ویرگول
ورودثبت نام
Mahsa kargar
Mahsa kargarمهسا کارگر دانشجو ارشد کامپیوتر نرم افزار
Mahsa kargar
Mahsa kargar
خواندن ۱۸ دقیقه·۶ ماه پیش

نکاتی در معماری نرم افزار که بهتر است بدانید

دنیای مهندسی و معماری نرم‌افزار پر از الگو ها و تکنولوژی‌ هایی ست که هر روز در حال گسترش و تحول هستند. مطالبی که در ادامه امده است، گشت‌ و گذاری سریع در بیست مفهوم بنیادین و پرکاربرد در معماری نرم‌افزار مدرن است که به هدف کسب یک دانش اولیه و کاربردی درباره هر یک از این موضوعات است. امیدوارم این مطالب دیدی جامع و کاربردی از چشم‌انداز فعلی معماری سیستم‌ های نرم‌افزاری به شما ارائه دهد.

مهندسی اشوب (Chaos Engineering)

مهندسی اشوب روشی برای بررسی میزان پایداری و مقاومت سیستم‌ های نرم‌ افزاری در شرایط غیرعادی و پیش‌ بینی‌ نشده است. در این روش، برخی از مشکلاتی که ممکن است در دنیای واقعی برای سیستم به وجود بیاید، به‌صورت کنترل‌ شده شبیه‌ سازی می‌شه تا مشخص شه نرم‌ افزار در زمان بروز اختلال چگونه عمل می‌ کند. برای مثال، ممکن است افزایش ناگهانی تعداد کاربران، خرابی یک سرور، کند شدن سرویس‌ ها یا قطع شدن بخشی از سیستم بررسی شه.

هدف از مهندسی اشوب این است که نقاط ضعف و محدودیت‌ های سیستم پیش از وقوع مشکل واقعی شناسایی شوند. به کمک این روش، تیم‌ های فنی می‌ توانند اطمینان بیشتری از عملکرد نرم‌ افزار در شرایط سخت داشته باشند و با برطرف کردن ضعف‌ ها، قابلیت اطمینان و پایداری سیستم را افزایش دهند. این کار باعث می‌شود نرم‌افزار در شرایط مختلف عملکرد قابل قبولتری داشته باشد.

منابع

  • https://principlesofchaos.org/

  • https://parsdev.com/blog/chaos-engineering/

بک‌ اند برای فرانت‌ اند (Backend for Frontend - BFF)

الگوی BFF به این معناست که به‌ جای استفاده از یک بک‌ اند مشترک برای همه‌ ی کلاینت‌ ها، برای هر نوع کلاینت یک بک‌ اند جداگانه در نظر گرفته شود. در این روش هر رابط کاربری مانند وب‌ سایت، اپلیکیشن موبایل یا سایر کلاینت‌ ها، بک‌ اند مخصوص خود را دارد و فقط داده‌ ها و قابلیت‌ هایی را دریافت می‌ کند که واقعا به ان نیاز دارد.

در بسیاری از سیستم‌ ها، کلاینت‌ ها نیاز های یکسانی ندارند. برای مثال، یک اپلیکیشن موبایل معمولا به داده‌ های کمتر و سبک‌ تری نسبت به نسخه وب نیاز دارد. اگر همه‌ ی کلاینت‌ ها از یک بک‌ اند عمومی استفاده کنند، ممکن است اطلاعات اضافی دریافت کنند، پیچیدگی بک‌ اند بیشتر شود و عملکرد سیستم کاهش پیدا کند.

الگوی BFF این مشکل را برطرف می‌ کند. این الگو باعث میشه هر کلاینت فقط داده‌ های مورد نیاز خودش را دریافت کند، ارتباط بین فرانت‌ اند و بک‌ اند ساده‌ تر شود و کارایی برنامه بهتر شود. به همین دلیل، BFF در سیستم‌ هایی که چند نوع رابط کاربری دارند، یک راهکار مفید و کاربردی محسوب می‌ شود.

