سیستم پشتیبان تصمیم گیری (DSS)
در مقاله های قبل توضیح دادیم که سیستم پشتیبان تصمیم گیری در واقع نرم افزاری است که، برای بهبود فرآیند تصمیم گیری شرکتها مورد استفاده قرار می گیرد و شیوه کار آن به این صورت می باشد که مقدار زیادی از اطلاعات را تحلیل کرده و با بررسی سناریوهای مختلف و نتایج پیش بینی شده بهترین گزینه را معرفی میکند.
در واقع سیستم پشتیبان تصمیم گیری با هدف کمک به افراد در بهبود فرآیند تصمیم گیری عمل می کند و داده های مختلف را از منابع گوناگون جمع آوری می کند تا بتواند اطلاعاتی فراتر از گزارشها و خلاصه های معمول ارائه دهد. این اطلاعات معمولا شامل موارد زیر می باشد:
• ارقام فروش به صورت مقایسه ای در بازه هفتگی
• ارقام درآمد پیش بینی شده براساس برآورد های انجام شده از فروش محصولات جدید
• نتیجه تصمیم های مختلف
سیستم پشتیبان تصمیم گیری برنامه ای اطلاعاتی است که در نقطه مقابل برنامه های عملیاتی قرار می گیرد. برنامه های اطلاعاتی برای کاربران خود اطلاعات مربوط را از منابع گوناگونی فراهم می آورند تا افراد بتوانند تصمیم های اگاهانه تری را بگیرند. اما برنامه های عملیاتی جزئیات معاملات کسب و کار را ذخیره می کنند و این شامل داده های مورد نظر برای پشتیبانی از تصمیم های ضروری در یک کسب و کار است.
اجزاء سیستم پشتیبان تصمیم گیری
این سیستم ها به طور معمول شامل سه بخش می شوند: پایگاه داده، رابط نرم افزار و کاربر.
پایگاه داده:
پایگاه داده جزئی جدا نشدنی از اجزای سیستم پشتیبان تصمیم گیری است که شامل اطلاعات جمع آوری شده از منابع داخلی و خارجی می باشد درواقع این پایگاه شبیه کتابخانه ای از اطلاعات با موضوعات خاص است
سیستم نرم افزار:
سیستم نرم افزار یک مدل شبیه سازی از سیستم واقعی است و هدف آن مشخص کردن نحوه کار سیستم و چگونگی بهبود آن می باشد.
سازمان ها از این مدل ها برای پیش بینی این موضوع استفاده می کنند که چگونه نتایج با عوض کردن تنظیمات سیستم تغییر می کنند.
از این مدلها برای شناختن سیستم هایی که اجرای آن در محیط واقعی بیش از حد گران، خطرناک و پیچیده است می توان استفاده کرد.
در واقع در ابتدا ایده شبیه سازی های کامپیوتری بر این اساس بوده است
از این مدلها برای تحقیقات علمی، تستهای مهندسی، پیش بینی شرایط جوی و بسیاری دیگر از برنامه ها می توان استفاده کرد.
رابط کاربری:
رابط کاربری به گونه ای طراحی شده تا گشت و گذار در محیط آن به آسانی انجام شود.
هدف اصلی رابط کاربری آسان تر شده استفاده از داده هایی است که روی آن ذخیره شده است.
کسب و کارها می توانند از رابط کاربری برای برآورد میزان موثر بودن تراکنش های DSS برای کاربران نهایی بهره ببرند. رابط کاربری DSS شامل پنجره های ساده، رابط های کاربری پییچده فهرست محور و رابط های کاربری خط فرمان است.
سیستم پشتیبان تصمیم گیری هوشمند (IDSS)
کاربران همچنین می توانند از هوش مصنوعی (AI) در سیستم های پشتیبان تصمیم گیری بهره ببرند. در این سامانه که به اسم سیستم پشتیبان تصمیم گیری هوشمند (IDSS) شناخته می شود، هوش مصنوعی حجم زیادی از داده را استخراج و پردازش می کند تا دید بهتری نسبت به امور پیدا کند و بتواند برای اخذ تصمیم های بهتر به کاربران کمک کند. هوش مصنوعی این کار را از طریق تجزیه و تحلیل منابع اطلاعاتی مختلف و شناسایی الگوها، روندها و وابستگی ها انجام می دهد تا بتواند فرایند تصمیم گیری انسان را تقلید کند.
هوش مصنوعی DSS تا حد امکان مانند انسان عمل می کند و این در حالی است که به عنوان سیستمی کامپیوتری قابلیت موثرتری را در پردازش و تجزیه و تحلیل اطلاعات دارد.
سامانه IDSS می تواند شامل قابلیت های پیشرفته ای مانند پایگاه اطلاعات، یادگیری ماشینی، استخراج داده و رابط کاربری باشد. برای نمونه از IDSS در سیستم های هوشمند تولیدی، سیستم های پشتیبان تکنیک های بازاریابی هوشمند و سیستم های تشخیص پزشکی استفاده می شود.
انواع سیستم های پشتیبان تصمیم گیری
سیستم های پشتیبان تصمیم گیری را می توان براساس منبع اطلاعاتی اصلی آن ها به گروه های مختلفی تقسیم بندی کرد.
DSS داده محور
DSS داده محور نرم افزاری کامپیوتری است که براساس اطلاعات به دست امده از پایگاه های داده داخلی و خارجی تصمیم گیری می کند.
به طور معمول، DSS داده محور از تکنیک های استخراج داده برای تشخیص روندها و الگوها استفاده می کند تا بتواند اتفاقات آینده را پیش بینی کند. صاحبان کسب و کار معمولا از DSS داده محور برای کمک در فرآیند تصمیم گیری در ارتباط با دارایی ها، فروش و سایر فرایندهای مرتبط با کسب و کار استفاده می کنند. از برخی از DSS های داده محور برای کمک به تصمیم گیری در بخش دولتی استفاده می شود مانند پیش بینی احتمال رفتار مجرمانه در آینده است.
DSS مدل محور
سیستم های پشتیبان تصمیم گیری مدل محور که برمبنای یک مدل تصمیم گیری ساخته شده اند براساس یک سری از نیازهای کاربری از پیش تعریف شده برای کسب و کارهای مختلف تطبیق سازی شده تا به تجزیه و تحلیل سناریوهای مختلف که این نیازها را برطرف می کنند کمک کنند. برای نمونه، DSS مدل محور می تواند در فرایند برنامه ریزی یا تهیه صورت های مالی کمک کننده باشد.
DSS ارتباط محور و گروهی
سیستم پشتیبان تصمیم گیری ارتباط محور و گروهی از ابزارهای ارتباطی مختلفی مانند پست الکترونیکی، پیام رسان های فوری و گفتگوی صوتی استفاده می کند تا این امکان را فراهم سازد تا چندین نفر روی یک پروژه کار کنند. هدف این نوع DSS افزایش همکاری میان کاربران و سیستم و بهبود کارایی کلی و اثربخشی آن است.
DSS اطلاعات محور
در این نوع نرم افزار، داده ای که سیستم با آن کار می کند در یک پایگاه اطلاعاتی ذخیره می شود که به طور مدام توسط یک سیستم مدیرت اطلاعاتی بروز رسانی و کنترل می گردد. DSS اطلاعات محور داده هایی را برای کاربران مهیا می کند که با فرایندهای کسب و کار و اطلاعات کلی شرکت ها در یک راستا قرار دارند.
DSS سند محور
DSS سند محور نوعی سیستم مدیریت اطلاعات است که از اسناد برای استخراج داده استفاده می کند. DSS سند محور برای کاربران خود این امکان را فراهم می سازد تا صفحه های وب یا پایگاه های داده را بررسی کنند یا اینکه عبارات جستجو خاصی را پیدا نمایند. از نمونه اسنادی که DSS سند محور به آنها دسترسی دارد می توان سیاست ها و فرایندها، مدت زمان جلسه ها و سوابق شرکتی را نام برد.