ویرگول
ورودثبت نام
ستاره امیرحسنی
ستاره امیرحسنینویسنده، ویراستار
ستاره امیرحسنی
ستاره امیرحسنی
خواندن ۸ دقیقه·۳ سال پیش

خودآگاهی چیست؟


خودآگاهی یعنی سواد این رو داشته باشیم که متوجۀ بشیم چه توانایی‌هایی داریم و چه توانایی‌هایی رو می‌تونیم در خودمون تقویت کنیم و پرورش بدیم.

یعنی از احساساتی که داریم باخبر باشیم و بتونیم کنترل و مدیریتشون کنیم.

یعنی خودمون رو بشناسیم و بدونیم که هدفمون چیه و می‌خواهیم چی کار کنیم و برای چی زندگی می‌کنیم؟

در این صورت هست که خودمون رو می‌شناسیم و به آگاهی رسیدیم. البته آگاهی معنی بسیار گسترده‌ای داره و نمی‌شه در قالب چند جمله تعریف کرد اما معنی ساده و روانی که بشه تشخیص داد که آیا ما به خودآگاهی رسیدیم و در مسیرش هستیم یا نه، نمونه‌ای از این توضیحات هست.

برای درک و دریافت بیشتر تا انتهای مقاله با ما همراه باشید

مراحل خودآگاهی؟

برای اینکه بتونیم در مسیر خودآگاهی و خودشناسی گام برداریم نیاز به یک نقشه داریم تا مسیر رو بهمون نشون بده و هر جایی که به دوراهی رسیدیم بتونیم مسیر درست رو تشخیص بدیم.

نقشۀ گنج رو چجوری به دست بیاریم؟

نقشۀ گنج همون الهامات قلبی هست که بهش شهود می‌گیم.

وقتی که صدای ذهنمون رو کم کنیم ندای و نغمۀ قلبمون رو می‌شنویم؛ و هم اوا با قلبمون می‌تونیم حرکت کنیم و پیش بریم.

نقشۀ گنج چیز عجیب غریبی نیست که داشتنش یک آرزوی محال باشه. فقط کافیه که در لحظه حال باشیم صدای قلبمون یا صدای خداوند رو بشنویم و با توجه به نشانه‌هایی که برامون چیده پیش بریم. نقشۀ گنج هر کسی در قلبش وجود داره که متأسفانه هیاهوی ذهن باعث می‌شه تا سردرگم بشیم و نبینیم و متوجه نشیم.

مثل زمانی که به دنبال چیزی هستیم که جلوی چشممون هست اما اونقدر حواسمون پرت هست و مشغول افکار و هجمه‌های ذهنی هستیم که نمی‌تونیم حتی لحظه‌ای تمرکز کنیم که کجاییم و چه کاری انجام می‌دیم.

با توجه به نشانه‌هایی که می‌بینیم نقشۀ گنج‌مون رو می‌کشیم و روز به روز تکمیلش می‌کنیم تا روزی که روی گنج درونمون چنبره بزنیم و بی‌نیاز از همه کس و همه جا آرامش واقعی رو تجربه می‌کنیم.

چگونه افکارمون ر متمرکز کنیم

تمام تجربیات و اطلاعاتی که تا به امروز دریافت کردیم به خاطر آزمون و خطاهایی بوده که در گذشته انجام دادیم. تمام تجربیات و اطلاعاتی که داریم یک فرصتی هست برای اینکه بتونیم ازشون استفاده کنیم تا مثل یک سکوی پرتاب عمل کنن و ما رو به جایی که دوست داریم برسونن.

هر مهارت و دانشی که دارید می‌تونه شما رو به هدف و رسالت زندگی‌تون نزدیک کنه فقط کافیه که ساده از کنارشون رد نشیم و اونا رو بی‌ارزش ندونیم. در واقع هر مهارت می‌تونه قطعه‌ای از پازل زندگی باشه. بی‌ارزش ندونیم و نادیده نگیریم.

مثالی برای درک بهتر موضوع

خانمی به خیاطی علاقه مند بود و در حد نیاز خیاطی‌های خودش رو انجام می‌داد. روزی متوجه می‌شه که خانم همسایه می‌خواد با پارچه ای که داره یک لباس برای مهمانی بدوزه اما فرصت این رو نداره که به خیاط بده. به همسایه گفت در حد معمولی می‌تونه یک پیراهن با مدل زیبا بدوزه که برای مهمانی کاملاً مناسب باشه. خانم همسایه قبول می‌کنه و اون خانم هم که علاقه بسیاری برای خیاطی داشت اما به خاطر باورهای بازدارنده‌ای که در درونش بود هیچ وقت نتونسته بود به کلاس های پیشرفتۀ خیاطی بره. بنابراین فرصت رو مناسب دید تا بتونه نظر همسایه‌ها رو جلب کنه؛در نتیجه بهترین خودش رو ارائه داد و یک لباس بسیار زیبا و تمیز دوخت.