منابع

  • Geeks for Geeks - Backend for Frontend Pattern

  • هوستدراگون - BFF Backend for Frontend

هوش مصنوعی برای مهندسی نرم‌افزار (AI4SE)

هوش مصنوعی برای مهندسی نرم‌ افزار یا AI4SE به استفاده از هوش مصنوعی برای پشتیبانی، بهبود یا خودکارسازی فعالیت‌ های مختلف در چرخه‌ ی توسعه نرم‌ افزار گفته می‌ شود. این فعالیت‌ ها می‌ توانند از مرحله‌ ی تحلیل و طراحی شروع شوند و تا تست، نگهداری و خطایابی ادامه پیدا کنند.

استفاده از هوش مصنوعی می‌تواند فرایند توسعه نرم‌ افزار را سریع‌ تر، دقیق‌ تر و کارامدتر کند برای مثال این فناوری به مهندسان کمک می‌ کند تا مدل‌ های پیچیده‌ تری بسازند، داده‌ های بزرگ را بهتر پردازش کنند و هزینه و زمان توسعه را کاهش دهند. در نتیجه، محصول نهایی معمولا کیفیت بالاتری دارد، خطاهای کمتری در ان دیده می‌ شود و عملکرد بهتری ارائه می‌ دهد.

با این حال، باید توجه داشت که هوش مصنوعی فقط یک ابزار کمکی است و جایگزین کامل مهندسان نرم‌ افزار نمی‌ شود. تصمیم‌ گیری، خلاقیت و درک نیازهای واقعی سیستم همچنان به تخصص انسان نیاز دارد.

منابع

  • دیتک- AI in Engineering Software

مهندسی نرم‌افزار برای سیستم‌های هوش مصنوعی (SE4AI)

SE4AI به این موضوع می‌ پردازد که چگونه می‌توان از اصول و فرایندهای مهندسی نرم‌افزار برای ساخت و مدیریت سیستم‌ های مبتنی بر هوش مصنوعی استفاده کرد.

با گسترش کاربرد هوش مصنوعی در حوزه‌هایی مثل سلامت، صنعت خودرو و خدمات عمومی، نیاز به رویکردهای مهندسی‌ شده برای توسعه این سیستم‌ ها بیشتر شده است. در چنین سیستم‌ هایی، استفاده از روش‌های معمول برنامه‌نویسی کافی نیست چون سیستم‌ های مبتنی بر AI با چالش‌ هایی مثل داده‌ های پویا، رفتار غیرقطعی مدل‌ ها، نیاز به بروزرسانی مداوم و مسائل مربوط به استقرار و نگهداری رو به‌ رو هستند.

به همین دلیل، مهندسان نرم‌ افزار به این نتیجه رسیده‌ اند که می‌ توان بسیاری از اصول رایج در توسعه نرم‌ افزار، مانند طراحی معماری، تضمین کیفیت، تست، استقرار و نگهداری را برای ساخت سیستم‌ های هوش مصنوعی نیز به‌ کار گرفت. در واقعSE4AI تلاش می‌ کند این شکاف را پر کند و نشان دهد که چگونه می‌ توان سیستم‌ های AI را به‌صورت پایدار، قابل‌ اعتماد و قابل‌ نگهداری توسعه داد.

منابع

  • TU Delft - SE4AI

  • چکستون - دوره مهندسی نرم‌افزار برای سیستم‌ های مبتنی بر هوش مصنوعی

ML Ops

ML Ops مجموعه‌ای از روش‌ها و فعالیت‌ ها برای توسعه، استقرار و نگهداری مدل‌ های یادگیری ماشین است. در این رویکرد، فقط کد نرم‌ افزار مدیریت نمی‌ شود، بلکه داده‌ ها، ویژگی‌ ها و خود مدل نیز بخشی از فرایند هستند. به همین دلیل، ML Ops کمک می‌ کند تا کار با مدل‌ های یادگیری ماشین به‌ صورت منظم‌ تر، قابل‌ اعتماد تر و قابل‌ تکرار انجام شود.

