مترجم: فتانه خیشابه
کودکان سرشار از عشق و کنجکاوی و مشتاق یادگیری متولد میشوند. آنها در آغاز تولد نه از کسی نفرت دارند و نه کسی را قضاوت میکنند. ما پدر و مادرها باید علاوه بر اینکه دوست داشتن آدمها و مهربانی به آنها را به بچههایمان یاد میدهیم تلاش کنیم تا با رفتارمان هم محبت را نشانشان دهیم.
بله، جهان پر از کینه و دشمنی است اما میشود برای تغییر این دنیای پر از خصومت هم کاری کرد. هر تحولی از خود ما و خانهی ما شروع میشود و برای من وقتی اتفاق افتاد که بچههایم خیلی کوچک بودند. یادم میآید یک بار با پسر بزرگم که آن موقع سه سال داشت، در فروشگاه بودم. به محض آنکه به غذاخوری فروشگاه رسیدیم، او سر جایش میخکوب شد. متوجه شدم که به خانوادهای در یکی از صفهای غذا زل زده است. پدر خانواده صندلی چرخداری را هل میداد که به گمانم دخترش روی آن نشسته بود. روبهروی پسرم زانو زدم و پرسیدم: «به چی نگاه میکنی؟»
به جای جواب دادن فوری سرش را روی شانهام گذاشت. ایستادم و داشتم با خودم کلنجار میرفتم حالا باید چکار کنم که یک مرتبه دختر نوجوان به پسرم لبخند زد.
«بریم بهش سلام کنیم؟»
دستش را گرفتم و با هم به آن خانواده نزدیک شدیم. پیش آن فرصت کنم چیزی بگویم، دوید سمت صندلی چرخدار و به آن دست زد و گفت: «خیلی برق میزنه. سرعتشم زیاده؟»
نگاهی به مادر دختر انداختم. راحت و آرام بود.
«خیلی.»
خاطرم هست آن روز غذایی هم نخریدم چون به دعوت آنها ناهار را با هم خوردیم. بعد هم به پارک رفتیم. در پارک بچههایمان را تماشا میکردیم که با هم مسابقهی دو میدادند. پسر من با پاهای کوچکاش میدوید و دختر آنها با دستهایش که چرخهای صندلیاش را میچرخاند. خندههایشان قلبم را پر از شادی کرد.
«راستش بیرون آوردن کورتنی از خونه سخته. آدمایی که بهش خیره میشن ناراحتش میکنن. خوشحالم فرق داشتنش با بقیه باعث نشد پسر شما ازش بترسه و باهاش حرف نزنه.»
حرفهای آن مادر خیلی روی من تاثیر گذاشت. اصلا نمیتوانم تصور کنم داشتن معلولیت جسمی و سروکله زدن با قضاوتهای مردم چه شکلی است اما دستکم میتوانم به بچههایم یاد بدهم که متفاوت بودن ظاهر آدمها شخصیت آنها تغییر نمیدهد.
بعدها وقتی پسرم کلاس پنجم بود ماجرایی اتفاق افتاد که من را به تامل واداشت. آن زمان پسرم عاشق فوتبال بود و جایی که زندگی میکردیم اکثر ساکنین مثل بیشتر دوستهای او اهل مکزیک بودند و ما جز اقلیت بودیم. موقعی که داشتیم با ماشین از کنار کامیونی که تقریبا کل خیابان را گرفته بود و راه را بند آورده بود، عبور میکردیم یک مرتبه گفت: «مکزیکیهای کودن»
از چیزی که از زبانش شنیدم بسیار جا خورده بودم. ماشین را به کنار هدایت کردم و ترمز را کشیدم: «معذرت میخوام، چی گفتی؟»
هرگز صورتش از خاطرم نمیرود؛ کاملا گیج بود. نه دلیل عصبانیتم را میفهمید و نه میدانست کجای حرفاش غلط بوده.
«این کامیون چمنزنیه. فقط مکزیکیها سوار اینا میشن.»
خدای من، همان جا بود که انزجارم از این جور پیشداوریهای نژادی به اوج خودش رسید.
«پس تو فکر میکنی همه مکزیکیها کودنن؟»
چرخههای توی ذهناش را دیدم که به کار افتادند.
«اسم سه تا از بهترین دوستات رو بگو.»
لبخند زد و گفت: «میگل، جو و جوآن.»
«اونا کودن هستن؟»
«نه، جوآن هفته پیش توی پروژهی درس علوم بهم کمک کرد چون بلد نبودم باتری رو به چرخ وصل کنم.»
«پدر و مادرش چی؟ کودنن؟»
«نه، مامانش دکتره.»
«پس چرا همچین حرفی زدی؟ همه دوستای تو مکزیکیان و بیشترشون تو تعطیلات کریسمس برای دیدن خانوادههاشون میرن مکزیک.»
اشک در چشمهایش جمع شد.
چیزی که آزارم داد این بود که من فرزندم را طوری بار آورده بودم که به تفاوتهای بین خودش و دوستانش اهمیتی ندهد و به تربیتی که داشتم افتخار میکردم اما حالا بخاطر ناتوانی جامعه در بیاهمیت دانستن تفاوتهای بین آدمها و برخوردهای تکراری که همیشه با ملیتهای مختلف وجود داشته خشمگین بودم. رفتارهایی که پسر من را هم تحتتاثیر قرار داده بود.
سالها بعد زمانی که سال دوم دبیرستان بود از مدرسه تماس گرفتند و گفتند بخاطر دعوایی که داشته موقتا اخراج شده. وقتی سوار ماشین شد با عصبانیت از او پرسیدم: «چرا کتککاری کردی؟ من تو رو جوری تربیت نکردم که اهل جنگ و دعوا باشی.»
نگاهش که کردم اخمهایش در هم بود. دوباره پرسیدم: «با کی دعوا کردی؟»
«فکر کنم اسمش شان بود.»
«فکر کنی؟ تو حتی اسمشم نمیدونستی اونوقت کشوندیش طرف کمدها و زدیش؟»
«نه...»
از پارکینگ خارج شدم و سعی کردم نفس عمیقی بکشم و به خودم مسلط باشم.
«چرا؟»
دست به سینه شد و سوال کرد:«چی چرا؟»
«چرا با کسی که حتی اسمشم نمیدونی درگیر شدی؟»
چیزی نگفت. وقتی به خانه رسیدیم نتوانستم بیخیال باشم. بنابراین به مدرسه زنگ زدم و خواستم با مدیر که قبلا حضور نداشت صحبت کنم. به او گفتم میخواهم بدانم دقیقا چه شده. آقای مدیر توضیح داد اخیرا پسری به مدرسه آمده که اسمش لیل است و لکنت زبان دارد. او گفت آن روز گروهی از پسرهای بزرگتر لیل را دوره کرده بودند و اذیتش میکردند. وقتی لیل میخواسته آنجا را ترک کند پسرها به زور او را میگیرند و هلش میدهند سمت دیوار. همان موقع بوده که پسر من خودش را وارد ماجرا میکند و جلوی آنها درمیآید.
پرسیدم:«واسه این اخراجش کردین؟»
«سرکار خانم، ما حواسمون به همه چیز هست اما نمیتونیم نسبت به خشونت بیتوجه باشیم. پسر شما یه پسر دیگه رو زده و ما باید پاسخگو باشیم.»
«چه انتظاری داشتین؟ میخواستین بیاعتنا راهش رو بکشه و بره؟»
«معلمها بالا و پایین راهپله حضور دارن. میتونست به اونا بگه.»
«اگه اینطور که شما میگید معلمها بالا و پایین راهپله باشن پس چرا خود اونا غائله رو فیصله ندادن؟»
آن لحظه چیزی برایم روشن شد؛ اینکه جامعه از ما میخواهد به کسی که محتاج کمک ماست اعتنا نکنیم و آنهایی را که سکوت نمیکنند و به حمایت از دیگران برمیخیزند مجازات میکند. آن روز وقتی تلفن را قطع کردم پسرم را برای خوردن بستنی بیرون بردم. او سه روز تمام مشغول بازی ویدیویی و وقت گذراندن با دوستانش و پیتزا خوردن با آنها بود. به پسرم گفتم به او افتخار میکنم که به فکر دیگران هست و از آنها دفاع میکند.
چند سال پیش توی شهر کوچک ما سیلی به راه افتاد. ماشینم توی سیلاب گیر کرد و وقتی خودم را به خانه رساندم دیدم او دارد با عجله بیرون میرود. پرسیدم: «کجا میری؟ هنوز بارون میاد.»
«کلیسای بپتیس. دارن پناهگاه میسازن، برم ببینم چه کمکی میتونم بکنم.»
از در که خارج شد اشکها روی صورتم جاری شدند. نمیتوانستم بیش از این به انسانی که تربیت کرده بودم ببالم.
باید به فرزندمان مهربانی را یاد بدهیم. آنها بزرگ میشوند و رهبران آینده ما میشوند، رٲی میدهند، کسبوکار راه میاندازند و خودشان صاحب فرزند میشوند.
مهربانی همه جا را فرامیگیرد.
مهربانی کردن میتواند یک لبخند ساده به روی کسی باشد که روز سختی را میگذراند یا دفاع از حق مظلومی.
ما والدین وظیفه داریم کاری کنیم مهربانی در وجود کودکانمان ریشه بدواند و به آنها بیاموزیم که برای خودشان و کسانی که به کمک نیاز دارند قدرتمند باشند.
بچهها معصوماند. اجازه ندهید پیش از اینکه خودتان آنها را روشنفکر و آگاه بار بیاورید جامعه شخصیتشان را شکل دهد.