خانم همسایه در مهمانی شرکت کرد و لباسش نظر تعدادی از افراد رو جلب کرد. همین کار باعث شد تا مشتری هاش بیشتر بشه و به درآمد بیشتری برسه. بعد از مدتی به کلاس های پیشرفته خیاطی رفت و هنر خودش رو به روز کرد تا جایی که تونست یک مزون بزنه و به عنوان کارفرما به درآمدی که آرزو داشت، برسه. استفاده از فرصت و خودآگاهی برای استفاده از تواناییها یعنی همین.

ما هم اگه گذشته رو مرور کنیم متوجه می‌شیم که فرصت‌های بسیاری داشتیم که می‌تونستیم از همون دانش و مهارت اندکمون استفاده کنیم و بعد از مدتی به رشد و پیشرفت برسیم.

اما چرا انجام ندادیم؟

چون به خودآگاهی نرسیده بودیم و نمی‌دونستیم که کی هستیم و چی هستیم. چه قابلیت‌هایی داریم و چطور می‌تونیم از این قابلیت‌ها بهره بگیریم. پس ترسیدیم و جا زدیم.

از منفعل بودن بیرون بیایید و زندگی کنید

خیلی از ما انسان‌ها دوست داریم که در یک زمینه به مهارت و توانایی کامل برسیم و بعد وارد بازار کار بشیم تا بتونیم حرفی برای گفتن داشته باشیم. در صورتی که هیچ وقت چنین چیزی محقق نمی‌شه. چون جهان در حال گسترش هست و ما هم اگه بخواهیم همسو و هم‌راستا با جهان هستی پیش بریم باید از انفعال بیرون بیاییم و وارد صحنه بشیم. با خانه ماندن کسی نمی‌تونه به مهارت برسه. کسب تجربه با آزمون و خطا و همچنین در اجتماع بودن خیلی به رشد و پیشرفت ما کمک می‌کنه.

تغییر همیشه سخت به نظر میاد اما تغییر تدریجی چون آهسته‌آهسته انجام می‌شه باعث می‌شه تا متوجه نشیم و یهو ببینیم که چقدر تغییر کردیم.

تغییر منفی یکی از همین تغییرهایی هست که آروم آروم، آدم رو از پا می‌اندازه.

گفتیم که جهان در حال پیشرفت و توسعه هست و اگه ما خودمون رو به روز نکنیم، نمی‌تونیم به رشد و خودآگاهی و توسعه فردی برسیم. در جا زدن شاید به ظاهر اینجوری باشه که کاری انجام نمی‌دیم اما انجام ندادن کار هم یک نوع کار کردن هست. یک تغییر منفی که باعث نزول و عقب ماندن می‌شه.

اگه می‌خواهیم بقا داشته باشیم و زنده بمونیم و زندگی کنیم، ناگزیر از تغییر هستیم؛ و هر تغییری نیاز به آگاهی داره؛ و اگه می‌خواهیم به خودآگاهی برسیم لازمه درونی تغییر کنیم. مثل پیله ابریشم سخت اما بسیار زیبا

هیچ محدودیتی نداریم. اگه چیزی رو دوست نداریم نیازی نیست که بارها تجربه کنیم یعنی در چرخۀ تکرار قرار بگیریم.

تمرین

تجربیات زندگی‌تون رو بررسی کنید. در بین تجربیاتتون حتماً نمونه‌هایی رو پیدا می‌کنید که دارای فرصت‌هایی برای رشد بودن. می‌تونید از این تجربیاتتون بهره بگیرید برای فرصت‌های بعدی که حتماً به سراغتون میاد.

اعتماد به نفس و خودباوری باعث می‌شه تا از بالا بتونید خودتون رو ببینید و تمام ویژگی‌هایی که دارید رو متوجه بشید و تحلیل کنید.

وقتی که توانایی‌هایی که داریم رو بشناسیم و یا بدونیم که می‌تونیم چه قابلیت‌هایی داشته باشیم 100 درصد کمک بزرگی هست که انگیزه بیشتری به دست بیاریم.

