیدا میکنن. گاهی هم اختلاف خواستهها اونقدر زیاده که ادامهدادن، رضایت و آرامش هیچکدوم رو تأمین نمیکنه.
اینکه در چنین موقعیتی چه تصمیمی بگیریم، به خود رابطه، شرایط زندگی و هزینههایی بستگی داره که هر انتخاب برامون داره.
مثلاً ممکنه تغییر شغل درآمد بیشتری برامون داشته باشه، اما ساعتهای بیشتری از روزمون رو بگیره. ممکنه جابجایی به خونهای تازه، فضای بهتری در اختیارمون بذاره، اما هزینهٔ رفت و آمد رو چند برابر کنه.
ممکنه برای حفظ یک رابطه تلاش کنیم و نتیجه هم بگیریم، اما بهای این تلاش برای یکی از دو نفر بیش از اندازه سنگین باشه.
پس فقط دیدن مزایای تغییر کافی نیست؛ باید دید در مقابلش چه چیزهایی رو از دست میدیم.
گاهی انعطافپذیری کمک میکنه با شرایط جدید کنار بیایم. گاهی بهتره شرایط رو تغییر بدیم.
گاهی هم میفهمیم ادامهدادن این مسیر، با وجود تمام زحمتهایی که براش کشیدیم، دیگه انتخاب مناسبی نیست.
البته هیچکدوم از این تصمیمها نسخهای همگانی ندارن. چیزی که برای یک نفر جواب میده، ممکنه برای دیگری نتیجهٔ کاملاً متفاوتی داشته باشه.
بنظرم مهم اینه که انتخاب امروز رو با شرایط امروز بسنجیم، نه اینکه فقط به خاطر تصمیم دیروز، خودمون رو مجبور به ادامهدادن کنیم.
ما قرار نیست همیشه به شکل اولیهٔ انتخابهامون وفادار بمونیم.
ممکنه لازم باشه اونها رو پرورش بدیم، تغییرشون بدیم یا حتی کنارشون بذاریم.
این همون جاییه که سه مفهوم به هم میرسن: انعطافپذیری، تغییرپذیری و تطبیقپذیری.
گاهی باید انعطاف نشون بدیم تا چیزی که داریم حفظ بشه. گاهی باید خودمون یا شرایط رو تغییر بدیم تا امکان تازهای به وجود بیاد.
گاهی هم باید با واقعیت جدید تطبیق پیدا کنیم و راهی رو انتخاب کنیم که با زندگی امروز ما سازگارتره.
نه اینکه با هر بادی به هر سمتی بریم، نه اینکه سرسختانه در برابر هر تغییری بایستیم.
فقط شرایط رو ببینیم، هزینهها رو بسنجیم و بپذیریم که خود ما هم در طول زندگی تغییر میکنیم.
حالا یه سؤال برای خودم دارم:
چند بار شده که از یه وضعیت ناراضی بودم، اما فقط به خاطر اینکه بهش عادت کرده بودم، حاضر نبودم تغییرش بدم؟
و چند بار از یه تغییر تازه بدم اومده، اما بعداً فهمیدم همون تغییر، دری رو به روم باز کرده که اصلاً انتظارش رو نداشتم؟
شاید بد نباشه گاهی به این چیزها فکر کنیم.
زندگی همیشه همون شکلی که شروع شده، ادامه پیدا نمیکنه. بعضی چیزها ارزش نگهداشتن دارن، بعضیها با کمی تغییر بهتر میشن و بعضیها هم دورهشون تموم میشه.
هنر زندگی شاید همین باشه که بفهمیم کِی باید چیزی رو نگه داریم، کِی تغییرش بدیم و کِی اجازه بدیم از زندگیمون عبور کنه.
