
گاهی یک موجود آنقدر تنهاست که برای زنده ماندن، مجبور میشود برای خودش یک دنیای کوچک بسازد.
وال-ای ۷۰۰ سال است روی زمینی متروک زندگی میکند؛ زمینی پر از زباله، بدون آدمها و تقریباً بدون نشانی از زندگی. کارش ساده است: زبالهها را جمع کند، فشرده کند و روی هم بگذارد.
اما در این تکرار طولانی، اتفاقی برایش افتاده؛ او دیگر فقط یک ماشین نیست.
چیزهایی را که پیدا میکند نگه میدارد؛ چیزهایی که برای دیگران دورریختنی اند، برای او ارزش پیدا میکنند. یک وسیله، یک نوار، یک لامپ یا حتی چیزی که خودش هم نمیداند چیست، میتواند برایش جالب باشد.
وال-ای در میان زبالهها، در واقع دارد تکههای زندگیِ از دسترفته ی انسانها را جمع میکند.

و شاید به همین دلیل است که خانه ی کوچک او، با همه ی سادگی اش، بیشتر از یک محل نگهداری وسایل است؛ آنجا دنیایی است که خودش ساخته.
موسیقی گوش میدهد، فیلم میبیند و از Hello, Dolly! چیزهایی را تماشا میکند که هنوز تجربه نکرده؛ آدمهایی که کنار هم میایستند، دست هم را میگیرند و به هم نزدیک میشوند.

وال-ای عشق را نمیشناسد، اما میل به نزدیک شدن را میبیند.
بعد ایو میآید.
موجودی دقیق، سریع و مأموریت محور؛ درست در مقابل وال-ای که کنجکاو، بازیگوش و کمی دست و پاچلفتی است.
اما رابطه ی این دو تقریباً بدون کلام شکل میگیرد.
اینجاست که فیلم برای من زیباتر میشود.
وال-ای با نگاهش حرف میزند؛ با نزدیک شدن و عقب رفتنش، با دست دراز کردن، ترسیدن، دنبال کردن و منتظر ماندن.
حتی وقتی چیزی نمیگوید، میفهمیم چه میخواهد.
شاید چون خودش هنوز بلد نیست احساسش را توضیح بدهد.
و ایو هم کمکم از یک مأموریت فراتر میرود.
آنها زبان مشترکی ندارند، اما به تدریج یکدیگر را میفهمند؛ گویی برای بعضی ارتباط ها، کلمات فقط یکی از راه های ممکناند.
گاهی یک نگاه، یک مکث یا یک دست دراز شده، بیشتر از یک گفتگوی طولانی حرف دارد.
وال-ای حتی عشق را از جایی شروع نمیکند که چیزی را به دست میآورد؛ از جایی شروع میکند که میخواهد نزدیک باشد.
یک دست دراز میشود.
دستی دیگر پاسخ میدهد.
و ناگهان دو تکه فلز، از خیلی از آدمهای واقعی، زنده تر بنظر میرسند.

گیاهی هم که وال-ای پیدا میکند، برای من فقط نشانهی بازگشت طبیعت نیست.
او با چیزی روبرو میشود که مثل زبالهها نیست؛ چیزی که باید مراقبش باشد.
آن را نگه میدارد، جابهجایش میکند و از آن مراقبت میکند، بی آنکه بداند همین موجود کوچک قرار است مسیر زندگی خودش و دیگران را تغییر دهد.
این شاید یکی از تفاوتهای مهم وال-ای با آدمهایی باشد که بعداً میبینیم.
او هنوز میتواند چیزی را مهم بداند.
هنوز میتواند از چیزی تعجب کند.
هنوز میتواند برای چیزی صبر کند.
و مهمتر از همه، هنوز میتواند انتخاب کند.
وال-ای قرار نیست انسان شود.
او یک ربات باقی می ماند؛ اما در طول فیلم، چیزی در او شکل گرفته که دیگر در برنامه ی اولیه اش نبوده:
شخصیت.
ایو هم در کنار او تغییر میکند. از موجودی که فقط مأموریت دارد، به موجودی تبدیل میشود که میتواند دلبسته شود، تصمیم بگیرد و برای چیزی که دیگر صرفاً بخشی از مأموریت نیست، بایستد.
در واقع این دو، همدیگر را تغییر میدهند؛
ایو ، وال-ای را از دنیای کوچک خودش بیرون میکشد،
و وال-ای ، ایو را از دنیای صرفاً مأموریتمحورش.
شاید رابطهی واقعی همین باشد؛
نه اینکه یکی دیگری را شبیه خودش کند،
بلکه هرکدام چیزی را در دیگری بیدار کنند که پیش از آن فرصت ظهور نداشته است.
وال-ای قهرمان بودن را انتخاب نکرده.
نمیخواهد دنیا را نجات بدهد.
حتی در ابتدا نمیداند قرار است چه اتفاقی بیفتد.
فقط هر چیزی را که برایش معنا پیدا میکند، جدی میگیرد.
و شاید زندگی دقیقاً از همینجا دوباره شروع میشود؛
وقتی هنوز میتوانی چیزی را ببینی که دیگران نمیبینند.
وقتی کنجکاوی ات نمرده.
وقتی چیزی را لمس میکنی.
وقتی برای کسی صبر میکنی.
وقتی از میان هزاران چیز بیارزش، چیزی برایت ارزش پیدا میکند.
و وقتی حضور یک نفر، تو را از تکرار همیشگی ات بیرون میآورد، بدون اینکه مجبور باشی خودت را از دست بدهی.
وال-ای قرار نیست انسان شود.
یک ربات می ماند؛ اما دوباره زندگی کردن را یاد میگیرد.
