
ورود یک شریک جدید میتواند سرمایه، تخصص، ارتباطات یا تجربه تازهای وارد کسبوکار کند و مسیر رشد شرکت را سریعتر کند. با این حال، اضافه شدن یک نفر به جمع شرکا فقط به معنی توافق روی درصدی از سود نیست. از همان ابتدا باید مشخص باشد شریک جدید دقیقا چه چیزی وارد کسبوکار میکند، چه اختیاراتی دارد، سهم او چقدر است و در تصمیمهای مهم شرکت چه نقشی خواهد داشت.
هرچه این موارد از ابتدا شفافتر باشند، احتمال اختلاف میان شرکا در آینده کمتر خواهد شد. اگر قرار است فرد جدیدی به کسبوکار شما اضافه شود، بهتر است مراحل زیر را قبل از شروع رسمی همکاری انجام دهید.

اولین سؤال این است که چرا به شریک جدید نیاز دارید. گاهی یک کسبوکار برای تأمین سرمایه شریک میپذیرد، گاهی به فردی با تجربه مدیریتی یا تخصص فنی نیاز دارد و در بعضی موارد هدف، ورود به یک بازار جدید یا گسترش شبکه فروش است.
قبل از هر توافقی مشخص کنید که شریک جدید قرار است چه ارزشی به کسبوکار اضافه کند. برای مثال اگر هدف جذب سرمایه است، میزان سرمایه موردنیاز و نحوه مصرف آن باید روشن باشد. اگر شریک به دلیل تخصص یا ارتباطاتش وارد مجموعه میشود، باید مشخص شود این همکاری چه خروجی مشخصی برای شرکت خواهد داشت.
همچنین بهتر است شرکای فعلی درباره اهداف بلندمدت کسبوکار با فرد جدید صحبت کنند. اختلاف درباره موضوعاتی مثل توسعه شرکت، برداشت سود، سرمایهگذاری مجدد یا پذیرش ریسک میتواند در آینده به اختلاف جدی تبدیل شود.
قبل از شروع همکاری، میزان سهم شریک جدید باید کاملاً مشخص شود. تنها مشخص کردن یک درصد کافی نیست؛ باید معلوم باشد این سهم در مقابل چه آوردهای به او واگذار میشود.
آورده شریک میتواند شامل موارد مختلفی باشد:
سرمایه نقدی
تجهیزات یا دارایی
دانش و تخصص
مالکیت فکری
شبکه ارتباطی یا مشتریان
واگذاری بخشی از سهام یا سهمالشرکه توسط شرکای قبلی
اگر آورده غیرنقدی است، بهتر است ارزش آن به شکل قابل استناد مشخص شود. یکی از دلایل رایج اختلاف میان شرکا این است که یک طرف تصور میکند سهمی که دریافت کرده کمتر از ارزش آورده اوست و طرف دیگر ارزیابی متفاوتی دارد.
همچنین از همان ابتدا مشخص کنید در صورت نیاز به سرمایهگذاری بیشتر در آینده، هر شریک چه تعهدی خواهد داشت و آیا درصد مالکیت افراد تغییر خواهد کرد یا خیر.

اگر کسبوکار شما در قالب یک شرکت فعالیت میکند، اضافه شدن شریک جدید ممکن است باعث تغییر در ترکیب شرکا یا سهامداران، میزان سرمایه، سهم افراد یا حتی سمتهای مدیریتی شود. در چنین شرایطی صرف توافق داخلی میان افراد کافی نیست و در مواردی لازم است فرآیند ثبت تغییرات شرکت نیز مطابق وضعیت حقوقی شرکت انجام شود.
بنابراین قبل از نهایی کردن ورود شریک، بررسی کنید که این اتفاق دقیقا چه تغییری در ساختار شرکت ایجاد میکند. ممکن است ورود فرد جدید از طریق انتقال بخشی از سهم یکی از شرکا انجام شود یا سرمایه جدیدی وارد شرکت شود. هرکدام از این روشها میتوانند فرآیند و مدارک متفاوتی داشته باشند.
