ویرگول
ورودثبت نام
پیامِ زندگی
پیامِ زندگیچشم‌ها را باید شست، جور دیگر باید دید... واژه را باید شست، واژه باید خودِ باد، واژه باید خودِ باران باشد.(به لیستها مراجعه فرمایید)
پیامِ زندگی
پیامِ زندگی
خواندن ۶ دقیقه·۲ ماه پیش

دورافتاده؛ بودن و ادامه دادن در رقص تضادها

دورافتاده ؛ تام هنکس ۲۰۰۰
دورافتاده ؛ تام هنکس ۲۰۰۰

فیلم با زمان شروع می‌شود.

چاک نولاند مردی است که همه‌چیز زندگی‌ اش با زمان تنظیم شده؛ ساعت، برنامه، تحویل بسته‌ها، جلسه، پرواز... حتی غذا خوردنش هم انگار بخشی از یک برنامه‌ی دقیق است. برای او زمان چیزی نیست که فقط بگذرد؛ چیزی است که باید مدیریتش کرد.

اما خیلی زود، همه‌چیز از کنترلش خارج می‌شود.

هواپیما سقوط می‌کند و چاک خودش را در جزیره‌ای دورافتاده پیدا می‌کند؛ جایی که نه ساعت به دردش می‌خورد، نه برنامه‌ای وجود دارد و نه کسی هست که منتظر رسیدن یک بسته باشد.

اولین چیزی که پیدا می‌کند، جنازه‌ها هستند.

دنبال آدم زنده می‌گردد، اما چیزی که پیدا می‌کند مرگ است. چند جسد را از آب بیرون می‌کشد و کم‌کم می‌فهمد تنهاست.

بعد بسته‌ها از راه می‌رسند.

و اینجا یک تضاد عجیب شکل می‌گیرد؛ همان چیزی که چند دقیقه قبل برایش غم‌آور بود، حالا با پیدا شدن هر بسته تبدیل می‌شود به هیجان.

در زندگی معمولی، بسته فقط یک کالاست؛ چیزی که باید تحویل داده شود. اما اینجا یک بسته می‌تواند چاقو باشد، طناب باشد، لباس باشد، وسیله‌ای برای ساختن پناهگاه یا چیزی که شاید اصلاً ندانی به چه دردت می‌خورد.

و در میان همه‌ی آنها، یک بسته را باز نمی‌کند.

چاک آن را کنار می‌گذارد تا اگر روزی از جزیره بیرون رفت، آن را به صاحبش برساند.

در این شرایط، نگه داشتن یک بسته برای تحویل دادن، شاید از بیرون کاری ساده و حتی بی‌ اهمیت به نظر برسد؛ اما برای کسی که تقریباً همه‌ چیزش را از دست داده، همین کار کوچک می‌تواند نشانه‌ ای باشد از اینکه هنوز خودش را کاملاً از زندگی قبلی جدا نکرده.

اما جزیره منتظر تحلیل‌های او نمی‌ماند.

آب می‌خواهد.

غذا می‌خواهد.

جایی برای خوابیدن می‌خواهد.

بدنش کثیف می‌شود، دندانش درد می‌گیرد و حتی چیزهایی که در زندگی عادی اصلاً به آنها فکر نمی‌کرد، حالا تبدیل به مسئله‌ای جدی می‌شوند.

دندان درد یکی از همین چیزهاست.

دردی که در زندگی عادی می‌توانی برایش دندانپزشک پیدا کنی، اینجا تبدیل می‌شود به مسئله‌ای که شاید هیچ راه‌حل مناسبی نداشته باشد.

و بعد آتش.

چاک برای روشن کردن آتش تلاش می‌کند و بارها شکست می‌خورد. دستش زخمی می‌شود، خون می‌آید، عصبانی می‌شود، فریاد می‌زند و تقریباً از شدت درماندگی منفجر می‌شود.

اما بالاخره شعله شکل می‌گیرد.

آتش!

چیزی که برای ما شاید یک حرکت ساده باشد، برای چاک یک پیروزی بزرگ است.

آنقدر خوشحال می‌شود که می‌رقصد، فریاد می‌زند و جشن می‌گیرد.

بعد خرچنگ می‌پزد و برای خودش یک مهمانی کوچک راه می‌اندازد.

