فیلم برای من از همان دو پسر شروع میشود؛ دی‌جی و چاوْدر. دو بچه معمولی که رفاقتشان از قبل وجود داشته و لازم نیست فیلم برایش داستانی بسازد. همدیگر را پوشش میدهند، با هم شیطنت میکنند، یکی چیزی میبیند و دیگری دنبالش میرود. حتی وقتی میترسند، یکی دیگری را تنها نمیگذارد.
کنجکاوی دی‌جی درباره خانه روبرو هم از همین‌جا شروع میشود. خانه و پیرمرد صاحبش برای او سؤال شده‌اند. چرا اینقدر عجیب‌اند؟ چرا همه از آن خانه میترسند؟
اما چیزی که جالب است این است که اول ما با یک قضاوت روبرو میشویم، نه با حقیقت.
پیرمرد برای همه آدم عجیبی است. بداخلاق است، بچه‌ها را از خانه‌اش دور میکند و درباره‌اش داستان‌های ترسناک ساخته‌اند. حتی وقتی بونز ناپدید میشود، تصور اولیه این است که لابد همان پیرمرد بلایی سرش آورده.
بعد جنی وارد ماجرا میشود و سه بچه کنار هم قرار میگیرند. و اینجا فیلم خیلی خوب از یک کلیشه فرار میکند. جنی ضلع سوم یک مثلث عشقی یا رقابتی نمیشود. نه دی‌جی برای جلب توجه او با چاوْدر رقابت میکند و نه رابطه دو پسر به خاطر حضور دختر تغییر اساسی میکند.
سه بچه فقط سه بچه‌اند که یک راز مشترک پیدا کرده‌اند و میخواهند بفهمند واقعاً چه خبر است.
و هرچه جلوتر میروند، خانه بیشتر آنها را به خودش میکشد.
پلیس‌ها هم در همین میان وارد میشوند و بخش زیادی از طنز فیلم را میسازند. بچه‌ها چیزی را میبینند که برای خودشان کاملاً جدی است، اما پلیس‌ها آن را جدی نمیگیرند. بعد خودشان وارد ماجرا میشوند و خانه آنها را هم میبلعد!
این شوخی خیلی خوب جواب میدهد، چون فیلم اجازه نمیدهد ترس، تمام فضای داستان را تصاحب کند.
آدمهای دیگری هم یکی یکی وارد خانه میشوند و گرفتار میشوند؛ زیرزمین، حفره‌ها، فضای عجیب داخل خانه... انگار هرچه بیشتر واردش میشوی، بیشتر میفهمی که این دیگر یک ساختمان معمولی نیست.
اما مهم‌تر از خود خانه، چیزی است که داخل آن پیدا میشود.
ما کم‌کم متوجه میشویم که این خانه فقط یک هیولا نیست؛ گذشته‌ای دارد.
و اینجا قضاوت ما درباره پیرمرد شروع میکند به تغییر کردن.
کُنستانس، همسر او، زنی بوده که زندگی آسانی نداشته. آنها یکدیگر را پیدا کرده‌اند، عاشق شده‌اند و با هم زندگی ساخته‌اند. بعد حادثه‌ای رخ داده و کُنستانس از دنیا رفته است.
اما داستان اینجا تمام نشده.
او در خانه مانده است.
نه به عنوان یک خاطره آرام و بی‌خطر؛ بلکه به شکلی که عشق، خشم، فقدان و خاطره همه در هم آمیخته‌اند و خود خانه را زنده کرده‌اند.
و این قسمت برای من یکی از زیباترین لایه‌های فیلم است.
چون اگر فقط بگوییم «کُنستانس تبدیل به هیولا شد»، بخش انسانی ماجرا را از دست میدهیم.
چیزی که تبدیل به هیولا شده، از اول هیولا نبوده.
یک زن بوده، یک عشق بوده، یک زندگی مشترک بوده، یک خانه بوده و بعد یک فقدان بزرگ اتفاق افتاده است.
نِبِرکراکر هم بعد از مرگ همسرش نتوانسته از آن خانه و از آن زندگی دل بکند. سال‌ها همانجا مانده. از بیرون، مردم پیرمردی عبوس و ترسناک میدیدند؛ اما درون آن آدم، هنوز زنی زندگی میکرد که دوستش داشت.
شاید حتی بتوان گفت خانه برای او فقط خانه نبود؛ آخرین جایی بود که کُنستانس هنوز در آن حضور داشت.
و اینجاست که آن چیزی که از بیرون ترسناک به نظر میرسد، از درون کمی دلنشین و حتی غم‌انگیز میشود.
عشق آنها زیبا بوده، اما ماندنِ بیش از اندازه در آن عشق، خانه را به اسارت تبدیل کرده است.
این همان جایی است که من ارتباطی با انیمیشن up میبینم.
در آپ، کارل خانه را با خودش میبرد؛ چون خانه برایش الی و تمام زندگی مشترکشان است. اما در نهایت باید بفهمد که برای حفظ عشق، لازم نیست تا ابد در محل خاطره بمانی.
در خانه هیولا، ماجرا تلخ‌تر است.
اینجا عشق و خاطره آنقدر در خانه مانده‌اند که خودشان تبدیل به زندان شده‌اند.
نِبِرکراکر اسیر خانه است.
کُنستانس اسیر خانه است.
آدم‌هایی که وارد خانه میشوند هم اسیر آن میشوند.
حتی خودِ خاطره هم اسیر شده است.
و به همین دلیل پایان فیلم فقط نابودی یک هیولا نیست.
وقتی خانه منفجر میشود و همه بیرون میریزند، فقط بچه‌ها و پلیس‌ها آزاد نشده‌اند.
خود نِبِرکراکر و کُنستانس هم آزاد شده‌اند.
و آن دیدار آخرشان برای من شاید از کل ماجرای هیولا مهم‌تر باشد.
کُنستانس دیگر خانه نیست.
دیگر دیوار نیست.
دیگر سقف نیست.
دیگر کسی را نمیبلعد.
فقط خودش است.
و نِبِرکراکر هم دیگر لازم نیست ۴۵ سال در کنار خانه بماند تا عشقش را نگه دارد.
یکدیگر را میبینند، لحظه‌ای کنار هم هستند و بعد جدا میشوند.
عشق میماند، اما اسارت تمام میشود.
و این شاید زیباترین تناقض فیلم باشد:
خانه‌ای که تمام فیلم آدمها را اسیر میکرد، در پایان با نابودی خودش همه را آزاد میکند.
حتی دوستی بچه‌ها هم در پایان به همان زندگی معمولی برمیگردد. آنها دوباره دنبال شکلات و شیطنت میروند؛ انگار بعد از آن همه اتفاق، زندگی قرار نیست برای همیشه در همان نقطه متوقف شود.
برای همین من خانه هیولا را فقط داستان یک خانه ترسناک نمیبینم.
داستان چیزهایی است که دوستشان داریم و گاهی آنقدر محکم نگهشان میداریم که خودمان هم در آنها گرفتار میشویم.
اما فیلم نمیگوید عشق بد است.
برعکس.
عشق پیرمرد و همسرش یکی از زیباترین بخش‌های فیلم است.
فقط شاید میگوید:
گاهی باید چیزی را که دوست داشته‌ای، دوست داشته باشی و بعد رهایش کنی؛ نه اینکه برای نگه داشتنش، خودت و آن را تا ابد در یک خانه زندانی کنی.
پ.ن: واژه سخیف بیشتر بمعنی مرد ضعیف و کم عقل و سبک مغز یا تنگ خِرَد آورده شده .