در ML Ops بخش‌ های مختلف چرخه‌ ی عمر مدل، از اماده‌ سازی داده‌ ها و اموزش مدل گرفته تا ارزیابی، استقرار، نظارت و به‌ روزرسانی ان مدیریت می‌ شوند. همچنین اگر عملکرد مدل در طول زمان کاهش پیدا کند، فرایند اموزش مجدد و نسخه‌ بندی ان نیز در همین چارچوب انجام می‌ شود. این کار باعث می‌ شود کیفیت، پایداری و نگهداری سیستم‌ های مبتنی بر یاد گیری ماشین بهتر شود.

منابع

  • دراک - ML Ops چیست؟

  • لیارا - ML Ops چیست؟

Infrastructure as Code (I a C)

زیرساخت به عنوان کد یا Infrastructure as Code (I a C) یعنی به جای انجام کار ها به صورت دستی، زیرساخت را با استفاده از کد ایجاد و مدیریت کنیم. در این روش، منابعی مثل سرورها، شبکه‌ ها، پایگاه‌ داده‌ ها و سرویس‌ های ابری از طریق فایل‌ ها و اسکریپت‌ ها تعریف می‌ شوند. این کار باعث می‌ شود فرایند راه‌اندازی و مدیریت زیر ساخت سریع‌ تر انجام شود، پیچیدگی کاهش پیدا کند، خطایانسانی کمتر شود و در نهایت کار با کیفیت‌ تر و قابل‌ اعتماد تر باشد.

پیاده‌سازی I a C به دو صورت اعلامی و دستوری انجام می‌ شود. در روش اعلامی (Declarative) فقط وضعیت نهایی موردنظر مشخص می‌ شود و ابزار خودش مراحل رسیدن به آن را انجام می‌ دهد. اما در روش دستوری (Imperative) تمام مراحل از ابتدا تا انتها به‌ صورت دقیق نوشته می‌ شوند و ابزار باید همان مراحل را اجرا کند. به طور کلی، I a C یکی از پایه‌ های مهم در DevOps است و به استاندارد سازی، تکرار پذیری و مدیریت بهتر زیر ساخت کمک می‌ کند.

منابع

  • Red Hat - What is Infrastructure as Code (I a C)

  • لیارا - زیرساخت به عنوان کد (I a C) چیست؟

  • همراه اول/همرا‌ه‌ وب؟ - Infrastructure as Code

Serverless Architecture

معماری بدون سرور یا Serverless Architecture یک سبک معماری در رایانش ابری است که در ان مدیریت سرورها، سیستم‌ عامل و زیر ساخت بر عهده‌ی ارائه‌ دهنده‌ ی سرویس ابری است. در این معماری، توسعه دهندگان دیگر درگیر راه‌ اندازی و نگهداری سرور نمی‌ شوند و تمام تمرکز خود را روی منطق برنامه و توسعه‌ ی قابلیت‌ های نرم‌افزار می‌ گذارند.

این معماری معمولا باعث کاهش هزینه‌ ها و افزایش بهره‌ وری می‌ شود، چون منابع فقط زمانی مصرف می‌ شوند که برنامه در حال اجرا باشد. با این حال، Serverless محدودیت‌ هایی هم دارد، برای مثال ممکن است منابع اجرایی محدود باشند، یا در بعضی شرایط با تأخیرهایی مثل Cold Start رو به‌ رو شویم. به همین دلیل این معماری برای همه‌ ی سناریو ها مناسب نیست، اما برای بسیاری از برنامه‌ه ای مقیاس‌ پذیر و رویداد محور انتخاب بسیار خوبی است.

منابع

  • موبین host - What is Serverless Architecture?

  • همراه‌ وب - What is Serverless?

  • Geeks for Geeks - Serverless Architectures

API Gateway & Service Mesh

API Gateway یک مولفه در معماری سیستم است که مانند یک دروازه برای ورود درخواست‌ های کلاینت عمل می‌ کند. این لایه درخواست‌ ها را دریافت می‌ کند، ان‌ها را از نظر احراز هویت و اعتبارسنجی بررسی می‌ کند و سپس درخواست را به سرویس مناسب هدایت می‌ کند. در نتیجه، کلاینت به‌ جای ارتباط مستقیم با چند سرویس مختلف، فقط از یک نقطه ورود با سیستم ارتباط می‌ گیرد.

