
صندوقهای سرمایهگذاری بورسی از زمان معرفی آنها در بازار سرمایه ایران، سرمایهگذاران زیادی را به خود جذب کردهاند. این صندوقها میتوانند جایگزین خوبی برای سرمایهگذاری مستقیم در بورس باشند. سرمایه گذاری در صندوق ها به دلیل آنلاین بودن آسان است.
صندوق سرمایهگذاری چگونه کار میکند؟
صندوق های سرمایه گذاری گزینه جدیدی برای سرمایهگذاری غیر مستقیم در بورس است. نحوهی کار این صندوق ها به این صورت است که، سرمایههای خرد افراد جامعه را جمع میکنند و بر اساس هدفی که دارند در یک یا چند دارایی سرمایهگذاری میکنند. یکی از اصلیترین ارکان صندوق ها دارا بودن مدیریت حرفهای است. مدیر صندوق فردی است که دانش اقتصادی و معاملاتی بالایی دارد و روزانه به بررسی وضعیت بازار میپردازد تا بتواند بهترین سبد دارایی را برای صندوق سرمایهگذاری انتخاب کند.
بحث مهم دیگری که در صندوقهای سرمایهگذاری وجود دارد، سودآوری صندوق است. بجز صندوقهای درآمد ثابتی که تقسیم سود ماهانه دارند، سایر صندوق ها تقسیم سود ندارند و دارای سودآوری هستند. سودآوری صندوقهای سرمایهگذاری ناشی از افزایش قیمت واحدهای آنها در بازار است.
مزایای سرمایهگذاری در صندوقها
صندوقهای سرمایهگذاری جایگزین بسیار خوبی برای سرمایهگذاری مستقیم در بورس هستند. چون این صندوقها مزایایی دارند که باعث جذابیت آنها برای سرمایهگذاران میشود.
یکی از اصلیترین مزایایی صندوقهای سرمایهگذاری، سبد دارایی آنها است. برای افرادی که دانش اقتصادی و زمان کافی برای بررسی و رصد بازار ندارند، تشکیل سبد سرمایهگذاری کار بسیار دشواری است. اما صندوقهای سرمایهگذاری به دلیل اینکه مدیریت حرفهای دارند همواره سبدی از بهترین داراییها را در خود دارند. این باعث میشود افرادی که دانش اقتصادی کافی ندارند بتوانند با آرامش خاطر بیشتری در این صندوقها سرمایهگذاری کنند.
افرادی که بصورت مستقیم در بورس سرمایهگذاری میکنند، معمولا در یک سهم یا چند سهم خاص سرمایهگذاری کردهاند. این کار باعث افزایش ریسک سرمایهگذاری میشود. اما داراییهای موجود در صندوقهای سرمایهگذاری متنوع است، به همین دلیل ریسک سرمایهگذاری تا حد زیادی کاهش پیدا کرده است.
نقد شوندگی در هر سرمایهگذاری دارای اهمیت بالایی است. سهام شرکتهایی که در بورس پذیرفته شدهاند، ممکن است بنا به دلایلی چند روز معاملاتی در صف خرید یا فروش قرار بگیرند. در این صورت نقد شوندگی سهم بسیار کاهش پیدا میکند. اما صندوقهای سرمایهگذاری نقد شوندگی بسیار خوبی دارند و عموما در صف خرید یا صف فروش قرار نمیگیرند. اگر این صندوقهای سرمایهگذاری گرفتار چنین وضعیتی شوند به دلیل نقد شوندگی بالا در روز معاملاتی بعد، به حالت تعادلی برمیگردند.
به جرات میتوان بیان کرد که صندوقهای سرمایهگذاری جزو آن دسته از داراییها هستند که شفافیت مالی کامل دارند. زیرا هر فردی میتواند جزئیات صندوق، شامل خالص ارزش داراییها، میزان معاملات انجام شده، ورود پول و خروج پول به این صندوقها را در سایت صندوق مورد نظر مشاهده کند.
به دلیل اینکه صندوقهای سرمایهگذاری مدیریت حرفهای دارند. کسانی که دانش و تخصص مالی ندارند به راحتی میتوانند در این صندوقها سرمایهگذاری کنند.
انواع صندوقهای سرمایهگذاری در ایران
صندوقهای سرمایهگذاری در ایران به سه دستهی اصلی تقسیم بندی میشوند.
صندوق درآمد ثابت از جمله صندوق های سرمایه گذاری با ریسک کم است. این صندوقها حجم بسیار زیادی از دارایی خود را در اوراق با درآمد ثابت و سپرده بانکی سرمایهگذاری میکنند. از این رو ریسک بسیار اندکی دارند. صندوقهای درآمد ثابت به دلیل اینکه سوددهی بالاتری از سپردهگذاری در بانک دارند برای افرادی که شخصیت سرمایهگذاری آنها ریسک گریز است گزینه خوبی برای سرمایهگذاری هستند.