همچنین بهتر است مشخص شود آیا شریک جدید صرفا مالک بخشی از شرکت خواهد بود یا قرار است سمت مدیریتی، حق امضا یا اختیار مشخصی نیز دریافت کند. این موضوع باید قبل از شروع همکاری روشن باشد تا بعداً میان مالکیت و اختیارات اجرایی فرد ابهامی ایجاد نشود.
شریک بودن لزوما به معنی مدیر بودن نیست. ممکن است فردی در شرکت سهم داشته باشد اما در فعالیتهای روزمره دخالت نکند یا برعکس، مسئولیت اجرایی مهمی بر عهده داشته باشد.
بهتر است برای هر شریک مشخص شود:
مسئول چه بخشهایی از کسبوکار است؟
چه تصمیمهایی را میتواند بهتنهایی بگیرد؟
برای چه تصمیمهایی نیاز به موافقت سایر شرکا دارد؟
آیا اجازه امضای قرارداد دارد؟
آیا به حسابهای بانکی یا اطلاعات مالی دسترسی خواهد داشت؟
چه گزارشهایی باید به سایر شرکا ارائه کند؟
اگر این مرزها از ابتدا مشخص نشوند، بهمرور ممکن است دو نفر خود را مسئول یک حوزه بدانند یا یکی از شرکا تصور کند فرد دیگری بدون هماهنگی در حال تصمیمگیری است.
اختیارات مالی نیز اهمیت زیادی دارند. سقف پرداختها، امکان عقد قرارداد، استخدام نیرو یا ایجاد تعهد مالی برای شرکت بهتر است از ابتدا مشخص باشد.

یکی از مهمترین موضوعاتی که باید قبل از شروع شراکت درباره آن توافق شود، نحوه تقسیم سود است.
ممکن است سود بر اساس درصد مالکیت تقسیم شود، اما در بعضی کسبوکارها یکی از شرکا علاوه بر سهم خود، به دلیل مسئولیت اجرایی حقوق یا مزایای جداگانهای نیز دریافت میکند. این موارد باید کاملاً تفکیک شوند.
برای مثال مشخص کنید:
سود در چه دورههایی محاسبه میشود؟
چه مقدار از سود میان شرکا توزیع خواهد شد؟
چه بخشی برای توسعه شرکت باقی میماند؟
حقوق شرکای فعال چگونه محاسبه میشود؟
زیانهای احتمالی چگونه میان افراد تقسیم خواهد شد؟
همچنین بهتر است برداشت شخصی از حساب شرکت قواعد مشخصی داشته باشد. برداشتهای بدون چارچوب یکی از مسائلی است که میتواند اعتماد میان شرکا را بهسرعت از بین ببرد.
حتی اگر شریک جدید دوست، همکار قدیمی یا یکی از اعضای خانواده شماست، توافقات مهم را به گفتوگوهای شفاهی محدود نکنید.
قرارداد یا توافقنامه مکتوب میتواند در آینده بسیاری از سوءتفاهمها را کاهش دهد. در این قرارداد بهتر است موضوعاتی مانند میزان سهم، آورده هر فرد، وظایف، اختیارات، نحوه تقسیم سود، محرمانگی اطلاعات و شرایط خروج مشخص شود.
همچنین باید تعیین شود که آیا شریک اجازه دارد همزمان در کسبوکاری مشابه فعالیت کند یا خیر و اطلاعاتی مانند فهرست مشتریان، قیمتها، برنامههای توسعه و دادههای مالی شرکت چگونه باید محافظت شوند.
مهم نیست رابطه فعلی شرکا چقدر خوب است؛ قرارداد برای زمانی نوشته میشود که بر سر یک موضوع اختلاف نظر به وجود میآید.
بسیاری از افراد هنگام شروع همکاری فقط درباره ورود شریک صحبت میکنند و برنامهای برای پایان همکاری ندارند. در حالی که شرایط خروج یکی از مهمترین بخشهای یک شراکت سالم است.
