حتماً شما هم بسیار شنیده اید که شطرنج یک بازی فکری و استراتژیک است که ذهن ما را به چالش می کشد، اما آیا واقعاً می توان آن را یک ورزش نامید یا صرفاً یک تفریح مفید و سرگرم کننده است؟
پیش از آن که به این سوال پاسخ دهم، تمایل دارم که تاریخچه کوتاهی از شطرنج را با شما در میان بگذارم.
تاریخچه شطرنج
جالب است بدانید که این بازی، بیش از 1500 سال قدمت دارد و گروهی از تاریخ شناسان معتقد هستند که خاستگاه آن از کشور ایران بوده است. البته عده ای هم آن را به هندیان، یونانیان، رومیان، بابلیان، سکاها، مصریان، یهودیان، چینی ها، انگلیسی ها و اعراب نسبت می دهند. اما آنچه در بین تمام این روایات مشترک است این است که این بازی، یک بازی ایرانی است که ابتدا در هند، سپس در کشورهای عربی و در نهایت در سراسر اروپا رواج پیدا کرده است.

بازی شطرنج برای اولین بار در نیمه دوم قرن نوزدهم میلادی به شکل سازمان یافته درآمد و اولین مسابقات بین المللی آن در سال 1886 برگزار شد و آقای ویلهم اشتاینیز توانست نام خود را به عنوان اولین قهرمان جهان در این رشته ماندگار نماید.
اما در قرن بیستم این بازی شاهد جهش بزرگی بود تا جایی که در نهایت فدراسیون بین المللی شطرنج (FIDE) تاسیس شد.
این تاریخچه کوتاهی از بازی شطرنج بود که امروزه در اقصی نقاط جهان، نظر افراد زیادی را به سمت خود جلب کرده است.
حال قصد دارم به شما بگویم که چرا می توان شطرنج را به عنوان یک ورزش به حساب آورد؟
* ایجاد رقابت می کند.
شاید بتوان گفت که تمام ورزشکاران حرفه ای در کلیه رشته های ورزشی به قصد رقابت و کسب پیروزی با هم مسابقه می دهند. این موضوع درباره شطرنج هم صادق است، چرا که این بازی همزمان ذهن دو نفر را به شدت درگیر می کند و اگر حتی لحظه کوتاهی تمرکز یکی از طرفین از بین برود، برد طرف مقابل رقم می خورد. در واقع بازی شطرنج، شبیه درامی است که نتیجه آن تا پایان بازی نامعلوم بوده و هیجان آن تا انتهای کار ادامه دارد.
یادم می آید یکبار در مسابقات شطرنج، حریف خود را در سه حرکت مات کردم و این در حالی بود که آن بازیکن اصلاً با آن روش آشنایی نداشت و همین عامل باعث می شد که نتیجه این رقابت بسیار کوتاه برای هر دوی ما نامعلوم و برای من هیجان انگیز باشد. نامعلوم بودن آن از این جهت بود که اگر حریف من از شیوه ای که به کار می بردم آگاه می بود، می توانست به راحتی کار من را خراب کند.
* مسابقات جهانی دارد.
مسابقات شطرنج هر ساله در بین تمام گروه های سنی برگزار می شود. جالب است بدانید که در کشور انگلستان، سالیانه شش میلیون نفر به تعداد نفرات علاقه مند به شطرنج که آن را به صورت نیمه حرفه ای یا حرفه ای ادامه می دهند، افزوده می شود.
* به تناسب اندام نیاز دارد.
بر خلاف باور عموم که این ورزش را تنها بازی فکری می دانند، باید گفت که استرس و تنش در حین بازی رقابتی شطرنج سبب افزایش فشار خون، ضربان قلب و تعداد تنفس می شود و به همین دلیل لازم است که بازیکنان از رژیم غذایی مناسب برخوردار باشند تا به سلامت آن ها آسیبی وارد نشود.
* جریمه ورزشی دارد.
در این بازی مثل بازی رزمی و توپی، برای کم کاری جریمه می شوید. جالب است بدانید که حتی اگر از دست دادن با حریف خود امتناع نمایید، جریمه ای برای شما در نظر گرفته می شود. در ضمن استفاده از موبایل ممنوع بوده و بازیکنان بیش از اتمام بازی حق خروج از محوطه بازی را ندارند.
* در المپیک به رسمیت شناخته می شود.
کمیته بین المللی المپیک از سال 2000، شطرنج را به عنوان یک ورزش معرفی کرد و رویداد ورزشی آن در بازی های آسیایی سال 2006 در دوحه و بعد از آن در گوانگژو در سال 2010 برگزار شد. تا کنون کشور روسیه هم برای آوردن شطرنج به بازی های المپیک زمستانی، تلاش بسیاری کرده است.
* شطرنج یک بازی جهانی است.
شطرنج، بازی است که تمام اقشار جهان بدون در نظر گرفتن سن، جنس، نژاد، درآمد، زبان و یا حتی افرادی که دارای معمولیت های جسمی هستند هم آن را بازی می کنند. شاید برایتان جالب باشد که بدانید پروفسور استفن هاوکینگ هم با فرزندان خود شطرنج بازی می کرد.
* مولفه های ذهنی را درگیر می کند.
با وجود این که تمام رشته های ورزشی تا حدودی مولفه های ذهنی را درگیر می کنند، اما قطعاً قابل انکار نیست که شطرنج بخش عمده از مغز را درگیر می کند و از این نظر سبب افزایش توانایی های ذهنی می شود.

این موارد تعدادی از دلایلی هستند که می توان با در نظر گرفتن آن ها، شطرنج را یک ورزش دانست که فواید بسیاری هم دارد که در متن های بعدی به آن می پردازم.
اما در انتهای این مطلب از شما مخاطبان گرامی دعوت می کنم که نظرات ارزشمند خودتان را در رابطه با بازی شطرنج در بخش نظرات بیان کنید.