گاهی فکر میکنیم اگر چیزی را خیلی بخواهیم، کافی است برای بهدست آوردنش تلاش کنیم. اما چه اتفاقی میافتد وقتی خودِ خواستن، از چیزی که میخواهیم مهمتر شود؟
بعد از خواندن قمارباز، چیزی که بیشتر از خودِ قمار در ذهنم ماند، آدمهایی بودند که هرکدام به شکلی گرفتار چیزی شدهاند که میخواهند. انگار هرکدام روی چیزی از زندگیشان شرط بستهاند؛ پول، عشق، موقعیت، آینده یا حتی خودشان.
الکسی برای من مهمترین نمونه است. او آدم نادانی نیست؛ اتفاقاً اطرافیانش را خوب میبیند و تناقضهایشان را میفهمد. مشکلش این است که دربارهی خودش، همانقدر که دربارهی دیگران آگاه است، اختیار ندارد.
رابطهی الکسی و پولینا هم به همین دلیل بیشتر از یک داستان عاشقانه است. الکسی پولینا را میخواهد، اما همیشه مشخص نیست که خودشِ پولینا را میخواهد یا اینکه میخواهد از طرف او انتخاب و تأیید شود. او حتی نمیتواند برای رسیدن به پولینا چیزی را که زندگیاش را نابود میکند کنار بگذارد. در نتیجه، عشق و قمار در شخصیت او از هم جدا نمیمانند.
مادربزرگ نقطهی مقابل این جمع است. بقیه دربارهی پول او تصمیم گرفتهاند و زندگیشان را بر اساس ارث او چیدهاند، اما مادربزرگ وارد میشود و با رفتارش همهی نقشهها را به هم میریزد. شاید از همه بیملاحظهتر باشد، اما دستکم دربارهی خواستههای خودش تظاهر نمیکند.
ژنرال مدام تلاش میکند موقعیتش را حفظ کند؛ درگیر پول، آبرو و تصویری است که از خودش دارد. بلانش هم روابط را بیشتر از زاویهی منفعت و موقعیت میبیند. آستلی اما برای من جذابترین نقطهی مقابل الکسی است: او هم پولینا را میخواهد، اما برای بهدست آوردنش وارد همان بازیای نمیشود که الکسی در آن گرفتار شده است.
در نهایت، چیزی که از کتاب برایم باقی ماند این بود که تقریباً هیچکس در این داستان صرفاً دنبال چیزی نیست که میگوید میخواهد. پول برای بعضیها وسیله است، عشق برای بعضیها میدان قدرت، و قمار برای الکسی ابتدا وسیله است و بعد خودش تبدیل به خواسته میشود.
شاید به همین دلیل، عنوان قمارباز فقط به کسی اشاره نمیکند که پای میز رولت مینشیند. انگار بیشتر شخصیتهای داستان دارند روی چیزی از زندگیشان شرط میبندند؛ یکی روی پول، یکی روی عشق، یکی روی آینده و یکی روی خودش.
و الکسی از همه بیشتر میبازد، چون در پایان دیگر مسئله این نیست که چه چیزی میخواهد؛ مسئله این است که دیگر نمیتواند نخواهد