معمولترین صندوقهای سرمایهگذاری که فعالان بازار به آن آشنایی دارند، صندوقهای سهامی هستند. صندوقهای سهامی انواع مختلفی دارند. انواع صندوق های سهامی عبارت اند از:
این صندوقهای سهامی میتوانند برای تشکیل سبد دارایی خود از همهی سهام شرکتهای پذیرفته شده در بورس استفاده کنند. این صندوقهای سهامی باید حداقل 70 تا 90 درصد از سبد دارایی خود را به سهام شرکتهای پذیرفته شده در بورس اختصاص دهند.
یکی دیگر از صندوقهای سهامی، صندوقهای بخشی هستند. صندوقهای بخشی تفاوتی که با صندوقهای سهامی عادی دارند، در سبد سرمایهگذاری آنها است. مدیریت صندوق بخشی باید برای تشکیل سبد دارایی صندوق، از سهام شرکتهایی استفاده کند که صندوق بر اساس آن بخش خاص از بازار تاسیس شده است. به عنوان مثال صندوق بخشی فارما کیان که بخش دارویی بازار سرمایه را پوشش میدهد.
صندوق شاخصی به این صورت است که باید بتواند شاخص خاصی از بازار سرمایه را که بر مبنای آن تاسیس شده است را پوشش دهد. اگر صندوقی بر اساس شاخص هموزن بازار تاسیس شده باشد باید بگونهای سبد دارایی خود را انتخاب کند که بتوانند رشد آن طبق رشد شاخص هموزن بازار اوراق بهادار باشد. زیرا سرمایهگذارانی که در این صندوقها فعالیت میکنند، هدفی که دارند سوددهی براساس شاخص هموزن بازار است.
سرمایهگذاری غیر مستقیم در بورس تنها به خرید صندوقسهامی و درآمد ثابت محدود نمیشود. افراد جامعه میتوانند بجای خرید طلای فیزیکی در صندوق طلا سرمایهگذاری کنند. صندوق سرمایهگذاری طلا باید حداقل 70 درصد از سبد دارایی خود را اوراق گواهی سپرده سکه طلا و اوراق گواهی شمش طلا اختصاص دهد. صندوقهای طلا به دلیل اینکه هزینههای جانبی سرمایهگذاری در طلای فیزیکی را ندارند و امنیت بالاتری دارند و نقد شوندگی بسیار خوبی دارند، میتوانند گزینه جذابی برای سرمایهگذاری در طلا باشند.

مقایسه انواع صندوقها از نظر ریسک، بازدهی و نقدشوندگی
صندوقهای سرمایهگذاری علاوه بر سبد دارایی از لحاظ ریسک سرمایهگذاری نیز دسته بندی میشوند.
صندوقهای سهامی به دلیل اینکه سبد دارایی آنها از سهام شرکتهای پذیرفته شده در بورس تشکیل شده است ریسک سرمایهگذاری بالایی دارند. از سوی دیگر این پتانسیل برای آنها وجود دارد که در میان مدت و بلند مدت سودهای چشمگیری کسب کنند. اما نقد شوندگی آنها همواره بسیار بالا است.
صندوقهای طلا، ریسک سرمایهگذاری متوسطی دارند. چون سبد دارایی آنها از اوراق گواهی سکه طلا و اوراق گواهی شمش طلا تشکیل شده است. این صندوقهای سرمایهگذاری در سالهای گذشته جزو پربازدهترین داراییها بودهاند.
صندوقهای درآمد ثابت کم ریسکترین دارایی در بازار اوراق بهادار هستند. چون سالانه سود مشخصی دارند و نوسانات بازار بر آنها تاثیر زیادی ندارد. از طرفی این صندوقها نقد شوندگی بسیار بالایی دارند و سرمایهگذاران میتوانند در زمان بازار به آسانی دارایی خود را بفروشند یا به داراییهای قبلی خود اضافه کنند.
صندوق های سرمایه گذاری مناسب چه کسانی است؟
صندوقهای سرمایهگذاری در مرحلهی اول برای افرادی مناسب هستند که زمان و دانش کافی برای بررسی و رصد بازار را ندارند. از سوی دیگر افرادی که حرفهای هستند اما تمایل دارند به داراییهای خود تنوع ببخشند نیز مناسب هستند.
نحوه سرمایهگذاری در صندوقها
از لحاظ معاملاتی صندوقهای سرمایهگذاری به دو دستهی قابل معامله در بورس و صدور و ابطالی دسته بندی میشوند. برای سرمایهگذاری در صندوقهای قابل معامله در بورس ابتدا باید در سامانه سجام ثبت نام کرد و مراحل احراز هویت را انجام داد. سپس باید در یکی از کارگزاریهای کشور ثبت نام کنند و اقدام به دریافت کد بورسی کنند. در نهایت از طریق کارگزاری خود میتوانید با جستجو کردن نماد صندوق، در صندوق مورد نظر سرمایهگذاری خود را شروع کنید.
برای خرید صندوقهای صدور و ابطالی باید روش دیگر را طی کرد. برای خرید این صندوقها ابتدا باید در سجام ثبت نام کرد و مراحل احراز هویت را انجام داد. سپس از طریق سایت صندوق یا اپلیکیشن گروه مالی که صندوق را تاسیس کرده است در صندوق مورد نظر سرمایهگذاری کرد.