
با وجود اینکه زندگی انسان از میلیونها سال پیش آغازشده است، نشانههای اولیه تمدنهای انسانی در مبحث نسبتاً جدیدی است که محققان بسیاری را به یافتن قدیمیترین کشورها و تمدنها ترغیب میکند. برخی از قدیمیترین تمدنها به زمان 6000 BCE (پیش از عصر حاضر) برمیگردند؛ زمانی که مردم از چادرنشینی فاصله گرفته و به مستقر شدن و پیشرفت در یک مکان روی آوردند. این شهرکهای اولیه بهسرعت جای خود را به شهرهای بزرگ دادند و به دنبال آن، ایده کشورها و ملیتهای جداگانه شکل گرفت.
برخی از قدیمیترین کشورها اندکی پس از تشکیل تمدنهای انسانی شکل گرفتند. با اینحال، تاکنون اطلاعات دقیقی در خصوص رتبهبندی این کشورها به دست نیامده است. در ادامه و با توجه به شواهد حال حاضر، برخی از قدیمیترین کشورها را معرفی خواهیم کرد.
ایران – تأسیس : 550 BCE

مسلماً، ایران یکی از کشورهایی است که از دیرباز بهعنوان یک تمدن شناخته میشود. به عقیده تاریخ شناسان، قدمت این کشور به سال 550 پیش از عصر حاضر (BCE) بازمیگردد و اولین سلسله شناختهشده در ایران متعلق به هخامنشیان بوده است. ایران کنونی تا پیش از 1930 با نام پرشیا شناخته میشد و سپس بهطور رسمی به ایران تغییر کرد. تمدن عیلامی عصر برنز از اولین تمدنهایی بود که سیستم خط میخی را در سومین هزاره عصر حاضر توسعه داد. امپراتوری هخامنشی (550 تا 330 BCE) بهعنوان بزرگترین امپراتوری در تاریخ شناخته میشود.
ژاپن – تأسیس : 660 BCE

ژاپن نیز یکی از کشورهای قدیمی جهان در نظر گرفته میشود. اولین امپراتوری ژاپن، که گفته میشود یکی از نسل الهه خورشید آماتراسو باشد، در سال 660 BCE بر تخت پادشاهی ژاپن نشست. هرچند هیچ مدرکی برای این افسانه وجود ندارد، کشور ژاپن از 300 CE (عصر حاضر) در ادبیات چین حضور دارد. بنابراین، حتی در صورت باور نکردن این اسطوره، ژاپن از سالیان پیش بهعنوان یک کشور مستقل وجود داشته است.
یونان – تأسیس : 800 BCE

سالهای زیادی از تأسیس یونان کنونی نمیگذرد، لیکن تمدن یونان معنی واقعی کلمه "باستانی" را به ما نشان میدهد. اولین تمدن پیشرفته اروپا در 3200 BCE و در یونان جوانه زد و آتن نیز بهعنوان اولین سیستم دموکراتیک جهان (5.8 BCE) شناخته میشود. در مقایسه با انگلیسیزبانها، یونانیها درک بهترین نسبت به زبان باستانی خود دارند و مفاهیم بسیاری از تاریخ یونان نیز امروزه در فرهنگ و زندگی غرب قابلمشاهده هستند (برای مثال، المپیک یا مبارزه ماراتن که مسابقات دو ماراتن از آن الهام گرفتهشده است).
اتیوپی – تأسیس : 980 BCE

بسیاری از تاریخ شناسان معتقدند اتیوپی یکی از قدیمیترین کشورهای جهان است. اسکلتهای کشفشده در اتیوپی نشان از قدمت چند میلیون ساله اتیوپی دارند. بااینحال بهطورکلی باور بر این است که این کشور در 980 BCE تأسیسشده است. در این زمان، یکی از اولین پادشاهیها، با نام D’mt، به قدرت رسید. اتیوپی یکی از معدود کشورهای آفریقایی است که هیچگاه تحت سلطه استعمارگران قرار نگرفت (با چشمپوشی از دو سال که این کشور تحت سلطه دیکتاتور ایتالیایی، موسولینی، قرار داشت).
هند – تأسیس : 1500 BCE

انسانها از 5000 تا 6000 سال پیش تاکنون در شبهقاره هند در حال زندگی هستند. در حوالی 1500 BCE افراد ساکن در این شبهقاره، اولین تمدن، یعنی تمدن ودایی را تأسیس کردند. این تمدن پایه و اساس هندوهاست. در هزاره پس از تشکیل اولین تمدن در شبهقاره هند، سلسلههای مختلفی به قدرت رسیدند و هند کنونی در 1947 (پس از اعلام استقلال از امپراتوری انگلیس) تأسیس شد.
چین – تأسیس : 2070 BCE

چین، یکی از پایههای اصلی تمدن در جهان، همواره متحد و یکپارچه بوده است. بر اساس اکتشافات اخیر، اولین سلسله (که تنها بهعنوان یک اسطوره در نظر گرفته میشد) در این منطقه در زمان عصر برنز شکلگرفته است. اولین سلسله که از سیستم نوشتار استفاده کرد (یکی از اجداد مستقیم خط چینی مدرن)، سلسله شانگ بود. این سلسله از قرن 17 تا قرن 11 پیش از عصر حاضر بر چین حکمرانی میکرد. اساس برخی از مفاهیم فرهنگی این کشور به سلسله هان (206 تا 200 BCE) برمیگردد؛ این سلسله توانست با تقویت اتحاد و یکپارچگی کشور مفاهیمی چون کنفوسیوسگرایی یا روئیسم را در این کشور رواج دهد. در حال حاضر نیز این گرایش بهعنوان یکی از مفاهیم حائز اهمیت در فرهنگ چین تلقی میشود.
مصر – تأسیس : 3100 BCE

همانند یونان، کشور مصر مدرن با مصر باستان متفاوت است. این ناحیه، هزاران سال است که تحت سلطه سلسلههای مصری قرار داشته و قدمت فرهنگ مصری نیز به هزاره 6 قبل از عصر حاضر بازمیگردد. هیروگلیفهای مصری بهعنوان دومین سیستم نوشتاری تاریخ در نظر گرفته میشوند و اولین امپراتوری مصر نیز در هزاره 4 پیش از عصر حاضر تأسیسشده است. در طول تاریخ، منطقه مصر باستان تحت سلطه امپراتوری پرشیا و عثمانی قرارگرفته و در قرن 9 تا 10 عصر حاضر نیز عربها این منطقه را فتح کردند. در حال حاضر، این منطقه بهعنوان یک کشور مسلمان شناخته میشود.
جمعبندی
از گذشته تاکنون، شاهد سقوط و افول ملتها و کشورهای بسیاری در تاریخ تمدنهای انسانی بودهایم. بااینحال، برخی از این کشورها همچنان پابرجا هستند. با وجود شواهد و مدارک موجود، تعیین قدیمی ترین کشور جهان بسیار دشوار است. بااینحال مصر، چین، هند، اتیوپی، یونان، ژاپن و ایران بهعنوان برخی از قدیمی ترین کشورهای جهان شناخته میشوند.