آیه ها:
آیات کوتاه:برای حفظ این دسته از آیات_مانند اکثرآیه های جز سی ام_میتوان همه ی آن را یکباره به ذهن سپرد. به این صورت که چندین بار کلمات آیه را تکرار میکنیم تا جایی که در حافظه ثبت شود.
آیات متوسط وطولانی:
بهترین روش برای حفظ آیات متوسط و طولانی این است که به چند قسمت تقسیم شوند و هر قسمت مانند آیه ای مستقل در حافظه جای گیرد. آنچه رعایت آن در تقسیم بندی این آیات ضروری است،شناخت جایگاه مناسب برای وقف و ابتدا است. تقسیم بندی جمله ها در حفظ باید از نظر لفظ و معنی،کامل و موافق نظر اصلی قرآن باشد. تقطیع و تقسیم بندی آیات موجب میشودحجم و میزان اطلاعاتی که میتواند وارد ذهن شود افزایش یابد. در واقع این کار موجب آسانی و سرعت در حفظ میگردد
شرایط عمومی حفظ:
1 ـ انتخاب روش مناسب: انتخاب روش مناسب از براي حفظ قرآن كريم بسيار مهمّ است. مناسب است حفظ قرآن با روزى نيم ساعت و با آيات كوتاه شروع شود و پس از گذشتِ حدود 20 روز، به مرور زمان آن را افزايش داد.
2 ـ تمرين و مداومت: حفظ قرآن کريم نيازمند تكرار بسيار زياد است; پس نبايد تمرين مداوم را فراموش كرد و بهتر است كه حفظ در زمان هاي مختلف انجام شود. (مثلاً نيم ساعت صبح و نيم ساعت شب قبل از استراحت).
3 ـ مباحثه با روش خاص: حفظ قرآن کريم با مباحثه ى دو نفرى، بهتر و سريع تر انجام مى پذيرد; به اين شكل كه ابتدا يك نفر آيه يا قسمتى از آن را بخواند و نفر ديگرنظار نمايد و به عكس.
4 ـ توجّه به اهميّت و محتواي آيات: برخى آيات قرآن کريم، با يك بار و برخى با دو بار و برخى با چند مرتبه خواندن حفظ مى شوند; از اين رو نبايد همه ى آيات را يكسان شمرد.
5 ـ شروع مناسب: براى حفظ قرآن کريم، نخست بايد آيه ى اوّلِ هر سوره را حفظ كرد و سپس به سراغ آيه ى بعد رفت و به حفظ آن اقدام كرد تا اين كه حفظ يك صفحه تمام شود; آن گاه يكايك صفحه هاى بعد را بايد مانند صفحه ى اوّل حفظ كرد تا يك سوره به اتمام برسد. توجّه به اين نكته لازم است كه تا يك قسمت قرآن كريم خوب حفظ نشده باشد، نبايد به سراغ قسمت ديگر رفت. شماره ى آيات نيز هم زمان با حفظ آيه بايد حفظ شوند.
6 ـ توجّه به آيات مشابه: در حفظ آياتى كه شبيه هم هستند، بايد دقت بيش ترى به خرج داد و تكرار و تمرين زيادتر نمود.
7 ـ رعايت ترتيب: در تمرين آيات حفظ شده، حفظ بايد به ترتيب و سلسله وار و جزء به جزء باشد; نه به صورت پراكنده و متفرق.
8 ـ خسته نكردن ذهن: تحت فشار گذاشتن ذهن به اين صورت كه يك باره معلومات زيادى بر آن عرضه كنند، باعث ملامت و ناراحتى مى شود و چه بسا در نهايت، منجر به كنار گذاشتن حفظ شود. اين كار گرچه ممكن است براى مدتى كوتاه موفقيت آميز باشد، ولي مضّر است و بايد دانست كم و خوب حفظ كردن، به مراتب بهتر از زياد و بي توجّه حفظ كردن است
حفظ قرآن مجید ـ در حد امکان ـ باید متناسب با ترتیب تقریبی نزول قرآن باشد و این کار حداقل دارای دو فایده عظیم و اساسی میباشد.
1 ـ سهولت حفظ و به دست آوردن اشتیاق زیاد برای ادامه آن، 2ـ آشنایی با آموزشهای الهی با همان ترتیبی که پروردگار عالم اراده کرده است، زیرا ترتیب نزول قرآن مطابق تنظیم فعلی آن نبوده است.
سورههایی که در اول قرآن قرار گرفته است غالباً در اواخر دوره نبوت پیامبر اکرم نازل شده است و سورههایی که در آخر قرآن قرار گرفته، عمدتاً در اوائل بعثت رسول خدا نازل شده است.
لازم است که رعایت ترتیب نزول قرآن ـاگر چه ترتیب نزول تقریبی استـ در آموزش موضوعات دینی هم مورد توجه قرار گیرد؛ یعنی اگر یک نظام آموزشی بخواهد عدهای را با آموزشهای الهی آشنا کند، لازم است ابتدا موضوعات سورههایی که اول بعثت نازل شده است، آموزش داده شود که عمدتاً عبارتند از عقاید دینی و در مراحل بعدی باید احکام و اخلاق دینی را به آنها یاد داد.
در هر صورت لازم است حفظ قرآن از سورههای کوچک آخر قرآن شروع شود و حداقل با حفظ کردن چند جزء از آخر، سپس به حفظ سورههای طولانی پرداخته شود