بیشتر ما این تجربه را داشتهایم که وقتی از خانه بیرون میرویم متوجه میشویم موبایلمان را در خانه جا گذاشتهایم. خیلی بعید است که از کنار این موضوع خونسرد و آرام بگذریم. بیشک در وهله اول به برگشتن به خانه و برداشتن موبایل فکر میکنیم. اگر هم شرایط بهگونهای باشد که نتوانیم برگردیم خانه آن روزمان فلج خوهد بود. احساس میکنیم امروز ارتباطمان با دنیا قطع است و اضطراب و نگرانی وجودمان را پر میکند. البته این ناراحتی پر بیراه هم نیست. حتما آن روز مهمترین تلفن دنیا به شما میشود که اگر موبایلتان را جا نمیگذاشتید زندگیتان عوض میشد! شبیه این اتفاق زمانهایی که به سفر هم میروید، میافتد. سفرهایی که به نقاط دورافتاده میروید و پوششدهی آنتن موبایل شما را ناامید میکند و به این نتیجه میرسید که این چند روز نمیتوانید از موبایلتان استفاده کنید. بیشک در شرایط اینچنینی هم سفر به شما آنطور که باید خوش نمیآید و روزها و ساعتها را میشمارید تا زمان بازگشت به زندگی آنتندار و اینترنتدار برسد.فضای مجازی منتشر شد با این عنوان که اگر موبایل نبود صدها میلیون نفر اینترنت نداشتند. این گزارش استفاده از اینترنت افراد را به دو دسته تقسیم کرده که شامل کسانی میشود که از اینترنت روی موبایل خود استفاده میکنند یا دستگاههای دیگر. طبق این گزارش، در ا اینترنت همهجا هست. بیشتر افراد در خانههایشان اینترنت دارند و برای ایالات متحده امریکا کسانی هم که در خانههایشان اینترنت ندارند بازهم اینترنت در بیرون خانه در دسترسشان هست؛ در کافهها، در کتابخانهها و حتی در مدارس و مراکز آموزشی. اما در کشورهای توسعهیافته وضعیت فرق میکند. در این کشورها اگر تلفنهای همراه اینترنت نداشته باشند میلیونها نفر دسترسی به اینترنت نخواهند داشت.
طبق بررسیهای این گزارش بیشتر مردم هند و اندونزی از اینترنت بهطور انحصاری روی دستگاههای تلفن همراه استفاده میکنند. البته این نموداری که مشاهده میکنید بر مبنای ۱۳ بازار محدود شده اما دادههای هند و اندونزی میتواند نشانگر بازارهای دیگر در آسیا و آفریقا باشد که دسترسی به اینترنت چیزی شبیه آن است. در کشور ما هم طبق آخرین آماری که دفتر بررسیهای فنی اقتصادی وزارت ارتباطات منتشر کرد ۴۱ میلیون نفر از اینترنت موبایل استفاده میکنند و این خود بهتنهایی بیانگر آن است که چه درصد بالایی از افراد جامعه محدود به اینترنت موبایل هستند و اگر موبایل نداشته باشند چه حجم بالایی بدون اینترنت میمانند. در اینکه وجود تلفن همراه در زندگی افراد ضروری است یا نه اختلاف نظرهای بسیاری وجود دارد. در وهله نخست پاسخ این است که بیشک بدون موبایل وضعیت زندگی افراد کیفیت الان را نداشت و با کمبودهای بسیاری مواجه میشدیم. ولی از نظر برخی، ضرر و زیانهای تلفنهای همراه آنقدر زیاد است که بهتر است عطایش را به لقایش ببخشیم. در ادامه به برخی مزایا و معایب حضور موبایل در زندگی افراد میپردازیم و نتیجهگیری را به شما میسپاریم که ترجیح میدهید دنیایمان بدون موبایل بود یا با آن.
شاید شما هم فکر کنید با موبایل میشود همزمان چندجا حضور داشت. مثلا هم در منزل بود و هم در محل کار، اما واقعیت این نیست. درواقع شما هیچجا نیستید یعنی هم حضور شما در محل کار مجازی و ناقص است و هم حضور فیزیکی شما در منزل، درحالی که با تلفن صحبت میکنید، فایدهای برای اهالی خانه ندارد. یک مثال عینی را میگویم که در این یک سال و نیم دیدهام، برای خوردن غذا به یک رستوران معمولی رفتم و داشتم از سیبزمینی سرخکرده و همبرگری که سفارش داده بودم لذت میبردم. نداشتن موبایل حتی طعم غذا را هم بهتر میکند! در همین حال یک زنوشوهر جوان هم روبهروی من نشسته بودند در حالی که آقا در حال صحبت با صدای بلند پای تلفن بود و خانم هم با بیمیلی با سالاد بازی میکرد و گاهی هم به موبایلش نگاهی میانداخت. صحبت که تمام شد آقا شروع کرد به تعریف دعوای خود با همکارش و وسط تعریف دوباره موبایل او زنگ خورد و ماجرا ادامه پیدا کرد، اما من پس از غذایی که با لذت خورده بودم آنها را تنها گذاشتم و به خانه رفتم.
سالها پیش اگر میخواستید با کسی مستقیم صحبت کنید یا باید به محل او مراجعه میکردید یا برایش نامه مینوشتید، تا سالهای بعد که تلفنهای ثابت وارد بازی شدند که خوشبختانه نمیشد آنها را با خود به بیرون از خانه برد. پس از گذشت سالها تلفنهای همراه به بازار آمدند و بسیاری مشکلات را هم با خود آوردند. زمانی که قرار است به دیدار جمعی بروید مدام به شما زنگ میزنند و شما را مشغول میکنند یا پدر و مادرانی که از سر نگرانی واکنشهای بیش از حد نشان میدهند و فرزندان را با تماسهای زیاد خود کلافه میکنند. در این یک سال و نیم حتی یکبار هم با همسرم تلفنی صحبت نکردم و نوشتن نامه برای او جذابیت و لذتی بینظیر داشت و او هم از تصمیم من استقبال زیادی کرد.
سجاد کرمی
پایان