
دیر وقت از حوالی میدون تجریش، اسنپ گرفتم، طرف زنگ زد و گفت بیا داخل ولیعصر، جلوی بانک پاسارگاد. گفتم آقا پاسارگاد کجاست دیگه؟! من جلوی بانک تجارتم. او خنده. گفت یه کمی جلوتر. راهنما رو روشن کردم ماشین مشخصه، لندکروز سفید! من خنده. پاسارگاد رو پیدا کردم ولی خبری نبود. زنگ زدم گفتم شما من رو میبینید؟! گفت بله چرا رفتی اون سمت خیابون؟! او خنده. گفتم پس من چرا نمیبینمتون؟! گفت داری میبینی، فقط به روت نمیاری! من خنده. برخورد اول خیلی مهمه! ببخشید گویان سوار شدم که گفت اشکالی نداره. حالا اگه اذیتی فلاسک رو بذارم عقب. گفتم اول اجازه بدید مستقر شم بهتون میگم، و اذیتم! ما خنده.
آقا جاسم. متولد پنجاه و هفت در شیراز. لیسانس عربی، فوق لیسانس عربی، دکتری عربی! تحصیل کرده دانشگاههای قم و علوم تحقیقات، و بیش از پونزده سال تجربه معلمی و استادی مدارس و دانشگاههای تهران. اهلا و سهلا، کیف حالک؟ ترافیک شدید! در بهترین حالت یه ساعت دیگه میرسیدم. و چه چیزی بهتر از معاشرت، وقتی نمیشه خوابید!
آقا جاسم چی شد که رفتید سراغ عربی؟ ما جنوبی هستیم و نیاز بود. یه استادی هم داشتم که استعداد من رو دید، خودم هم علاقه داشتم. انسان تا تشویق نشه، شکوفا نمیشه. این سگ رو میبینی تو ماشین کناری؟ به نظرت چرا انقدر سگ زیاد شده؟ گفتم تنهایی و وفا. به تشویق که ربطی نداشت؟ نه نداشت. یهویی پرسیدم ازت. زود به جواب رسیدی! احساس رو باید خرج کرد، ولی ولخرجی نه! من خنده. آقا جاسم شما که استاد عربی هستید، یه شعر عربی میخونید لطفا؟ عربی هم میخونم، الان یه آهنگ بذارم گوش کنیم؟ بله آقا، هستم. ضبط روشن، من خاموش. «وفا نکردی و کردم، خطا ندیدی و دیدم، رمیدی و نرمیدم، بریدی و نبریدم، اگر ز جمله ملامت، شنیدم از تو شنیدم، وگر ز کرده ندامت، کشیدم از تو کشیدم»
سکوت، شب و درنگ. بعد من دو بیت شعر خوندم. «مجو درستیِ عهد از جهانِ سست نهاد، که این عجوز عروس هزاردامادست. نشان عهد و وفا نیست در تبسمِ گل، بنال بلبل بیدل که جای فریادست» نه مثل اینکه این کارهای؟! من خنده. گاهی شاید، همیشه نه. «لا تهتم بمن يكون رائعاً في البداية، اهتم بمن يبقى معك رائعاً للنهاية، ففي البداية كلهم رائعون» با اینکه نفهمیدم ولی بهبه. او خنده. معنیش چی میشه؟ «در بند کسان مباش که در آغاز شیریناند، بنده آنان باش که تا انتها چونیناند، که در آغاز جمله کسان شیریناند»
آقا جاسم میگی منم میگم. «افسانهٔ وفایی اگر گوش کردهای، یادم کن آنقدر که فراموش کردهای. لعلتخموش و دلهوسانشایصد سوال، آبم ز شرم چشمهٔ بیجوش کردهای»
متاهلاید آقا جاسم؟ بله، یه پسر هم دارم. عه چند سالشونه؟! نه سال! دیر ازدواج کردید؟ بله، دیر هم رو پیدا کردیم. چجوری میشه زود پیدا کرد؟ عشق از شناخت میاد، خودت رو بشناس، پیدا میشه. عشق دریاست یا سرابه؟ پروازه! شما دل باختی؟ نه آقا، من باخت نمیدم. او خنده. گرچه میدونم آدم با بعضی باختها خوشبخت میشه!
چهل و پنج سالگی چه شکلیه آقا جاسم؟ ببین یه طور خاصیه. حس صبوری بیشتر، سرعت کمتر! آدم محتاط میشه، قشنگ میفهمه انگار دیگه نمیتونه یه کارهایی رو مثل قبل انجام بده. هنوز کهنه نشدم و تاریخ انقضاء دارم ولی احساسش میکنم، صدای نفسهای پیریم رو میشنوم.
احیانا چهل و چهار سالگی اینطور نبود؟ او خنده. بود. ولی خب هر سنی یه خاصیتی داره. خاصیت درمانی! من خنده. هرگز فکر نمیکردم تجربهام به چهل و پنج سالگی برسه! آقا جاسم یه سوال نسبتا عجیب بپرسم جواب ندید؟ او خنده. بپرس، جواب میدم. زندگی یا مرگ؟ مرگ! به شرطی که زندگی کرده باشی. زندگی کردن چه شکلیه؟ تحمل کردن، همین واژه مجلسی تابآوری! سخت نیست؟ نه اتفاقا خیلی راحته، مرگ بدون زندگی خیلی سخته. حسرتی که تو گور گریبان آدم رو میگیره رو نمیشه حتی تصور کرد. ما میخوایم بمیریم که راحت شیم، و این فقط با سرشار زندگی کردن ممکنه، وگرنه زیر خاک هم در عذابیم. رها کردن ریسمان پوسیدهی زندگی، کار بزدلهاست! شما بزدلی؟ نه فکر نکنم. بهشون فکر نمیکنم. نه به زندگی، نه به مرگ. جفتشون بیمقدارن. تازه انقدر فکر و خیال دارم که وقت نمیکنم به چیزهایی که بهم فکر نمیکنن فکر کنم! نه مرگ زیباست، نه زندگی! میدون نقش جهان زیباست. پس اصفهانی هستید؟ نه. از اولین باری که رفتم اصفهان خاطره دارم. خاطره یعنی میشه هنوز ادامه داد. من خاطرههام رو رها نمیکنم، شجاعم. ما خنده.
دیگه کمکم به مقصد نزدیک شده بودیم. آقا جاسم از خودتون و شرایط راضی هستید؟ بله. -من: میشه گفت نه؟!- بله میشه گفت، ولی راضیم. از خودم خیلی نمیشه گفت ولی در کل راضیم. بالاخره در مجموع آرامشی هست که خوبه. به نظرتون خدایی هست؟ بله که هست. از رگ گردن نزدیکتره. به عینه دیدم که میگم هست. این طوری نیست که چون تنهاییم یه چیزی رو ساخته باشیم که بهش فکر کنیم؟ بهش دل ببندیم و امید؟ نه نیست، وجود داره. فقط اوست که هست.
دور میدون هر جا که نگه دارید پیاده میشم. شما آدم خوبی هستید آقا جاسم. و اینجا بود که نگاه عجیبی بهم کرد و گفت ممنون کاکو. معلومه شب خوبی داشتی! فی امان الله...