
انتخاب روش معامله یکی از تصمیمهایی است که میتواند روی تجربه خرید ارز دیجیتال اثر بگذارد. به همین دلیل، مقایسه معامله آسان و حرفهای بیشتر از آنکه به بهتر بودن یکی از این دو روش مربوط باشد، به هدف، شرایط بازار و اولویت کاربر در همان معامله بستگی دارد.
نام «معامله آسان» ممکن است این تصور را ایجاد کند که این روش فقط برای کاربران تازهکار است و معامله حرفهای هم مخصوص افرادی است که سالها در بازار فعالیت کردهاند. در عمل، چنین مرزبندی دقیقی وجود ندارد.
یک معاملهگر باتجربه هم ممکن است در شرایطی که نیاز به تبدیل سریع دارایی دارد، مسیر آسان را انتخاب کند. در مقابل، کاربری که تجربه زیادی ندارد میتواند برای یک خرید مشخص، قیمت مورد نظر را تعیین کند و از معامله حرفهای استفاده کند.
برای درک بهتر تفاوت معامله آسان و حرفهای، بهتر است به جای سطح تجربه کاربر، به نوع تصمیمی که قرار است اجرا شود نگاه کنیم.
در معامله آسان، کاربر معمولا با یک مسیر کوتاهتر روبهرو است: دارایی و مبلغ مورد نظر مشخص میشود و خرید بر اساس شرایط موجود بازار انجام میگیرد. تمرکز اصلی این روش روی کم کردن مراحل ثبت سفارش و انجام معامله در همان زمان است.
در معامله حرفهای، کاربر وارد محیطی میشود که اطلاعات بیشتری از بازار در اختیار او قرار میدهد؛ مانند قیمتهای خرید و فروش، دفتر سفارشات و امکان تعیین قیمت برای سفارش.
فرض کنیم قیمت یک رمزارز در حال حاضر ۱۰۰ هزار تومان باشد و دو کاربر قصد خرید همان ارز را داشته باشند. کاربر اول قیمت لحظهای را قابل قبول میداند و ترجیح میدهد خریدش همان زمان انجام شود. کاربر دوم معتقد است ۹۷ هزار تومان نقطه مناسبتری برای ورود است و اگر بازار به این قیمت نرسد، ترجیح میدهد فعلا خریدی انجام ندهد.
برای کاربر اول، سرعت و سادگی در اولویت قرار دارد. او نمیخواهد قیمت جداگانهای برای سفارش تعیین کند یا در انتظار رسیدن بازار به یک محدوده مشخص بماند. بنابراین، معامله آسان با تصمیم او هماهنگی بیشتری دارد؛ روشی که به اطلاعات کمتری پیش از خرید نیاز دارد، احتمال انجام معامله در آن بیشتر است و برای خرید یا تبدیل سریع کاربرد دارد.
کاربر دوم کنترل بیشتر روی قیمت را به سرعت انجام معامله ترجیح میدهد. او حاضر است قیمت مورد نظرش را تعیین کند و منتظر بماند، حتی اگر سفارش محدودش به دلیل نرسیدن بازار به ۹۷ هزار تومان اجرا نشود. معامله حرفهای برای چنین تصمیمی مناسبتر است، زیرا امکان خرید برنامهریزیشده در یک قیمت مشخص را فراهم میکند؛ هرچند به بررسی اطلاعات بیشتر و پذیرش احتمال اجرا نشدن سفارش نیاز دارد.
پس تفاوت معامله آسان و حرفهای بیش از آنکه به میزان تجربه یا ویژگیهای معاملهگر مربوط باشد، به اختیاری برمیگردد که کاربر هنگام اجرای هر معامله انتخاب میکند.
گاهی تصمیم خرید زمانی گرفته میشود که بازار در حال تغییر است و کاربر نمیخواهد منتظر یک قیمت احتمالی در آینده بماند. در این شرایط، مسئله اصلی پیدا کردن پایینترین قیمت ممکن نیست؛ بلکه این است که آیا شرایط فعلی بازار برای انجام معامله قابل قبول است یا خیر.
فرض کنید کاربری یک رمزارز را بررسی کرده و به این نتیجه رسیده که قیمت فعلی برای ورود مناسب است. همزمان بازار در حال حرکت است و مشخص نیست کاهش کوتاه مدتی که برخی انتظار آن را دارند اتفاق بیفتد یا روند صعودی ادامه پیدا کند. اگر این کاربر تصمیم گرفته باشد خرید را انجام دهد، منتظر ماندن برای یک قیمت میتواند باعث شود فرصت ورود از دست برود.
این روش کمک میکند کاربر بدون نیاز به تعیین یک قیمت جداگانه، دارایی و مقدار مورد نظر خود را مشخص کند و خرید را بر اساس شرایط موجود بازار انجام دهد.
مسیر سادهتر ثبت سفارش، بهخصوص برای کاربرانی اهمیت دارد که نمیخواهند زمان زیادی را صرف بررسی مداوم قیمتها یا انتظار برای رسیدن بازار به یک نقطه مشخص کنند. در این شرایط،خرید ارز دیجیتال میتواند زمانی کاربردی باشد که هدف اصلی، تبدیل تصمیم خرید به یک معامله انجام شده در کوتاهترین مسیر ممکن است.
البته سرعت اجرا به معنی ثابت بودن قیمت نیست. بازار ارز دیجیتال بهصورت لحظهای تغییر میکند و عواملی مانند نوسان قیمت، حجم سفارش و میزان نقدشوندگی دارایی میتوانند روی قیمت نهایی اجرا اثر بگذارند. بنابراین حتی زمانی که سرعت انجام معامله اولویت دارد، بررسی نتیجه نهایی خرید و مقدار دارایی دریافتی همچنان اهمیت دارد.
در واقع، انتخاب معامله آسان به این معنی نیست که کاربر به قیمت توجهی ندارد؛ بلکه به این معنی است که در آن معامله، سرعت اجرا برای او ارزش بیشتری نسبت به انتظار برای یک قیمت احتمالی دارد.
به همین دلیل، معامله آسان بیشتر برای زمانی مناسب است که تصمیم خرید از قبل گرفته شده و کاربر میخواهد بدون اضافه کردن شرط قیمتی، آن تصمیم را اجرا کند.
سناریوی دوم درست از جایی شروع میشود که کاربر با قیمت فعلی بازار موافق نیست.
فرض کنیم یک رمزارز اکنون ۱۰۰ هزار تومان معامله میشود. خریدار پس از بررسی بازار به این نتیجه رسیده که تنها در محدوده ۹۷ هزار تومان قصد ورود دارد. اگر قیمت از ۱۰۰ هزار تومان به ۱۰۵ هزار تومان برسد، حاضر نیست برای جا نماندن از بازار برنامه خود را تغییر دهد.
در اینجا خرید سریع دیگر مزیت اصلی نیست؛ چون هدف کاربر خرید ارز به هر قیمت نیست، بلکه خرید ارز در شرایط تعیین شده است.
در معاملات اسپات، سفارش محدود یا Limit Order امکان تعریف چنین تصمیمی را فراهم میکند. کاربر قیمت و مقدار مورد نظر را تعیین میکند و سفارش در انتظار فراهم شدن شرایط بازار باقی میماند.
در مثال ۱۰۰ و ۹۷ هزار تومان، سه حالت ممکن است اتفاق بیفتد.
اگر قیمت به ۹۷ هزار تومان برسد، سفارش میتواند اجرا شود. اگر قیمت فقط تا ۹۸ هزار تومان کاهش پیدا کند و دوباره بالا برود، سفارش خرید در ۹۷ هزار تومان اجرا نمیشود. همچنین ممکن است قیمت به محدوده مورد نظر برسد اما تمام حجم سفارش بلافاصله تکمیل نشود؛ مسئلهای که به حجم سفارش و سفارشهای موجود در بازار بستگی دارد.
این همان بهایی است که در ازای کنترل بیشتر روی قیمت پرداخت میشود: قطعیت زمان اجرا کاهش پیدا میکند.
معامله حرفهای بهخصوص وقتی اهمیت پیدا میکند که اختلاف قیمت برای حجم معامله معنادار باشد.
دو نفر قصد خرید دارند، اما یکی یک میلیون تومان و دیگری ۲۰۰ میلیون تومان وارد معامله میکند. اختلاف نیم درصدی قیمت برای نفر اول ۵ هزار تومان است، اما برای سرمایه ۲۰۰ میلیون تومانی به یک میلیون تومان میرسد. در حجمهای بالاتر، حساسیت به نقطه ورود میتواند اهمیت بیشتری پیدا کند.
شرایط نقدینگی دارایی هم همین اثر را دارد. در رمزارزهایی که معاملات کمتری دارند، فاصله بین سفارشهای خرید و فروش ممکن است بیشتر باشد. در چنین بازاری، مشاهده آخرین قیمت معامله بهتنهایی تصویر کاملی از قیمتی که یک سفارش بزرگ میتواند با آن اجرا شود ارائه نمیکند.
اینجاست که دیدن دفتر سفارشات و تعیین قیمت به کاربر امکان میدهد پیش از ورود، شرایط بازار را دقیقتر بررسی کند.
معامله حرفهای همچنین میتواند تصمیم را از لحظه هیجانی بازار جدا کند. فرد میتواند پیش از حرکت قیمت مشخص کند در چه محدودهای حاضر به خرید است، سفارش را ثبت کند و منتظر بماند. اگر بازار به آن نقطه رسید، برنامه قبلی اجرا میشود؛ اگر نرسید، معامله انجام نمیشود.
این ویژگی خصوصا برای کسی که نمیتواند دائما بازار را بررسی کند کاربردی است. به جای باز کردن مداوم نمودار برای دیدن اینکه قیمت به محدوده مورد نظر رسیده یا نه، سفارش از قبل در بازار قرار گرفته است.
البته کنترل بیشتر نباید با تضمین قیمت مطلوب اشتباه گرفته شود. تعیین یک قیمت پایینتر از بازار هیچ تضمینی ایجاد نمیکند که بازار به آن سطح برسد و کاملا وابسته به تحلیل شخصی کاربر از شرایط بازار دارد. حتی ممکن است کاربر برای چند درصد قیمت بهتر منتظر بماند، اما بازار در جهت مخالف حرکت کند و فرصت ورود مورد نظر او از دست برود.
برای پاسخ نهایی به این سوال که معامله آسان بهتر است یا حرفهای، فقط نباید درصد کارمزد دو روش را کنار یکدیگر قرار داد. نتیجه واقعی هر انتخاب مجموعهای از قیمت اجرا، کارمزد، شرایط بازار و احتمال انجام یا انجامنشدن معامله است.
در معامله آسان، مهمترین چیزی که کاربر در مقابل سرعت میپذیرد، شرایط فعلی بازار است. اگر نقدینگی مناسب باشد و حجم سفارش نسبت به بازار کوچک باشد، تفاوت قیمت میتواند محدود باشد. اما در شرایط پرنوسان یا برای سفارشهای بزرگتر، قیمت واقعی اجرا اهمیت بیشتری پیدا میکند.
در معامله حرفهای، جنس هزینه متفاوت است. کاربر میتواند قیمت را مشخص کند، اما در مقابل ممکن است معامله اصلا انجام نشود.
همین موضوع باعث میشود مقدار سفارش نیز در تصمیم اثر داشته باشد. برای خرید کوچک ارزی با نقدشوندگی بالا ، سادگی معامله میتواند اهمیت بیشتری داشته باشد. برای معامله با حجم بالاتر یا ارزی که دفتر سفارشات خلوتتری دارد، بررسی قیمتها و کنترل نقطه ورود اهمیت بیشتری پیدا میکند.
کارمزد بخشی از محاسبه هزینه معامله است، اما نباید تنها معیار انتخاب باشد. اگر روشی چند صدم درصد کارمزد کمتری داشته باشد، اما سفارش در آن اجرا نشود، مقایسه کارمزدها بهتنهایی نتیجه روشنی به دست نمیدهد. در مقابل، انجام سریع معامله نیز زمانی مطلوب است که قیمت اجرا و مقدار نهایی دارایی دریافتی برای کاربر قابل قبول باشد.
برای انتخاب میان دو روش، میتوان چهار پرسش را در نظر گرفت:
آیا میخواهم معامله در همین زمان انجام شود؟ اگر پاسخ مثبت است، معامله آسان به هدف من نزدیکتر خواهد بود.
آیا قیمت فعلی بازار برایم قابل قبول است؟ در این صورت، معامله آسان میتواند انتخاب مناسبی باشد.
آیا فقط در محدوده قیمتی مشخصی حاضر به خرید هستم؟ معامله حرفهای امکان اجرای دقیقتر چنین تصمیمی را فراهم میکند.
آیا میپذیرم که اگر بازار به قیمت تعیینشده نرسد، خرید انجام نشود؟ اگر پاسخ مثبت است، معامله حرفهای با این تصمیم سازگاری بیشتری دارد.
بنابراین، نمیتوان یکی از این دو روش را برای همه کاربران و تمام معاملات گزینه بهتری دانست. این انتخاب حتی برای یک کاربر نیز ممکن است از معاملهای به معامله دیگر تغییر کند. همان فرد میتواند زمانی که سرعت انجام خرید برایش اهمیت دارد از معامله آسان استفاده کند و در خرید بعدی، وقتی محدوده قیمتی مشخصی در نظر گرفته است، سفارش خود را در بخش معامله حرفهای ثبت کند.
پس مرز واقعی میان این دو روش نه «مبتدی و حرفهای بودن کاربر»، بلکه اولویت هر معامله میان سرعت اجرا و کنترل قیمت است. هرچه این اولویت پیش از ثبت سفارش روشنتر باشد، انتخاب ابزار معامله نیز سادهتر خواهد شد.