
تا اینجا از رقابت ( ۱ ) گفتیم؛ از رقیبی که کمکم تبدیل به آینهای برای سنجیدن خودمان میشود.
از فکری ( ۲ ) گفتیم که اگر بیش از اندازه جلو برود، ممکن است خودِ زندگی را پشت سر بگذارد.
و از رازِ اعتباری (۳) که برای حفظ شدن، هزینه میخواهد.
اما در The Prestige یک مرحلهی تلختر هم وجود دارد:
قربانی...
داستان از جایی جدی میشود که یک اشتباه، جانِ جولیا را میگیرد؛ همسر آلفرد بوردن در یکی از اجراهای فرار از مخزن آب غرق میشود. بوردن نمیداند دقیقاً چه اتفاقی افتاده و رابرت اَنجیِر ، مرگ او را به حساب بوردن میگذارد. از همینجا یک تراژدی شخصی، تبدیل به رقابتی میشود که سالها ادامه پیدا میکند.
اما چیزی که برای من جالبتر است، این است که بعد از آن، دیگر فقط یک نفر قربانی نمیشود.
هر دو نفر شروع میکنند به پرداختن.
یکی از دیگری انتقام میگیرد؛
آن یکی جواب میدهد؛
یک حرکت، حرکت بعدی را میسازد؛
یک خرابکاری، خرابکاری دیگری را به دنبال میآورد.
و کمکم آدمهایی که اصلاً در این رقابت نقشی نداشتند، هزینهی جنگ دو نفر را میپردازند.
رابطهها آسیب میبینند.
اعتماد از بین میرود.
آدمها از هم دور میشوند.
و حتی خودِ دو رقیب، دیگر آن آدمهای اول داستان نیستند.
اینجاست که به نظرم فیلم سؤال مهمتری از چه کسی بهتر است؟ مطرح میکند:
برای بهتر بودن، چه چیزی را حاضریم از دست بدهیم؟
و این سؤال وقتی به تسلا و آن دستگاه عجیب میرسیم، شکل دیگری پیدا میکند.
اَنجیِر دیگر دنبال یک ترفند معمولی نیست؛ دنبال چیزی است که از مرز شعبده عبور کند. دستگاه تسلا قرار است چیزی را ممکن کند که تا آن لحظه غیرممکن به نظر میرسد؛ اما نتیجه، فقط یک موفقیت فنی نیست.
هرچه امکان بیشتر میشود، هزینه هم بیشتر میشود.
اینجا برای من یک جملهی قدیمی دوباره معنا پیدا میکند:
هر چیزی که میتوانیم به دست بیاوریم، لزوماً چیزی نیست که باید به دست بیاوریم.
ما معمولاً موفقیت را با چیزی که به دست آوردهایم اندازه میگیریم؛
اما شاید گاهی باید آن طرف معادله را هم ببینیم:
چه چیزی را از دست دادهایم؟
چه کسی را از دست دادهایم؟
چقدر از آرامشمان را؟
چقدر از خودمان را؟
و مهمتر از همه، آیا آدمی که قرار است از آن پیروزی لذت ببرد، هنوز همان آدمی است که روز اول آرزویش را داشت؟
به نظرم این یکی از تلخترین لایههای The Prestige است.
قربانی فقط کسی نیست که در پایان چیزی را از دست میدهد.
گاهی قربانی، همان زندگیای است که آرام آرام خرج رسیدن به یک هدف میکنیم.
ممکن است برای حفظ اعتبار، وانمود کنیم چیزی برایمان مهم نیست.
برای اثبات تواناییمان، بیش از اندازه بجنگیم.
برای شکست نخوردن، دوباره و دوباره وارد همان میدان شویم.
برای کشف حقیقت، آنقدر پیش برویم که دیگر نتوانیم از سؤال دست بکشیم.
و یک روز متوجه شویم که دیگر مسئله، خودِ هدف نیست؛
مسئله این است که نمیتوانیم بپذیریم شکست خوردهایم.
آن وقت هدف تبدیل میشود به وسواس.
وسواس تبدیل میشود به هویت.
و هویت، حاضر میشود برای حفظ خودش هر چیزی را قربانی کند.
شاید به همین دلیل است که جملهی معروف فیلم، قربانی کردن را فقط به معنای از دست دادن چیزی نمیبیند؛
قربانی کردن بخشی از خودِ بازی است. و فیلم نشان میدهد وقتی این منطق از صحنهی شعبده وارد زندگی واقعی میشود، دیگر نمیشود به سادگی گفت فقط یک بازی بود.!
و شاید سؤال آخر من از این فیلم این باشد:
اگر برای رسیدن به چیزی، مجبور باشی خودِ زندگیات را خرج کنی، وقتی به آن رسیدی، چه کسی قرار است از آن لذت ببرد؟
شاید همیشه لازم نیست از خودمان بپرسیم:
چقدر میتوانم جلو بروم؟
گاهی سؤال مهمتر این است:
تا کجا ارزش دارد جلو بروم؟
و این دو سؤال، با اینکه فقط چند کلمه با هم فاصله دارند،
میتوانند دو زندگی کاملاً متفاوت بسازند.

با تشکر و قدردانی از همراهی شما🌷🥰🙏
فیلم بعدی : بلیطِ بهشت ، متغیرهای تلخ و شیرین 🥰