بسمه تعالی
خلاقیت آموختنی است و همه ی انسان ها از آن برخوردارند.
اما آیا مفهوم این جمله روش های معمولی است که در اکثر مدارس اجرا می شود و مطالب آموزشی کتاب ها را دیکته وار در ذهن کودکان فرو می کنند؟
آیا پرورش خلاقیت فقط به دوران کودکی محدود می شود؟
از بچگی ضرب المثل خواستن توانستن است را زیاد شنیده ایم اما تا چه حد به آن عمل شده و اجازه ی خیال پردازی به ما داده شده است تا بسیاری از آرزوهای به ظاهر محال ما در دنیای واقعی خلق شوند؟
همانطور که می دانید خلاقیت در کودکان از همان دوران طفولیت موضوع بسیار مهمی است که از طرف والدین و مربیان کودک باید در نظر گرفته شود.
خلاقیت در واقع شکستن سنت شکنی های معمول است که شاید عقلانی به نظر نرسد اما بستری مناسب را برای رسیدن به رویاهای انسان فراهم می کند.
قطعا همه ی ما بسیاری از والدین یا مربیانی را دیده ایم که قوه تخیل کودکان را انکار می کنند و آن را سرکوب می کنند و به آنها برچسب خیال پرداز می چسبانند در حالی که بدون آگاهی از عواقب این کار سبب نابودی ذهن خلاق آن ها در بزرگسالی می شود.
افرادی که اگر در کودکی به ذهن خلاق آن ها بها داده می شد شاید در بزرگسالی نویسنده، مخترع و... می شدند، اکنون بسیاری از آنها به دلیل محدودیت هایی که در کودکی داشته اند نمی توانند جهان را از دید خلاقیت و رویاهایشان دنبال کنند. هر چند که شاید این مساله برای توجیه عدم خلاقیت در بزرگسالی توجیه مناسبی نباشد اما قطعا اثر مخرب این سرکوب ها قابل اغماض نیست.
تشویق خلاقیت و تخیل، در کودکان سبب می شوند بهتر بتوانند به درک از پدیده ها، کسب مهارت های ادراکی و جسمانی،فکر انعطاف پذیر و ریسک پذیر و مبدع بودن دست یابند.

یکی از روش هایی که برای تقویت ذهن خلاق کودکان مطرح می شود این است که به کودکان دیکته نکنیم و اجازه دهیم کودکان جهان را از دریچه ی نگاه خودشان ببینند.
برای مثال قطعا همه ی ما می دانیم که کاردستی موشک چگونه ساخته می شود اما وقتی به عنوان یک مربی یا والدین و یا یک همراه با کودک بازی می کنیم، نباید این روش ساخت را به او دیکته کنیم بلکه تنها چیزی که به کودکان گفته می شود این است که امروز قصد ساخت یک موشک را داریم حال شما موشک خود را بسازید.
ممکن است ببینید کودک یک کاغذ را مچاله کرده و به شما می گوید این یک موشک است. شاید به نظر ما این خنده دار باشد اما از دید یک کودک این کاغذ مچاله شده واقعا یک موشک است و حتی قابلیت پرواز دارد.
بنابراین به نوعی دادن یک الگوی برای انجام یک فعالیت به کودک می تواند جلوی پرورش خلاقیت او را بگیرد.
درست است که در ساخت کاردستی موشک، کودک باید بتواند در نهایت پرواز موشک خود را ببیند اما اگر اجازه ساخت خلاقانه آن را به او بدهیم می توانیم با آزمون و خطا از طریق خود کودک و تغییراتی که در هر مرحله اعمال می کند، در نهایت موشکی بسازیم که بتواند پرواز هم بکند.
مثال دیگر درباره رنگ آمیزی های نقاشی کودکان است که همانطور که در انواع کتاب های رنگ آمیزی موجود در بازار نیز به کار رفته دادن الگو برای رنگ آمیزی است که فرصت خلاق بودن را از کودک می گیرد و کودک صرفا یک مقلد است که باید طبق الگو رنگ آمیزی کند. اما اگر اجازه رنگ آمیزی آزاد به کودک داده شود می تواند در خلاقیت و تخیل او بسیار تاثیرگذار باشد.
برای مثال شاید کودک بخواهد آسمان را صورتی بکند نباید جلوی او گرفته شود بلکه باید به خیال او اجازه ی پرواز بدهیم. نگران نباشید همانطور که ما رنگ اصلی آسمان را یاد گرفتیم او هم خواهد آموخت
این تنها یک مثال است که می توان آن را درباره تمام فعالیت های کودکان تعمیم داد.

یادمان باشد بسیاری از آرزوهای بشر مثل آرزوی پرواز روزگاری شاید فقط در حد یک خیال دست نیافتنی بوده اند که به دلیل اجرایی شدن تخیل برادران رایت در سال 1903 امروزه هواپیما یکی از دستاوردهای مهم بشری است.
از جمله کتاب هایی که در زمینه پرورش خلاقیت کودکان می توان معرفی کرد:
۱- کتاب خودت اختراع کن، نویسنده: اندرو ری و لیزا ریگان
گروه سنی ب و ج
لینک مطالعه ی چکیده ی کتاب:
۲- کتاب نقاشی های عجیب و غریب از جانوران، مترجم: پریسا همایون روز
گروه سنی الف و ب
لینک مطالعه ی چکیده ی کتاب:
۳- کتاب رنگ آمیزی فاجعه بار( مستربین و رفقا )، نویسنده: آنا برت
گروه سنی الف و ب
لینک مطالعه ی چکیده ی کتاب:
شما چه کتاب های دیگری در زمینه پرورش خلاقیت کودکان می شناسید؟