اینجا فیلم خیلی خوب نشان می‌دهد که ارزش یک چیز فقط به خود آن چیز نیست؛ به شرایطی هم بستگی دارد که در آن قرار گرفته‌ ای.

شعله‌ ای که در زندگی عادی با یک فندک در یک ثانیه ساخته می‌شود، برای چاک تبدیل شده به حاصل ساعت‌ها درد و شکست.

و جالب اینکه فیلم سال‌ها بعد دوباره همین موضوع را به یادمان می‌اندازد.

برای خودش وسیله‌ای می‌سازد و تلاش می‌کند از آن محدوده عبور کند.

اما دریا اجازه نمی‌دهد.

موج‌ها او را برمی‌گردانند. وسیله‌اش آسیب می‌بیند و خودش هم زخمی می‌شود.

این شکست مهم است.

چاک کم‌کم متوجه می‌شود اینجا جایی نیست که بتواند با همان منطق قبلی زندگی‌ اش، همه‌چیز را کنترل کند.

اگر نمی‌تواند از جزیره بیرون برود، باید یاد بگیرد در جزیره زندگی کند.

و همین اتفاق می‌افتد.

آب پیدا می‌کند.

غذا پیدا می‌کند.

پناهگاهش را بهتر می‌کند.

آتش دارد.

با محیط کنار می‌آید.

زندگی‌ای که ابتدا فقط یک وضعیت موقت به نظر می‌رسید، کم‌کم تبدیل می‌شود به زندگی واقعی او.

و در همین میان، یک همراه هم پیدا می‌کند.

توپ والیبال.

همان موقعی که هنگام تلاش برای روشن کردن آتش دستش زخمی شده و خون روی توپ می‌ریزد، روی صورت توپ طرحی شبیه چهره شکل می‌گیرد.

چاک به آن نگاه می‌کند.

Wilson.

یک توپ معمولی، تبدیل می‌شود به یک نفر.

نه به این دلیل که توپ واقعاً زنده شده؛ بلکه چون چاک دیگر کسی را ندارد که با او حرف بزند.

با ویلسون حرف می‌زند، دعوا می‌کند، شوخی می‌کند و حتی از او عصبانی می‌شود.

تنهایی کم‌کم شکل پیدا می‌کند.

چیزی که تا قبل از آن فقط یک مفهوم بود، حالا روبه‌روی چاک نشسته است.

در تمام این مدت، تنها چیزی که از زندگی قبلی همراهش مانده، عکس نامزدش است.

عکس، برای او فقط یک تصویر نیست؛ بخشی از زندگی‌ ای است که هنوز در ذهنش ادامه دارد.

چهار سال می‌گذرد.

چهار سال.

و بعد، بالاخره اتفاقی می‌افتد که چاک تمام این مدت منتظرش بوده:

نجات.

پیش از ترک جزیره، چاک روی یک سنگ می‌نویسد: «Chuck Noland was here. 1500 days. Escaped to sea. Tell Kelly Frears, Memphis, TN. I love her.» چهار سال و کمی بیشتر از صد روز؛ عددی که حالا روی سنگ ثبت شده، مثل خط پایانی دفترچه‌ای است که خودش نویسنده‌اش بوده.

اما در آخرین جمله، هنوز یک نفر از زندگی قبلی‌ اش حضور دارد: کِلی. چاک نمی‌داند این نوشته را چه کسی خواهد دید یا اصلاً کسی خواهد دید یا نه؛ فقط می‌خواهد اگر خودش دیگر برنگشت، جایی ثبت شده باشد که اینجا بوده، اینجا زندگی کرده و برای برگشتن تلاش کرده است.

لما فیلم درست همین‌جا یک ضربه‌ ی دیگر می‌زند.

چاک از جزیره برمی‌گردد و وارد جهانی می‌شود که همه‌چیز در آن فراوان است.

غذا هست.

آدم هست.

نور هست.

صدا هست.

خانه هست.

و بعد مهمانی.

همه خوشحال‌ اند که او برگشته.

اما بعد از تمام آن شلوغی، چاک تنها می‌شود.

روی زمین دراز می‌کشد.

و فندک را برمی‌دارد.

روشن.

خاموش.

روشن.