Service Mesh نیز لایه‌ ای از زیرساخت در معماری میکروسرویس است که ارتباطات بین سرویس‌ ها را مدیریت می‌ کند. برخلاف API Gateway که بیشتر روی ارتباط کلاینت با سرویس‌ ها تمرکز دارد، Service Mesh مسئول ارتباط سرویس با سرویس است و به بهبود امنیت، قابلیت مشاهده، کنترل ترافیک و پایداری ارتباطات داخلی کمک می‌ کند.

به‌ طور خلاصه، API Gateway برای مدیریت درخواست‌ های ورودی از بیرون سیستم استفاده می‌ شود، اما Service Mesh برای مدیریت ارتباطات داخلی میان میکروسرویس‌ ها به‌ کار می‌ رود.

منابع

  • Solo.io - Service Mesh vs API Gateway

  • Akamai - API Gateway vs Service Mesh

  • چابکان - API Gateway چیست و چرا در معماری میکروسرویس لازم است؟

CQRS (Command Query Responsibility Segregation)

CQRS یک الگوی معماری است که مسئولیت نوشتن را از مسئولیت خواندن جدا می‌ کند. در این الگو، عملیاتی که باعث تغییر وضعیت سیستم می‌شوند، در بخش Command قرار می‌ گیرند و عملیاتی که فقط داده را دریافت و نمایش می‌دهند، در بخش Query. به همین دلیل، هر کدام از این دو بخش می‌ توانند به‌ صورت مستقل طراحی و بهینه‌ سازی شوند.

این جدا سازی باعث می‌ شود مدل خواندن سریع‌ تر و سبک‌ تر باشد، و در عین حال عملیات نوشتن روی خواندن تأثیر منفی نگذارد. همچنین چون هر بخش نیازهای متفاوتی دارد، پیچیدگی سیستم کمتر می‌ شود و می‌توان برای هر قسمت ساختار مناسب‌ تری در نظر گرفت. در سیستم‌ هایی که تعداد در خواست‌ های خواندن بیشتر از نوشتن است یا منطق کسب‌ و کار پیچیده‌ ای دارند، CQRS می‌ تواند انتخاب بسیار مفیدی باشد.

منابع

  • آساکس - CQRS چیست؟

  • Geeks for Geeks - CQRS

  • Microsoft Azure Architecture - CQRS pattern

  • Medium - CQRS: A Deep Dive into Command Query Responsibility Segregation

  • بوگتو - CQRS در میکروسرویس

EDA (Event-Driven Architecture)

EDA یا معماری رویدادمحور الگویی در طراحی نرم‌ افزار است که در ان اجزای سیستم از طریق رویداد ها با یکدیگر ارتباط برقرار می‌ کنند. در این معماری، به‌ جای فراخوانی مستقیم سرویس‌ ها، هر جزء با تغییر وضعیت سیستم یا وقوع یک اتفاق مهم، رویداد تولید می‌ کند و سایر اجزا بر اساس ان رویداد واکنش نشان می‌ دهند. به همین دلیل، فرستنده و گیرنده لازم نیست منتظر پاسخ مستقیم یکدیگر بمانند و ارتباط معمولا به‌ صورت غیر همزمان انجام می‌ شود.

یکی از مزیتهای اصلی EDA، اتصال سست بین اجزای سیستم است یعنی سرویس‌ ها وابستگی مستقیم و شدیدی به هم ندارند و می‌توانند مستقل‌ تر توسعه، استقرار و مقیاس‌ دهی شوند. این الگو برای سیستم‌ هایی که نیاز به واکنش سریع، مقیاس‌ پذیری و پردازش در لحظه دارند بسیار مناسب است.

اجزای اصلی

  • Event Source / Producer: تولید کننده رویداد

  • Event: خود رویداد یا تغییر وضعیت

  • Event Broker / Event Bus: واسطه یا گذرگاه رویداد

  • Subscriber / Consumer: مصرف‌ کننده یا مشترک رویداد

منابع

  • Geeks for Geeks - Event-Driven Architecture

  • همراه‌وب - Event Driven Architecture چیست؟

  • آساکس - Event Driven Architecture

  • پرشین ای‌پی‌آی - معماری رویدادمحور (EDA) چیست؟

API-First Approach

API-First Approach یک متدولوژی در طراحی و توسعه نرم‌ افزار است که در ان API به‌ عنوان قرارداد اصلی سیستم در مرکز طراحی قرار می‌ گیرد. در این رویکرد، ابتدا نیاز ها و نوع کلاینت‌ ها مشخص می‌ شوند و سپس API متناسب با ان‌ ها طراحی می‌ شود. بعد از تثبیت API، پیاده‌ سازی بک‌ اند و فرانت‌ اند بر اساس همان قرارداد انجام می‌ شود.

این روش باعث می‌ شود تیم‌ های مختلف بتوانند هم‌ زمان و با وابستگی کمتر روی بخش‌ های مختلف سیستم کار کنند. همچنین چون API از ابتدا دقیق تعریف می‌ شود، یکپارچگی، قابلیت استفاده‌ مجدد، مقیاس‌ پذیری و سرعت توسعه بهتر می‌ شود. API-First به‌ ویژه برای سیستم‌ هایی که چندین کلاینت مثل وب، موبایل، شرکای تجاری یا سرویس‌ های داخلی دارند، بسیار کاربردی است.

منابع

  • هوستراگون - رویکرد API-First در توسعه وب

  • Postman - API-First

Domain-Driven Design (DDD)

Domain-Driven Design یک رویکرد توسعه نرم‌ افزار است که تمرکز اصلی ان روی دامنه مسئله و منطق کسب‌ و کار است. در DDD، ساختار نرم‌ افزار بر اساس قوانین دامنه، مفاهیم کسب‌ و کار و روابط واقعی مسئله طراحی می‌ شود، نه صرفا بر اساس لایه‌ های فنی یا دیتا مدل‌ های خام.

هدف اصلی DDD این است که مدل نرم‌ افزار با مدل ذهنی کسب‌ و کار هم‌ راستا شود تا تیم فنی و متخصصان دامنه بتوانند با یک زبان مشترک کار کنند و پیچیدگی‌ های کسب‌ و کار را بهتر مدیریت کنند. این رویکرد به‌ ویژه برای سیستم‌ های پیچیده و دامنه‌ های پر از قانون و استثنا بسیار مناسب است.

منابع

  • Martin Fowler — Domain-Driven Design

  • dev.to — Domain Driven Design

  • 7Learn — DDD چیست؟

Hexagonal Architecture

معماری شش‌ ضلعی یا Hexagonal Architecture که با نام Ports and Adapters هم شناخته می‌ شود، رویکردی برای طراحی نرم‌ افزار است که در ان هسته‌ ی اصلی سیستم از جزئیات بیرونی مانند پایگاه داده، رابط کاربری، API ها و سرویس‌ های خارجی جدا نگه داشته می‌ شود. در این مدل، منطق کسب‌ و کار در مرکز قرار می‌ گیرد و فقط از طریق پورت‌ ها با بیرون ارتباط برقرار می‌ کند. پورت‌ ها قرارداد های ارتباطی هسته هستند و اداپتور ها این قرارداد ها را برای فناوری‌ های مختلف پیاده‌ سازی می‌ کنند. به این ترتیب، هسته‌ ی سیستم به ابزار ها و زیرساخت‌ های بیرونی وابسته نمی‌ شود و می‌ توان بدون تغییر در منطق اصلی، فناوری‌ های اطراف را جایگزین یا توسعه داد. این معماری باعث افزایش تست‌ ذیری، نگهداری‌ پذیری، توسعه‌ پذیری و انعطاف‌ پذیری سیستم می‌ شود و برای سیستم‌ هایی که منطق دامنه در ان‌ها اهمیت زیادی دارد، بسیار مناسب است.

