
ما تقریباً همیشه با کسی در حال حرف زدنیم؛
حتی وقتی هیچکس کنارمان نیست.
با خودمان.
گاهی این گفتگو آنقدر آرام و آشناست که اصلاً متوجهش نمیشویم. صبح که چیزی خراب میشود،
اشتباهی میکنیم،
کسی جوابمان را نمیدهد،
یا کاری آنطور که میخواستیم پیش نمیرود، صدایی درونمان شروع به حرف زدن میکند:
چه احمقی بودم.
باز خرابش کردم.
من هیچوقت درست نمیشوم.
چرا همیشه برای من اینطور میشود؟
و گاهی هم همان اتفاق میافتد، اما جمله دیگری در ذهنمان شکل میگیرد:
اشتباه کردم.
این یکی خوب پیش نرفت.
ببینم دفعه بعد چه کار دیگری میتوانم بکنم.
تفاوت شاید فقط چند کلمه باشد، اما همان چند کلمه میتواند حال و هوای ما را تغییر دهد.
در مطلبی از هلثلاین درباره خودگویی، به همین موضوع پرداخته شده؛ اینکه گفتگوی ما با خودمان میتواند بر احساسات، برداشت ما از خودمان و واکنشی که به اتفاقات نشان میدهیم اثر بگذارد.
اما این موضوع فقط به مثبت یا منفی بودن چند جمله خلاصه نمیشود.
ما فقط با دیگران زندگی نمیکنیم؛ بخش بزرگی از زندگی مان را با صدایی میگذرانیم که هیچکس جز خودمان نمیشنود.
صدایی که گاهی کمکمان میکند فکرهایمان را مرتب کنیم،
برای یک گفتگو آماده شویم، مسئلهای را حل کنیم
یا حتی چیزی را به یاد بیاوریم.
اما همین صدا میتواند شکل دیگری هم پیدا کند؛
وقتی بجای اینکه چیزی را بررسی کند، مدام همان اتفاق را تکرار میکند:
چرا این کار را کردم؟
چرا این را گفتم؟
اگر آن روز اینطور رفتار کرده بودم چه میشد؟
اینجا دیگر فکر کردن درباره یک اتفاق با گیر کردن در یک فکر یکی نیست.
شاید تفاوتشان در همین باشد که اولی ما را به جایی میرساند، اما دومی فقط ما را دوباره به همان نقطه برمیگرداند.
و یک بخش دیگر برایم جالبتر بود.
گاهی حتی عوض کردن «من» با نام خودمان میتواند فاصلهای میان ما و مسئله ایجاد کند.
مثلاً به جای اینکه بگویم:
من از پس این کار برنمیآیم.
با خودم بگویم:
پیام جانا، از پسش برمیای؟

ناگهان انگار کسی دیگر با من حرف زده است.
نه اینکه مسئله حل شده باشد، نه اینکه ناگهان اعتماد به نفسم بالا رفته باشد؛ فقط برای چند لحظه از وسط ماجرا بیرون آمده ام و خودم را از فاصله ای کوچک نگاه کردهام.
شاید همین فاصله کوچک مهم باشد.
چون وقتی با خودمان حرف میزنیم، همزمان گوینده و شنونده هستیم.
و اینجا یک سؤال برایم پیش میآید:
اگر دوستمان همان اشتباهی را که ما کردهایم انجام دهد، با او همانطور حرف میزنیم که با خودمان حرف میزنیم؟
احتمالاً نه.
برای او توضیح میدهیم.
شرایطش را میسنجیم.
شاید حتی بگوییم: اشکالی ندارد، پیش میآید.
اما وقتی نوبت خودمان میرسد، گاهی قاضی، دادستان و متهم، هر سه یک نفرند.
شاید سلامت روان فقط به چیزهایی که درباره خودمان فکر میکنیم مربوط نباشد؛ به زبانی که برای گفتنشان انتخاب میکنیم هم مربوط باشد.
و شاید قرار نیست همیشه با خودمان مثبت حرف بزنیم.
قرار نیست بعد از هر شکست بگوییم:
من فوق العاده ام. همهچیز عالی است.
گاهی فقط کافی است حقیقت را، بدون تحقیر خودمان، بگوییم:
اشتباه کردم.
نه اینکه :
من آدم اشتباهی هستم !
این دو جمله درباره یک اتفاق حرف میزنند، اما درباره یک انسان نه.
شاید یکی از شکلهای مراقبت از خود همین باشد:
حقیقت را از خودمان پنهان نکنیم، اما هنگام گفتنش خودمان
را هم زخمی نکنیم.