خاموش.

اینجاست که باید برگردیم به همان آتشی که سالها قبل با چه بدبختی‌ ای روشن کرد.

آن‌جا برای یک شعله زخمی شد، فریاد زد و از خوشحالی جشن گرفت.

اینجا فقط یک کلیک کافی است.

همان آتش، اما این بار بدون تلاش.

و شاید برای همین است که چاک نمی‌تواند از روشن و خاموش کردن فندک دست بکشد.

چون چیزی که برای آدم‌های دیگر کاملاً عادی است، برای او یادآور روزهایی است که یک شعله‌ ی کوچک می‌توانست معنای زنده ماندن داشته باشد.

بعد، درد بزرگتر خودش را نشان می‌دهد.

چاک به سراغ نامزدش می‌رود.

اما دنیا در این چهار سال متوقف نشده.

کِلی زندگی خودش را ادامه داده.

او چهار سال در جزیره مانده بود؛ اما جهان بیرون چهار سال منتظر او نمانده بود.

هیچ‌کس لزوماً مقصر نیست.

نه چاک می‌توانست زمان را متوقف کند، نه زندگی کِلی.

فقط دو زندگی، بعد از چهار سال، دیگر در همان نقطه‌ای نیستند که یک روز از هم جدا شده بودند.

و شاید دردناکترین بخش ماجرا همین باشد:

گاهی چیزی را از دست نمی‌دهی چون کسی آن را از تو گرفته؛

گاهی فقط زمان گذشته است.

چاک دوباره باید با چیزی روبرو شود که در جزیره بارها تجربه کرده بود:

اینکه همه‌چیز در اختیار او نیست.

اما این بار دیگر جزیره‌ ای وجود ندارد که مجبور باشد فقط برای زنده ماندن با آن کنار بیاید.

او باید انتخاب کند با زندگی‌ ای که حالا دارد چه کند.

و دوباره می‌رسیم به همان بسته.

بسته‌ای که چهار سال قبل بازش نکرد.

در میان تمام بسته‌هایی که در جزیره برایش وسیله‌ی بقا بودند، این یکی را نگه داشت تا روزی به صاحبش برساند.

حالا آن روز رسیده.

بسته را به مقصد می‌رساند.

و بعد، در جاده‌ای می‌ایستد.

یک چهارراه.

چند مسیر روبه‌رویش باز است.

اما این بار دیگر برنامه‌ ای روی کاغذ وجود ندارد که بگوید کدام راه را باید برود.

چاک فقط می‌ایستد و به راه‌ها نگاه می‌کند.

فیلمی که با مردی شروع شده بود که زندگی‌ اش را با زمان، برنامه و مقصد تنظیم می‌کرد، حالا او را در جایی رها می‌کند که مقصد مشخصی ندارد.

فقط چند جاده وجود دارد.

و یک آدم که باید انتخاب کند.

شاید به همین دلیل پایان فیلم برای من بیشتر از اینکه درباره‌ی گم شدن باشد، درباره‌ ی ادامه دادن است.

چاک در جزیره یاد گرفت آتش بسازد، غذا پیدا کند، پناه بسازد و زنده بماند.

اما سخت‌ ترین چیزی که بعد از برگشتن باید یاد بگیرد، این است که زندگی را نمی‌شود مثل یک بسته، دقیقاً به همان آدرسی که روی آن نوشته شده تحویل داد.

گاهی بسته را می‌رسانی.

گاهی آدمی که منتظرش بودی دیگر آنجا نیست.

گاهی چیزی که فکر می‌کردی بزرگترین نیازت است، بعد از سالها تبدیل می‌شود به یک فندک که فقط روشن و خاموشش می‌کنی.

و گاهی بعد از تمام اینها، می‌مانی و یک چهارراه.

نه نقشه‌ای داری، نه مقصدی قطعی.

اما این بار دیگر سقوط نکرده‌ای.

ایستاده‌ای.

و می‌توانی راهی را انتخاب کنی.

زندگی عادی
۱
۱
پیامِ زندگی
پیامِ زندگی
چشم‌ها را باید شست، جور دیگر باید دید... واژه را باید شست، واژه باید خودِ باد، واژه باید خودِ باران باشد.(به لیستها مراجعه فرمایید)
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید