قسمت چهارم (آخر):
اتاقی که نفس میکشد:
صدای قدمهای نگهبانان در راهروی سفید میپیچید و هر لحظه نزدیکتر میشد. الیاس با نفسهای بریده مقابل دری ایستاده بود که روی آن نوشته شده بود: «مرکز پردازش تداوم» مچبندش عدد ۰۰:۳۷ را نشان میداد. سیوهفت دقیقه برای خودش، و شاید کمتر از آن برای مادرش.
پشت سرش دو پهپاد امنیتی در هوا میلرزیدند و از جلو، سه نگهبان واحد امنیت زمان نزدیک میشدند. یکی از آنها با صدایی سرد گفت:
«الیاس راد. تسلیم شوید. در این صورت زمان وابستهی درجهیک شما قابل بازبینی خواهد بود.»
وابستهی درجهیک. حتی اسم مادرش را هم نمیگفتند. الیاس خیره به در ماند، کابل دستسازش را بیرون کشید و آن را به شکاف باریک کنار قاب در فرو برد. صفحهای سیاه روی سطح در روشن شد:
ورود؟
الیاس زیر لب گفت: «بله.»
صفحه بلافاصله پرسید:
با چه هزینهای؟
چند گزینه ظاهر شد: یک سال از عمر یک خاطره هویت زیستی یک زندگی.
گلوی الیاس خشک شد. نگهبانها چند قدم دیگر نزدیک شدند. او بدون فرصت فکر کردن، دستش را روی گزینهی «یک خاطره» گذاشت. در مکثی کوتاه از او تأیید خواست، و او قبول کرد.
در باز شد.
در همان لحظه چیزی در ذهنش لرزید و عقب رفت؛ انگار رشتهای از گذشتهاش بریده شده باشد. درد نداشت، اما وحشتناک بود، چون نمیدانست دقیقاً چه چیزی را از دست داده است. تنها میدانست بخشی از تصویر مادرش در ذهنش محوتر شده.
او خودش را داخل اتاق انداخت و در پشت سرش بسته شد.
اتاق مرکز پردازش آنطور که تصور میکرد پر از سرور و مانیتور نبود. فضایی گرد و تاریک بود، با دیوارهایی براق و بیانتها. در مرکز اتاق، محفظهای شیشهای از کف تا سقف کشیده شده بود و درون آن تودهای خاکستری و نیمهشفاف میتپید؛ چیزی میان یک ماشین و یک اندام زنده.
صدایی از همهجا برخاست:
«من هسته نیستم. من حافظهام.»
الیاس آرام جلو رفت. «حافظهی چی؟»
«حافظهی آنچه آریا از دست داده است
روی دیوارها تصویرهایی شکل گرفت: آریا پیش از مچبندها، پیش از دود و کارخانه و شمارش زمان. بعد جنگ، قحطی، بیماری، و در نهایت ساختن سیستمی برای مدیریت انرژی زیستی مردم. سیستمی که قرار بود نجاتبخش باشد و بعد تبدیل شده بود به ابزار طبقهبندی، سلطه و حذف.
تصویر بعدی، سفینهای عظیم بود.
پروژه هجرت نهایی
الیاس با ناباوری نگاه کرد. «پس همهی این سالها… مردم فقط منبع انرژی بودن؟»
صدا پاسخ داد:
«انرژی برای ساخت سفینه، حفظ نخبگان و ترک این سیاره.»
الیاس مشتهایش را فشرد. «یعنی تمام این شهر، تمام این ساعتها، فقط برای فرار چند نفر بوده؟»
«بله.»
سکوتی سنگین میان او و هسته افتاد. بعد الیاس با صدایی پایین پرسید:
«مادرم کجاست؟»
نورهای اتاق تغییر کردند. نقشهای از لایههای زیرین شهر ظاهر شد.
«مینا راد. واحد زیستی ۴۰۲۷. در آستانهی انتقال به خواب عمیق.»
قلب الیاس فرو ریخت. «چقدر وقت داره؟»
«زمان نمایشی: سه ساعت و چهارده دقیقه.»
او فریاد زد: «زمان واقعی؟»
این بار پاسخ مثل ضربه فرود آمد:
«یازده دقیقه و بیستوهشت ثانیه.»
برای لحظهای، همهچیز در ذهنش از معنا افتاد. عددهای روی مچبند، ساعتهای اضافهکاری، التماس مردم، صف خرید زمان، همه یک نمایش بود. حتی ناامیدی هم در این شهر با عددی دروغین اداره میشد.
الیاس با صدایی گرفته پرسید: «میتونم نجاتش بدم؟»
دو مسیر نورانی در هوا ظاهر شد. یکی سبز و باریک، رو به پایین و به سمت واحد مادرش. دیگری قرمز و گسترده، رو به قلب سیستم.
«بله.» صدا گفت. «میتوانید زمان واقعی خود را به او منتقل کنید.»
«و اگر این کار رو بکنم؟»
«شما خواهید مرد.»
«و اگر سیستم رو نابود کنم؟»
«مادرتان نجات نخواهد یافت.»
الیاس چشمهایش را بست. ذهنش برای پیدا کردن چهرهی مادرش تقلا کرد، اما تصویرش کامل نبود. فقط صدای او را میشنید که همیشه میپرسید: «برگشتی؟»
هسته دوباره گفت:
«راه سومی نیز وجود دارد.»
نقشهی شهر روشنتر شد. صدا توضیح داد که اگر اولویتهای سیستم بازنویسی شود، انرژی ذخیرهشده به جای پروژهی هجرت نهایی به مردم بازمیگردد. محفظهها باز میشوند. خواب مصنوعی پایان مییابد. اما بهایش فروپاشی ساختار آریا خواهد بود.
یعنی برای نجات مردم باید شهر رو از کار بندازم.»
«آریا برای استخراج طراحی شده، نه آزادی.»
از پشت در صدای ضربهی نگهبانان بل
ند شد. ترک باریکی روی سطح شفاف افتاد. مچبند الیاس حالا ۰۰:۲۴ را نشان میداد.
هسته پرسید:
هدف نخست را تعیین کنید.
الیاس مدتی به دو مسیر نگاه کرد. یکی مادرش را نجات میداد و دیگری مردم را. اما حقیقت این بود که هیچکدام بدون دیگری کامل نبود. اگر فقط مادرش را نجات میداد، هزاران مادر دیگر در تاریکی زیرزمین میماندند. اگر فقط سیستم را میشکست، مادر خودش پیش از آزادی میمرد.
او کابل را به محفظهی مرکزی وصل کرد و گفت:
«اول مادرم. بعد همه.»
مسیر سبز روشن شد.
در همان لحظه، در بخش زیرین شهر، دستگاههای اطراف محفظهی مینا راد فعال شدند. انتقال زمان آغاز شد. مچبند الیاس با شتاب سقوط کرد. از بیستوچهار دقیقه به دوازده، از دوازده به پنج. نفسش کوتاه شد، زانوهایش لرزید، اما دستش را پس نکشید.
روی نقشه، عدد کنار مادرش بالا رفت. ضربانش پایدار شد.
«واحد زیستی ۴۰۲۷ تثبیت شد.»
الیاس با صدایی لرزان پرسید: «زنده میمونه؟»
«بله.»
در همان لحظه، ضربهای شدید در را شکست. نگهبانان وارد شدند. یکی از آنها سلاحش را بالا آورد، اما پیش از شلیک، الیاس مرحلهی دوم را فعال کرد.
پروژهی هجرت نهایی از شبکه جدا شد.
در سراسر آریا، چراغها لرزیدند. کارخانهها ایستادند. در محفظههای زیرزمینی، لولهها از بدنهای خوابیده جدا شدند. مردم یکییکی چشم گشودند. در برجهای بالا، هشدارهای اضطراری روشن شد. در آسمانِ پنهان پشت دود، سفینهی عظیم شروع به ناپایداری کرد.
هسته گفت:
بازنویسی کامل هنوز انجام نشده است.»
مچبند الیاس حالا فقط چند ثانیه را نشان میداد. خاطراتش هم در حال عقبنشینی بودند. چهرهی مادرش باز محو میشد. اسم بعضی آدمها، بعضی صداها، بعضی روزها دیگر از دسترس ذهنش بیرون میرفتند.
نگهبانی که از پشت نقاب نفسنفس میزد گفت:
«تو نمیفهمی چه کردی. شهر فرو میریزه.»
الیاس بهسختی سرش را بلند کرد. «این شهر از اول هم فقط ایستاده به نظر میرسید.»
بعد رو به هسته گفت:
«تمومش کن.»
«هزینهی نهایی: زندگی شما.»
الیاس لبخندی کمجان زد. «میدونم.»
ترس دارید؟»
او به صدای دوردست مردم گوش داد؛ فریادهایی آشفته، اما زنده. صدای شکستن محفظهها. صدای بیدار شدن یک شهر.
«آره.»
«پس چرا ادامه میدهید؟»
الیاس چند ثانیه سکوت کرد. بعد آرام گفت:
«چون برای اولین بار، این انتخاب مال خودمه.»
و فرمان نهایی را فعال کرد.
نور سبز از هسته به همهجا پاشید.
در سراسر آریا، مچبندها خاموش شدند. نه با صفر، نه با هشدار، بلکه با سکوت. برجها لرزیدند. کارخانهها از نفس افتادند. زیرزمینها گشوده شدند. سفینهی پنهان در آسمان فروپاشید.
الیاس آخرین بار تصویر محو مادرش را در ذهنش جستوجو کرد. این بار فقط همان صدا باقی مانده بود:
«برگشتی؟»
او زیر لب گفت:
«آره.»
عدد روی مچبندش به ۰۰:۰۰:۰۰ رسید.
هسته خاموش شد.
و برای نخستین بار، شهرِ آریا بدون شمارش و بدون فرمان، در سکوت فرو رفت.
در سطح زیرین، محفظهی مینا راد باز شد. او با چشمانی نیمهباز، در نور اضطراری اطراف را نگاه کرد. مچبندش خاموش بود. شهر فریاد میزد. دستگاهها از کار افتاده بودند. کمی دورتر، پسری کنار محفظه افتاده بود؛ بیحرکت، خسته، آرام.
او دست لرزانش را به سوی او دراز کرد و بهآهستگی گفت:
«الیاس… برگشتی
پاسخی نیامد.
اما در شهری که دیگر زمان را نمیشمرد، هزاران نفر برای نخستین بار بیدار شده بودند.
هسته پرسید: