در شب های مراسم هیات جوانان عاشورایی در فاطمیه دوم، ارائه ای خدمت مخاطبین هیات ارائه دادم. امروزه بیش از هر زمان احساس می کنم که نسل جوان ما که نسل آگاهی است و در عصر وفور اطلاعات زندگی می کند نیاز دارد که با اندیشه ها و ایده های متفاوت آشنا شود.
برخلاف نسل دانشجویان قبل از انقلاب سال 57، که نسل هایی ایدئولوژی محور بودند و ایده های مختلف را می شناختند و بزرگان اندیشه های مختلف را نقد و بررسی می کردند، نسل دانشجوی امروز ما - فارغ از جهت گیری سیاسی اش- سرشار از تناقضات فلسفی شده و به دنبال جریانات سیاسی می رود بی آنکه اندیشه های سیاسی را به خوبی بشناسد و تحلیل کند. یکی از اساتید دانشگاه شریف تعریف می‌کرد که در فضای دانشجویی، دو اندیشه اسلام گرا و چپ گرا در ایام انقلاب، پرطرفدار بود. سخنرانان بزرگی در آن عصر به تبیین و تشریح اندیشه های خود می پرداختند.
در همین راستا با توجه به اینکه این روز ها صحبت بر سر انقلاب زنان و شعار هایی همانند زن،زندگی،آزادی است، به نظرم رسید که خوب است دیدگاه و ادعا های مطرح شده از سوی برخی اندیشمندان انقلاب در دهه 50 را با هم بررسی کنیم.
دو متفکر آن دهه که در حسینیه ارشاد، با سخنرانی های خود افکار جوانان را جهت می دادند، شهید مطهری و دکتر شریعتی بودند. سری به آثار این دو زدم تا ببینم چه در این موضوع نگاشته اند. شهید مطهری در چند کتاب به مسائلی از این دست پرداخته که بنده یکی را برای معرفی در ارائه ام گزیدم که آن کتاب، نامش نظام حقوق زن در اسلام بود.
مطهری در این کتاب، پس از تبیین صورت مسئله برابری حقوق زن و مرد، سری به تاریخچه جنبش های فمنیستی در دنیای غرب زده و پس از آن به تبیین مسائلی که از دیدگاه فمنیسم در اسلام مورد انتقاد است همانند ارث، دیه، نفقه و ... پرداخته است.
شریعتی متفکری است مسلمان. دینی که مدعی است حضرت فاطمه -سلام الله علیها- الگوی زن در جامعه است. در حالی که جامعه امروز کجا و زنی در 14 قرن پیش کجا !!! شریعتی در کتاب "فاطمه، فاطمه است" با نگاهی متفاوت به جایگاه تنها زن معصوم اسلام، به تبیین این مسئله پرداخته که برخلاف برخی ادعاهای مطرح شده راجع به عدم مشارکت اجتماعی زن در اسلام، اتفاقا این حضرت با شهادتی سیاسی یک کنشگر اجتماعی بوده است. در ادامه بخش کوتاهی از نوشته شریعتی را می‌خوانیم :
《 آری، در این مکتب این چنین انقلاب می‌کنند. در این مذهب این چنین زن را آزاد می‌سازند. این تجلیل از مقام زن است. و اکنون باز خدای ابراهیم فاطمه را انتخاب کرده است. با فاطمه، "دختر"، به عنوان وارث مفاخر خاندان خویش، و صاحب ارزشهای نیاکان و ادامه شجره تبار و اعتبار پدر، جانشین "پسر" می‌شود. در جامعه‌ای که ننگ دختر بودن را تنها زنده به گور کردنش پاک می کرد و بهترین دامادی که هر پدری آرزو می‌کرد نامش "قبر" بود. و محمد میدانست که دست تقدیر با او چه کرده است. و فاطمه نیز میدانست که کیست. این است که تاریخ از رفتار محمد با دختر کوچکش فاطمه در شگفت است و از نوع سخن گفتنش با او و ستایش‌های غیر عادی‌اش از او. 》
در پایان توصیه‌ام این است که جوانان و دانش آموزان با استعداد ما، با مطالعه این دو اثر کمی اندیشه دو متفکر محبوب در ایام چند دهه قبل را بشناسند. بنده، لزوما مطالب دو اثر معرفی شده، را تایید یا رد نمی‌کنم و انتقاداتی نیز به مرحوم شریعتی که به نوعی اندیشمند نوینی در عصر انقلاب اسلامی بود، دارم ولی با این حال خواندن این آثار آن هم از افرادی که اهل اندیشه بودند، بر هر کس که دوست دارد کمی از استعدادش در زمینه تحلیل افکار مختلف بهره ببرد، لازم است و کافی نیست.
محمدحسین شعرا، دی‌ماه ۱۴۰۱
