نوشتن، گاهی نه از اراده، که از فقدان آغاز میشود.
از خلأیی که در دل میجوشد و راهی جز تبدیلشدن به واژه نمییابد.
برای من، آغاز کتاب «از بابل تا کوانتوم» همین بود؛ یاد پدری که رفته بود، اما نگاهش در ذهن من باقی ماند.
او جهان را نه با زبان فرمولها، بلکه با نگاهی سرشار از حیرت میدید.
حیرتی که به من آموخت اندیشیدن، نه تمرینی ذهنی، بلکه نوعی نیایش است.
در روزهایی که دلتنگی مرا در خویش میپیچید، یاد آن نگاه آرام و پرسشگر، چون نوری کمرنگ در دل تاریکی میتابید.
میخواستم چیزی بنویسم تا آن حضور خاموش را جاودانه کنم.
اما هرچه بیشتر در اندیشه فرو میرفتم، میدیدم که ریشهی این میل، تنها عاطفهی فرزند به پدر نیست؛
بلکه پژواکی از همان نیروی کهن انسانی است که از نخستین شب تاریخ تا امروز، بشر را واداشته تا به آسمان نگاه کند و بپرسد: «جهان از کجاست و به کجا میرود؟»
از همینجا بود که سفری آغاز شد؛ سفری ذهنی از اسطوره تا علم، از برج بابل تا آزمایشگاههای کوانتوم.
در سنگنوشتههای سومری و افسانههای بینالنهرین، ردّ همان حیرتی را دیدم که فیزیکدان مدرن در برابر ذره و موج احساس میکند.
انسان در طول تاریخ، با زبانهای گوناگون ــ از اسطوره تا معادله ــ یک حقیقت را جستوجو کرده است:
نظم پنهانی که در هیاهوی جهان جاری است.
هر فصل از این کتاب، تلاشی بود برای بازشناسی آن صدا، صدایی که گاه در نیایش کاهنی بابِلی میپیچد و گاه در زمزمهی دانشمندی در اتاق آزمایش.
میخواستم نشان دهم میان افسانه و علم، مرزی قطعی وجود ندارد؛ هر دو برآمده از میل جاودانهی انسان به معنا هستند.
اسطوره، شعرِ آغازینِ اندیشه است و علم، ادامهی همان شعر در زبانی دقیقتر.
اما در پسِ این سیرِ ظاهراً علمی، برای من رسالتی عمیقتر نهفته بود:
آشتی دادنِ خودِ انسان با گذشتهاش، با کودک اسطورهپرداز درونش.
در جهانی که هر روز عدد و داده جای رؤیا را میگیرد، شاید باید دوباره به اسطوره بازگردیم؛
نه برای فرار از علم، بلکه برای یافتن روحی که علم را زاده است.
اکنون که کتاب منتشر شده و در دست خوانندگان است، میدانم که این اثر نه پایان راه، بلکه آغاز گفتوگویی طولانی است؛
گفتوگویی میان من و پدرم، میان دیروز و امروز، میان افسانه و کوانتوم.
شاید در نهایت، «از بابل تا کوانتوم» تلاشی است برای یادآوری اینکه تفکر، اگر از عشق و فقدان نیاید، صرفاً محاسبهای سرد است.
و جهان را تنها با ترکیبِ اندیشه و مهر میتوان فهمید.
📘 کتاب: از بابل تا کوانتوم
✍️ نویسنده: حسین یوسفعلی
📍 قابل مطالعه در طاقچه