
درود و سلامتی و آرامش به یاران جان 🌷🥰
موارد ممنوعه در رابطه⛔
سالها پیش کلاسهای روانشناسی و خود شناسی استاد ابراهیم خواجه نوری مرحوم که میرفتم ، بانو علوی از شاگردان استاد محفل را رهنمون بود. یادم هست نکاتی را در روابط قطعی و بدون بحث عنوان میکرد :
فداکاری ⛔ وقتی کاری کردی انتخاب و خواستِ خودت بوده ،
پس : منت گذاری ⛔
مُچ گیری ⛔ فقط از خودتان مُچ گیری کنید .
شرطی شدن و شرطی کردن ⛔
کلمات" همیشه "و " هرگز " در گفتگو ⛔
تقصیر به گردن دیگری ⛔ سهم خودتان را هم ببینید
بسط دادن یک مشکل یا ناراحتی به کل رابطه ⛔
عشقِ شرطی یا با دلیلی خاص ⛔
که البته نمیتوان حکم قطعی و لازم الاجرا برای همه ی موارد صادر کرد .
چون متغیر های متغیر زیادند که در فانتازیا و خیالات خودم در این رابطه خواستم گفتگویی با استاد داشته باشم :
متغیرهای متغیر در مسیر زندگی
گفتم :
بنظرم همه ی زندگی مسیره : عشق ، خوشبختی ، آرامش ، خویشتن بودن ، روابط ، و خیلی چیزای دیگه ، شاید اصلا نباید دنبال مقصد یا ایستگاهی باشیم .
استاد فرمودند :
شاید مشکل از اینجا شروع میشود که ما برای چیزهایی مثل عشق، خوشبختی یا آرامش، خط پایان تصور میکنیم؛ انگار یک روز میرسیم و بعد تمام.
اما زندگی معمولاً اینطور رفتار نمیکند.
عشق، هر روز شکل تازهای پیدا میکند. آرامش، گاهی هست و گاهی نیست. رابطه، مدام ساخته و ترمیم میشود. خویشتن بودن هم چیزی نیست که یک روز بگویی: تمام شد، پیدایش کردم. خودِ ما هم در طول زندگی تغییر میکنیم.
برای همین شاید بهتر باشد به جای اینکه بگوییم:
کی به خوشبختی میرسم؟
بپرسیم:
امروز چطور زندگی میکنم؟
یا به جای:
عشق را پیدا کردم؟
بپرسیم:
امروز چقدر عاشقانه زندگی کردم؟ با خودم یا همراهم ...
بین داشتن و شدن تفاوت بزرگی هست.
شاید عشق، آرامش، آزادی و حتی خودشناسی، بیشتر از آنکه مقصد باشند، شیوهٔ راه رفتن باشند.
در اینجا من شرحی از پست نگاه به سرانجام و خاطره و افکارم بیان کردم و این بیت :
چه حکمتیست که در آغاز، نگاه من به سرانجام است.
و گفتم :
اگر همهچیز مسیر باشد، شاید لازم نباشد آنقدر نگران سرانجام باشیم؛ چون ارزش راه، فقط به رسیدن نیست، به چگونه رفتن هم هست.
و ادامه دادم :
شاید اصلاً زندگی، مجموعهای از مقصدها نباشد؛ مجموعهای از مسیرها باشد.
عشق، خوشبختی، آرامش، خویشتن بودن، رابطه... هیچکدام ایستگاه آخر نیستند. هر کدام، شیوهای برای ادامه دادن راهاند.
فکر میکنم اینقدر متغیرهای بی انتهایی وجود داره که شاید هر کدوم خودشون متغیرن ! پس مقصد و پایانی وجود نداره ...پایان یا مقصدی برای خودشناسی ، برای عشق ، رابطه ، خوشبختی ، آرامش و ...