وقتی که از نقاط قوت و ضعفمون با خبر باشیم می‌تونیم با توجه به فرصت‌هایی که دست می‌ده از تمام اونا بهره بگیریم. مثلاً نقطه ضعفمون اینه که نمی‌تونیم خوب صحبت کنیم. تمایلی هم نداریم که در این حوزه کار کنیم. می‌تونیم کارهای دیگه‌ای انجام بدیم یعنی شناخت نقاط ضعف هم می‌تونه به پیشرفت ما کمک کنه. حتماً لازم نیست که نقاط قوت شناخته بشن. هر دو با هم به موازات هم موثر و مهم هستند.

از طرفی هم وقتی نقاط ضعفمون رو بدونیم می‌دونیم که اگه قراره ازش استفاده کنیم حتماً لازمه که روی نقاط ضعفمون کار کنیم و پرورش بدیم. پس از زمانمون استفاده می‌کنیم و کاری که می‌خواهیم انجام بدیم به‌اصطلاح دوباره کاری نمی‌شه. چون با علم و آگاهی از نقاط ضعف خودمون به دنبال کاری که دوست داریم می‌ریم.

تمام این کارها یعنی به خودآگاهی رسیدن. همونطور که متوجه شدید خودآگاهی چیز عجیب و غریب و دور از دسترسی نیست.

راه دیگه برای تشیخص توانایی هامون احساساتی هست که نسبت به خودمون داریم. گاهی احساسات به ما دروغ می‌گن. مثلاً در کاری توانایی داریم اما فکر می‌کنیم به قدر کافی خوب نیستیم که مربوط به حوزه عزت نفس می‌شه و گاهی بلد نیستیم اما فکر می‌کنیم که بلدیم و مربوط به تکبر و اعتماد به نفس کاذب می‌شه. چرا نمی‌تونیم درست تشخیص بدیم.

چون داده‌ها و برنامه‌های مخرب و بازدارنده ذهنمون زیاد هستن و باعث می‌شن تا نتونیم درست احساساتمون رو تجربه کنیم. راه حل این کار فقط پاک‌سازی کردن و کارکردن روی عزت نفسمون هست. زمانی که بتونیم به این مرحله از خودآگاهی برسیم اراده و انگیزه‌مون برای ادامۀ مسیر بیشتر می‌شه.

خیلی اوقات ما خیلی از کارها رو شروع می‌کنیم اما به خاطر دلایل متعددی که می‌دونیم برون‌ریزی هست اون کار رو رها می‌کنیم و نصفه و نیمه می‌مونه. برای اینکه بتونیم از این مرحله هم گذر کنیم تا به مقصد اصلی برسیم باید دوباره دست به قلم بشیم.

چی بنویسیم؟

نقشه راه رو بنویسیم؛ یعنی از مبدأ تا مقصد رو بنویسیم و تمام راه‌هایی که ما رو به مقصد می‌رسونه و تمام بن‌بست‌ها رو ترسیم کنیم. تمام کارهایی که بلدیم یا نیاز هست انجام بدیم رو یادداشت کنیم.

هر کاری که انجام می‌دیم و هر مرحله‌ای که پشت سر می‌زاریم رو بنویسیم و برای اینکه تشویق بشیم برای خودمون جایزه بگیریم. جایزه خریدن خیلی حس خوبی بهمون می‌ده تا بقیۀ مسیر رو طی کنیم. برای اینکه جا نزنیم و بتونیم ادامه بدیم، خوبه که گهگاهی خودمون رو تحریک کنیم؛ یعنی به لذتی فکر کنیم که با انجام اون کار نصیبمون می‌شه. مثل ترفیع گرفتن، توسعه کارمون، استقلال کاری و هر چیزی که باعث بشه تا بتونیم حرکت کنیم.

خودآگاهی باعث می‌شه تا بهتر و باکیفیت‌تر گام برداریم و موفقیتمون تضمین بیشتری داره.

نداشتن آگاهی نسبت به خودمون در هر مسیری ما رو به بیراهه می‌بره. فرض کنید ندونید که چه غذایی می‌خواهید بپزید ساعت‌ها در آشپزخانه می‌چرخید و هیچ کاری هم نمی‌کنید در صورتی که آگاهی حتی در این مورد هم باعث رشد و پیشرفت می‌شه یعنی شما خیلی زودتر به هدفتون که پخت غذا هست می‌رسونه. این یک مثال ساده بود. بقیۀ مثال‌ها رو خودتون پیدا کنید.

خیلی ممنونم از اینکه همراه بودید

لطفاً نظراتتون رو بنویسید و هر پیشنهاد و انتقادی دارید مطرح کنید.

اگه این مقاله براتون مفید بود برای عزیزانتون هم ارسال کنید.

خودآگاهینقاط ضعف
۱
۰
ستاره امیرحسنی
ستاره امیرحسنی
نویسنده، ویراستار
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید