رعایت اصل سلسلهمراتب فضایی و حرکتی در معماری مساجد اسلامی تلاشی هوشمندانه برای فراهمسازی گذری تدریجی از جهان مادی به مراتب والاتر معنایی است. ساختار فضایی مساجد، از بخشهایی همچون جلوخان و دالان تا گنبدخانه و محراب، با مفاهیمی اساسی از حکمت متعالیه نظیر مراتب تشکیکی وجود، حرکت جوهری و اسفار اربعه تطابق دارد. هر یک از مراحل حضور در این فضاها میتواند جلوهای از سیر انسان از خلق به سوی حق و بازگشت همراه با حق تعبیر شود. معماری مساجد اسلامی ایران با مفاهیم فلسفی ملاصدرا مانند حرکت جوهری و اسفار اربعه مرتبط است. روند ورود به مسجد بیانگر مسیر معنوی انسان از خلق به حق و بازگشت میباشد، و ارتباط میان سلسلهمراتب وجودی و معماری مسجد این پیوند را تقویت میکند....
مطالعه بیشتر: صادقی حبیب آباد, علی . (1405). واکاوی حکمت سلسلهمراتب حضور در معماری مساجد اسلامی مبتنی بر هستیشناسی صدرالمتألهین. پژوهش های هستی شناختی.