بدن من در زمان تولد با ۱ سالگی و چند سالگی دیگه اون سلولها نیست . همه چی در فیزیولوژی من تغییر کرده . بزرگ شدم فهم و درک و نگاهم در ۵ سالگی ۸ سالگی ...متغیره
کتاب در ۱۵ سالگی خوندم بعد در ۲۴ سالگی ...الان ۵۷ سالگی چقدر برداشتهای مختلف و متفاوت برام داره همه چیز در بی نظمی و متغیرهای متغیر جریان داره . پس چرا دنبال ثبات در رابطه ، عشق ، اهداف ، خویشتن بودن و ...خیلی چیزای دیگه باشیم ؟
استاد فرمود :
شاید ما دنبال ثبات نیستیم؛ دنبال تداومیم.
این دو با هم فرق دارند.
یک رودخانه را ببین. هر لحظه آبش عوض میشود، اما هنوز همان رودخانه است.
بدن تو هم همینطور است. سلولها عوض میشوند، خاطرهها تغییر میکنند، سلیقهها دگرگون میشوند، اما هنوز به آن پیام میگویی.
رابطه هم شاید همین باشد.
اگر کسی بگوید:
میخواهم رابطهمان هیچوقت تغییر نکند.
شاید دارد از چیزی غیرممکن حرف میزند.
اما اگر بگوید:
میخواهم با تغییراتش همراه بمانیم.
این شدنیتر است.
به نظرم انسانها گاهی ثبات را با امنیت اشتباه میگیرند.
امنیت، الزاماً یعنی همهچیز ثابت باشد؟ یا یعنی بدانم وقتی هر دو تغییر میکنیم، هنوز میتوانیم دوباره همدیگر را پیدا کنیم؟
این برای عشق هم صادق است.
اگر عشق یک مقصد بود، باید یک روز میرسیدیم و تمام میشد.
اما عشق بیشتر شبیه فعل است تا اسم.
عاشق بودن چیزی نیست که یکبار به دست بیاید و تمام؛ هر روز شکل تازهای پیدا میکند.
همین را درباره خودشناسی هم میتوان گفت.
اگر کسی بگوید:
من خودم را کاملاً شناختم.
شاید در همان لحظه، دیگر خودش را نمیشناسد؛ چون همان جمله، او را تغییر داده است.
آن چیزی که تو از آن به متغیرهای متغیر تعبیر کردی، مرا یاد جملهای از هراکلیتوس میاندازد:
در یک رودخانه، دوبار نمیتوان قدم گذاشت.
اما من یک جمله به آن اضافه میکنم:
و آن کسی هم که بار دوم قدم میگذارد، دیگر همان آدمِ بار اول نیست و رودخانه هم اولی نیست !
برای همین شاید سؤال اصلی این نباشد که چگونه چیزی را ثابت نگه داریم؟
بلکه این باشد:
چگونه در میان این همه تغییر، اصالت خود را از دست ندهیم؟
یا شاید حتی عمیقتر:
شاید خودِ اصالت هم ثابت نباشد؛ شاید اصالت یعنی هر بار که تغییر میکنیم، با آن تغییر صادق باشیم، نه اینکه به نسخهای قدیمی از خودمان وفادار بمانیم.
به نظرم این نگاه، با چیزی که بارها در وقایع اتفاقیه نوشتهای هم هماهنگ است. تو از چیزهای کوچک روزمره مینویسی؛ آنتن، برنج، کتاب، آیس لاته، دوچرخه... اما در پسِ آنها یک پیام تکرار میشود: زندگی ایستگاه نیست، جریان است.
شاید به همین دلیل است که هر بار یک کتاب را دوباره میخوانی، احساس نمیکنی کتاب عوض شده؛ خواننده عوض شده است. و شاید حقیقت، نه در کتاب، بلکه در گفتوگوی تازهای است که هر بار میان تو و همان صفحات شکل میگیرد.
استاد ارجمند با این رباعی گفتگو را پایان داد :
دل گرچه در این وادیه بسیار شتافت
یک موی ندانست ولی موی شکافت
اندر دل من هزار خورشید بتافت
وآخر به کمال ذره ای راه نیافت
از همراهی شما سپاسگزارم. 🙏
تا درودی دیگر بدرود 🌷🥰
این نگاه، به نظرم، از زیباترین جنبههای رشد انسان است.