از همان ابتدا مشخص کنید اگر یکی از شرکا قصد خروج داشت چه اتفاقی میافتد. برای مثال:
سهم او چگونه ارزشگذاری میشود؟
سایر شرکا برای خرید سهم او اولویت دارند یا خیر؟
پرداخت مبلغ سهم به چه صورت انجام میشود؟
اگر دو شریک درباره یک تصمیم مهم به توافق نرسند چه میشود؟
اگر یکی از شرکا به تعهدات خود عمل نکند چه راهکاری وجود دارد؟
همچنین میتوانید روش مشخصی برای حل اختلاف تعیین کنید؛ مثلاً ابتدا مذاکره داخلی انجام شود و در صورت حل نشدن موضوع، از داوری یا سایر مسیرهای حقوقی استفاده شود.
وجود چنین چارچوبی باعث میشود در زمان اختلاف، افراد مجبور نباشند تازه درباره روش حل اختلاف نیز با یکدیگر مذاکره کنند.

بعد از نهایی شدن ورود شریک جدید، دسترسیهای شرکت نیز باید متناسب با نقش او تنظیم شوند. لازم نیست هر شریک به تمام اطلاعات و ابزارهای کسبوکار دسترسی کامل داشته باشد.
بررسی کنید فرد جدید به کدام موارد نیاز دارد:
حسابهای مالی و گزارشهای حسابداری
حساب بانکی شرکت
پنلهای مدیریتی
اطلاعات مشتریان
اسناد و قراردادها
سامانههای داخلی
اطلاعات کارکنان
حسابهای تبلیغاتی و بازاریابی
برای هر دسترسی سطح مشخصی تعریف کنید و در صورت امکان از حسابهای کاربری مجزا استفاده کنید. اشتراک یک رمز عبور میان چند نفر هم از نظر امنیتی مشکل ایجاد میکند و هم مشخص کردن مسئولیت اقدامات انجامشده را دشوار میسازد.
همچنین اگر شریک جدید حق امضا یا اختیار مالی دریافت میکند، این موضوع باید بهصورت شفاف برای افراد مرتبط در شرکت مشخص شود.
یکی از رایجترین اشتباهات این است که افراد به دلیل اعتماد شخصی، جزئیات همکاری را مشخص نمیکنند. جملههایی مانند «بعداً با هم حساب میکنیم» یا «سر درصدش بعداً توافق میکنیم» میتوانند شروع یک اختلاف جدی باشند.
اشتباهات دیگری که بهتر است از آنها جلوگیری کنید عبارتاند از:
مشخص نکردن ارزش واقعی آورده هر شریک
واگذاری سهم بدون تعیین وظایف فرد
نداشتن قرارداد مکتوب
مشخص نکردن شرایط خروج
دادن دسترسی کامل از روز اول
تعیین نکردن حدود اختیارات مالی
مخلوط کردن حسابهای شخصی و حساب شرکت
صحبت نکردن درباره اهداف بلندمدت کسبوکار
قبل از پذیرش شریک جدید، بهتر است درباره هرکدام از این موارد تصمیم مشخصی گرفته شود و توافقات مهم نیز قابل استناد باشند.
ورود شریک جدید میتواند نقطه شروع یک دوره رشد جدی برای کسبوکار باشد، اما تنها زمانی که نقش، سهم، اختیارات و تعهدات او از ابتدا شفاف باشد.
قبل از شروع همکاری، درباره هدف شراکت، میزان مالکیت، آورده افراد، تقسیم سود، مسئولیتهای اجرایی و شرایط خروج توافق کنید و تصمیمهای مهم را به شکل مکتوب درآورید. اگر ورود شریک باعث تغییر در ساختار رسمی شرکت نیز میشود، اقدامات حقوقی و ثبتی مربوط به آن را هم در همان ابتدای کار پیگیری کنید.
شفافیت در ابتدای شراکت شاید زمان بیشتری بگیرد، اما میتواند از بسیاری از اختلافها و هزینههای بعدی جلوگیری کند.