بدون یک مرجع مرکزی که همه معاملات را پردازش می کند و سوابق آنها را به ترتیب نگه می دارد، بلاکچین برای پردازش معاملات و نگهداری سوابق به گره های منفرد متکی است. بنابراین، در بلاکچین، سفارش معاملات می تواند در بین گره ها ناسازگار باشد.
بلاک چین های مختلف از مکانیزم های مختلفی برای ایجاد بلاک استفاده می کنند و برای اینکه یک بلاک در بلاکچین ایجاد و ذخیره شود، تمامی گره های بلاکچین باید برای تایید اعتبار و درستی محتوای هر بلاک به توافق برسند که به مکانیزم اجماع معروف است.
سازوکارهای اجماع رایج شامل اثبات کار (Proof of Work) ، اثبات سهام (Proof of Stake) و اثبات نمایندگی سهام (Delegated Proof of Stake)، اثبات اقتدار (Proof of Authority) و تحمل خطای بیزانسی عملی (PBFT) (Practical Byzantine Fault Tolerance) است.
در اثبات کار (Proof of Work) ، برای هر بار که نیاز است یک بلاک ایجاد شود، استخراج کنندگان باید کار ریاضی خاصی را انجام دهند تا بتوانند یک بلوک ایجاد کنند.
وقتی یک استخراج کننده (ماینر یا miner) مسئله را حل کرد، می تواند یک بلوک با مقدار هش محاسبه شده ایجاد کند. اثبات کار، از نظر محاسباتی بسیار طاقت فرسا است و مقدار زیادی برق مصرف می کند. برای درک بهتر مصرف برق در اثبات کار میزان برقی که هر بار برای استخراج یک بلاک مصرف می شود برای تأمین انرژی یک کشور کوچک مانند ایرلند به مدت یک سال کافی است. همچنین با بیهوده شدن کار سایر ماینر های ناموفق، باعث عدم کارایی و اتلاف منابع می شود.
در اجماع اثبات کار، الگوریتم هایی که روی سیستم های توزیع شده کار می کنند، به ماینرها (ماشین های مشتری روی سیستم) که مسائل ریاضی را حل می کنند پاداش می دهند.
اثبات سهام تقاضای محاسباتی را بسته به سهم گره های ایجاد کننده بلوک آسان می کند و مصرف انرژی و اتلاف منابع را کاهش می دهد. همانند اثبات کار، گره های ایجاد کننده بلوک هنوز هم باید مقدار هش کوچکتر از مقدار مورد نظر را پیدا کنند.با این حال ، در اثبات سهام، دشواری کار کاهش می یابد زیرا گره ای بلاک را ایجاد می کند که سهام بیشتری را در شبکه قرار می دهد.
در اثبات نمایندگی سهام (Delegated Proof of Stake)، گره های کامل می توانند سهام خود را برای رای دادن به یک نماینده قرار دهند، و نماینده با بیشترین آرا بلوک را ایجاد می کند.
از آنجا که نمایندگان از طرف گره های دیگر انتخاب می شوند، انگیزه هایی برای ارائه خدمات ارزشمند به بلاکچین برای جلب رای بیشتر دارند. هر زمان که یک بلاک ایجاد و به بلاکچین اضافه شد، تراکنش ها به صورت غیرقابل برگشت در بلاکچین تأیید و ثبت شده اند.
تحمل خطای بیزانسی عملی یا PBFT ، یعنی توانایی یک سیستم محاسباتی توزیع شده بدون در نظر گرفتن گره های معیوب (مخرب یا غیره). PBFT متکی بر وجود تنوع شرکت کنندگان در سیستم توزیع شده (چند صد نفر) است. برای هر بلوک از معاملات، الگوریتم ها به طور تصادفی یک گروه کوچک و یک بار کاربر را به روشی ایمن و منصفانه انتخاب می کنند. برای محافظت از آنها در برابر مهاجمان ، هویت این کاربران معمولاً تا زمان تأیید بلوک پنهان می شود.
اندازه این گروه معمولاً با رشد شبکه ثابت می ماند. به عنوان مثال، 250 دستگاه (به طور تصادفی بر اساس سیستم الگوریتمی انتخاب می شوند) باید هرگونه تراکنش را امضا کنند، خواه هزار یا یک میلیون گره در شبکه وجود داشته باشد. PBFT عمدتا در بسترهای بلاک چین خصوصی برای مشاغل استفاده می شود که به کنترل بیشتری نیاز دارند.
جدول زیر این مکانیسم های اجماع را مقایسه کرده و تفاوت های عمده آنها را نشان می دهد.
