مدتی است تصمیم گرفته‌ام به فیلم‌هایی که تماشا می‌کنم جهت و نظم بیشتری دهم. در ابتدا، کارم را با فهرست صد فیلم برتر تاریخ سینما شروع کردم. تعدادی از آنها را دیدم، اما از جایی به بعد، ادامه دادن این مسیر برایم دشوار شد. احساس می‌کردم صرفا تیک زدن نام فیلم‌ها در یک فهرست، آن چیزی نیست که از تماشای فیلم‌ها می‌خواهم.
بعد، ایده دیگری به ذهنم رسید: تماشای فیلم‌ها بر اساس کارگردان.
این روش تجربه متفاوت و لذت‌بخش‌تری برایم رقم زد. حالا به‌جای تماشای فیلم‌هایی پراکنده و بی‌ارتباط با یکدیگر، می‌توانستم قدم‌به‌قدم با جهان ذهنی یک کارگردان آشنا شوم؛ با دغدغه‌هایش، شیوه روایتش و موضوعاتی که در طول سال‌ها بارها به سراغشان رفته است. از طرفی، این روش انعطاف‌پذیری بیشتری هم داشت. هر وقت از موضوعی خسته می‌شدم، می‌توانستم به سراغ فیلمی پرهیجان‌تر بروم و زمانی که به آرامش و تامل نیاز داشتم، یک درام را انتخاب کنم. به این ترتیب، بدون آنکه خودم را به ترتیب خاصی محدود کنم، با توجه به حال‌وهوایم در جهان سینمایی یک کارگردان پیش می‌رفتم و ارتباط عمیق‌تری با فیلم‌هایش برقرار می‌کردم.
حالا می‌خواهم حاصل این تجربه را در قالب مجموعه‌ای از نوشته‌ها ثبت کنم؛ مجموعه‌ای که با فیلم‌های مارتین چارلز اسکورسیزی آغاز می‌شود. قرار است در هر قسمت، خلاصه‌ای از یکی از فیلم‌های او را بنویسم و در کنار روایت داستان، برداشت‌ها و نکاتی را که برایم جالب بوده‌اند، با خودم و شما به اشتراک بگذارم.
فهرست فیلم‌هایی که برای این مسیر انتخاب کرده‌ام، به ترتیب سال ساخت، چنین است:
آلیس دیگر اینجا زندگی نمی‌کند (1974)
راننده تاکسی (1976)
گاو وحشی (1980)
آ
خرین وسوسه مسیح (1988)
رفقای قدیمی (1990)
دار و دسته نیویورکی (2002)
هوانورد (2004)
جدامانده (2006)
جزیره شاتر (2010)
هوگو (2011)
گرگ وال استریت (2013)
سکوت (2016)
مرد ایرلندی (2019)
این فیلم داستان زنی به نام آلیس، با بازی درخشان الن برستین، است که پس از یک فقدان ناگهانی، تصمیم می‌گیرد زندگی‌اش را از نو بسازد و به رویاهایی برگردد که سال‌ها در گوشه‌ای از ذهنش به فراموشی سپرده شده‌اند.
پس از مرگ همسرش در یک تصادف، آلیس همراه با پسرش، تامی، قدم در مسیری ناشناخته می‌گذارد. او دارایی‌هایش را می‌فروشد و راهی مونتری در کالیفرنیا می‌شود؛ شهری که کودکی و نوجوانی‌اش را در آن گذرانده و هنوز رویای خواننده شدن را با آن پیوند می‌دهد. آلیس باور دارد که شاید بازگشت به آن شهر، همان فرصتی باشد که برای رسیدن به آرزوهای قدیمی‌اش نیاز دارد.
اما مسیر رسیدن به رویاها، برخلاف آنچه تصور می‌کنیم، همیشه هموار نیست. آلیس در طول سفر، برای تامین مخارج زندگی خود و پسرش، ناچار است در شهرهای مختلف توقف کند و کاری پیدا کند. در فینیکس، در کافه‌ای کوچک به خوانندگی مشغول می‌شود، اما آشنایی با مردی به‌شدت خشن، او را وادار می‌کند که آن شهر را ترک کند و دوباره به راه بیفتد.
مقصد بعدی او توسان است؛ جایی که دیگر فرصتی برای خوانندگی پیدا نمی‌کند و به‌عنوان پیشخدمت در یک رستوران مشغول به کار می‌شود. رویای مونتری همچنان با اوست، اما زندگی آرام‌آرام مسیر دیگری پیش پایش می‌گذارد. در همین شهر با دیوید آشنا می‌شود؛ مردی که او را به ماندن ترغیب می‌کند و باعث می‌شود آلیس برای نخستین بار به این فکر بیفتد که شاید لازم نباشد تمام زندگی‌اش را در تعقیب مقصدی از پیش تعیین‌شده بگذراند.
سرانجام، آلیس تصمیم می‌گیرد در توسان بماند. این انتخاب، تامی و دیوید را خوشحال می‌کند و برای خود آلیس نیز نوعی آرامش به همراه دارد. او می‌تواند به زندگی تازه‌ای فکر کند؛ زندگی‌ای که شاید با رویای کودکی‌اش تفاوت داشته باشد، اما لزوما به معنای شکست نیست.
یکی از جنبه‌های دوست‌داشتنی فیلم برای من، استفاده زیبای اسکورسیزی از رنگ‌ها و فضاسازی‌های زنده و پرجنب‌وجوش است. صحنه‌های رنگارنگ، محیط‌های شلوغ و حال‌وهوای خاص شهرهای آمریکایی، به فیلم جان می‌بخشند و تضاد جالبی با آشفتگی‌های درونی آلیس ایجاد می‌کنند. در دل این رنگارنگی، زنی را می‌بینیم که تلاش می‌کند جای خودش را در زندگی پیدا کند؛ زنی که گاهی امیدوار است، گاهی ناامید می‌شود و گاهی ناچار است تمام تصوراتش را از نو بررسی کند.
اما آنچه بیش از همه از این فیلم در ذهنم باقی می‌ماند، معنایی است که می‌توان از مسیر زندگی آلیس برداشت کرد.
شاید همیشه مقصدی که در ذهنمان ساخته‌ایم، بهترین مقصد برای ما نباشد. گاهی آن‌قدر درگیر رسیدن به تصویری می‌شویم که از آینده ساخته‌ایم، که فرصت دیدن زیبایی‌های مسیر و امکانات تازه‌ای را که زندگی پیش پایمان می‌گذارد، از دست می‌دهیم.
آلیس راه افتاد تا به رویای قدیمی‌اش برسد، اما در میانه راه با زندگی دیگری روبه‌رو شد؛ زندگی‌ای که شاید هیچ‌وقت در تصوراتش جایی نداشت. او در نهایت دریافت که خوشبختی لزوما در رسیدن به مقصدی دوردست خلاصه نمی‌شود.
شاید گاهی باید دست از اصرار بر مسیری مشخص برداریم، به زندگی فرصت دهیم و اجازه بدهیم اتفاقات، ما را به جایی ببرند که پیش از آن حتی به آن فکر هم نکرده بودیم.
گاهی هنر زندگی کردن، فقط رسیدن به مقصد نیست، بلکه در رها کردن خود به جریان زندگی است؛ درست مثل وقتی که روی آب شناور می‌مانیم.
