پیش از کشف استرالیا، مردم دنیاى کهن بیچونوچرا باور داشتند هر قویى سفید است چون تجربیات ایشان پیوسته این باور را تأیید میکرد. دیدن نخستین قوى سیاه براى چند پرندهشناس باید شگفتى جالبى بوده باشد؛ اما اهمیت داستان در این نیست. اهمیت داستان در این است که شکنندگى دانش ما را نمایان مىکند و نشان میدهد آموختن ما از تجربیات و مشاهدات با چه محدودیتهاى شدیدى روبهروست. تنها یک مشاهده کافى است تا گزارهاى کلى که دستاورد هزاران سال تماشاى میلیونها قوى سفید است بیاعتبار شود، تنها با دیدن یک قوى سیاه.

قوى سیاه (The black swan) سه ویژگى دارد: نامنتظر است، پیامدى سنگین دارد، پس از وقوع پیشبینى پذیر مىنماید (اما پیش از وقوع پیشبینى شدنى نیست).
قوی سیاه رویدادی است، مثبت یا منفی، که محال پنداشته میشود، اما وقوعش پیامدهای عظیمی به دنبال دارد. نسیم نیکولاس طالب (Nassim Nicholas Taleb)، در این کتاب روشنگرانه که نقطهی عطفی در حوزه تفکر مدرن به شمار میرود، با نثری شیوا و دلنشین نشان میدهد که این رویدادهای قوی سیاه تقریبا همهی مسائل مربوط به دنیای ما را توضیح میدهند؛ با این حال ما و به ویژه متخصحان نسبت به آنها نابیناییم. همچنین با پرداختن به موضوع شکنندگی و مقاوم بودن در برابر قوهای سیاه، به ما کمک میکند، بهتر این رویدادها را بشناسیم و از آنها به نفع خود بهره ببریم.
ایدهی اصلی این کتاب نابینایی ما نسبت به تصادفی بودن است، مخصوصاً نابیناییمان نسبت به انحرافهای بزرگ......
.چرا ما، دانشمند و غیردانشمند، کلهگنده و معمولی، تمایل داریم به جای اسکناس پول خرد ببینیم؟ چرا علیرغم اینکه تأثیرات عظیم رویدادهای مهم احتمالی برایمان مثل روز روشن است، مدام بر جزئیات تمرکز میکنیم تا بر آنها؟ و در صورت پذیرفتن استدلال من، چرا مطالعهی روزنامه در اصل شناخت تو را از دنیا کم میکند نه زیاد؟
بهراحتی میتوان دید که زندگی تأثیر فزایندهی چند شوک مهم است. تعیین نقش قوهای سیاه از جایی که نشستهای چندان سخت نیست. تمرین زیر را انجام بده. به زندگیات نگاه کن. رویدادهای مهم، پیشرفتهای تکنولوژی و اختراعاتی را که از زمان تولدت در محیطمان اتفاق افتادهاند بشمار و آنها را با چیزی که قبل از ظهور آنها انتظار میرفته مقایسه کن. چه تعداد از آنها طبق برنامه پیش آمدهاند؟ به زندگی شخصی خودت نگاه کن؛ مثلاً به انتخاب شغلت، یا آشنایی با همسرت؛ تبعیدت از سرزمین مادریات؛ خیانتهایی که با آنها روبرو شدهای؛ توانگر شدن یا تهیدست شدن ناگهانیات. چند بار تا حالا این مسائل طبق برنامه اتفاق افتادهاند؟
ما طوری رفتار میکنیم گویی قادریم رویدادهای تاریخی را پیشبینی کنیم، و یا حتی بدتر از آن، گویی قادریم مسیر تاریخ را عوض کنیم. مثلاً قیمتهای نفت را برای سی سال آینده تخمین میزنیم، بدون آنکه بدانیم حتی نمیتوانیم آن را برای تابستان آینده پیشبینی کنیم خطاهای فزایندهی پیشبینی ما در مورد رویدادهای سیاسی و اقتصادی چنان هولناک است که هر بار که به پیشینهی تجربی بشر نگاه میکنم، باید خودم را نیشگون بگیرم تا مطمئن شوم خواب نمیبینم. مسئلهی حیرتآور، بزرگی خطاهای پیشبینی ما نیست؛ بلکه فقدان آگاهی ما از عدمتواناییمان در پیشبینی کردن است. این مسئله موقعی بیش از هر زمان دیگری نگران کننده میشود که ما درگیر نزاعهای مرگبار میشویم: جنگها اساساً غیرقابل پیشبینیاند (و ما این را نمیدانیم). به خاطر همین سوءتعبیر در مورد زنجیرههای علیتیِ بین خطمشیها و اقدامات عملی میتوانیم به لطف جهلمان به راحتی موجب پدیدار شدن قوهای سیاه شویم درست مثل بچهای که دارد با آتش بازی میکند.
عدمتوانایی ما در پیشبینی کردن در محیطهای در معرض قوی سیاه، به همراه یک عدم آگاهیِ کلی از این مسئله، به معنای این است که برخی حرفهایها، علیرغم اینکه فکر میکنند متخصص هستند، در واقعیت امر چنین نیستند. آن طور که رکوردها و آمار تجربیِ خودشان نشان میدهد، این افراد در مورد موضوع مورد نظرشان بیشتر از عوامالناس آگاهی ندارند؛
با این حال در قصهپردازی کردن دربارهی آن و یا بدتر در غرق کردن تو در انبوهی از مدلهای ریاضی پیچیده، بسیار کار کشتهتر هستند. همچین احتمال بیشتری دارد که کراوات بزنند
منبع :کتابراه
معرفی کتاب( قوی سیاه) نویسنده ( نسیم طالب .)