منابع

  • Geeks for Geeks — Hexagonal Architecture

  • 7Learn — معماری Hexagonal چیست؟

  • Cyber median — Hexagonal Architecture Diagram

Event Sourcing

لگوی معماری Event Sourcing رویکردی نوین در مدیریت داده‌ هاست که به‌جای ذخیره‌ سازی اخرین وضعیت یک موجودیت، تمام تغییرات و اتفاقات مربوط به ان را به‌ صورت مجموعه‌ ای از رویدادهای تغییرناپذیر و به ترتیب زمانی در یک بانک اطلاعاتی مخصوص به نام Event Store ثبت می‌ کند. در این روش، هر رویداد نشان‌ دهنده‌ ی یک واقعه‌ ی قطعی در گذشته است که وضعیت سیستم را تغییر داده و از انجایی که این رویداد ها فقط به انتها ی لیست اضافه می‌شوند تاریخچه‌ ای کامل و غیرقابل‌ انکار از تمام فعالیت‌ های سیستم به‌وجود می‌ اید. برای به‌ دست اوردن وضعیت فعلی یک موجودیت، سیستم تمام رویداد های مربوط به انرا از ابتدا بازخوانی و پردازش می‌ کند تا به نتیجه نهایی برسد.

این معماری مزایای فنی و عملیاتی گسترده‌ ای دارد که می‌ توان به ایجاد یک ایولاگ دقیق و خودکار برای ردیابی خطاها یا بازرسی‌ های قانونی، قابلیت سفر در زمان برای بازگرداندن سیستم به یک نقطه خاص از گذشته و رفع پیچیدگی‌ های مربوط به تداخل داده‌ ها در سیستم‌ های توزیع‌ شده اشاره کرد. همچنین این الگو به‌ خوبی با معماری CQRS ترکیب می‌ شود، چرا که مدل نوشتن رویدادها را کاملا از مدل خواندن نمای وضعیت جدا می‌ کند. با وجود پیچیدگی‌ های پیاده‌ سازی، Event Sourcing برای سیستم‌ های مالی، زنجیره تأمین و هر پلتفرمی که صحت و تاریخچه داده‌ ها در ان حیاتی است، یک انتخاب استراتژیک محسوب می‌ شود.

منابع:

  • Microsoft Azure: https://learn.microsoft.com/en-us/azure/architecture/patterns/event-sourcing

  • Geeks for Geeks: https://www.geeksforgeeks.org/system-design/event-sourcing-pattern/

Low-code / No-code Platforms

پلتفرم‌ های Low-code / No-code (LCNC) ابزار هایی برای ساخت نرم‌ افزار هستند که به‌ جای کدنویسی سنتی، از رابط‌ های بصری، Drag & Drop، قالب‌های اماده و پیکربندی استفاده می‌ کنند. در No-code هدف این است که حتی کاربران غیر توسعه‌ دهنده هم بتوانند بدون نوشتن کد، اپلیکیشن یا فرایند بسازند اما در Low-code بخش عمده کار با ابزار های بصری انجام می‌ شود و در صورت نیاز امکان نوشتن کد برای منطق‌ های خاص، سفارشی‌ سازی یا یکپارچه‌ سازی‌ های پیچیده هم وجود دارد. به همین دلیل، Low-code معمولا انعطاف بیشتری نسبت به No-code دارد، در حالی که No-code ساده‌ تر و مناسب‌ تر برای کاربران غیر فنی است.

این پلتفرم‌ها معمولا برای تسریع توسعه، کاهش هزینه، افزایش بهره‌وری و توانمند سازی کاربران غیر فنی به کار می‌روند. بر اساس توضیحات مایکروسافت و کوئرا، Low-code و No-code می‌توانند زمان ساخت نرم‌ افزار را به‌ طور چشمگیری کم کنند و برای ساخت اپلیکیشن‌های داخلی، اتوماسیون فرایندها، فرم‌ها، داشبوردها و حتی برخی اپلیکیشن‌ های وب و موبایل مناسب باشند. با این حال، هر چه نیاز به سفارشی‌ سازی، منطق پیچیده، امنیت پیشرفته یا مقیاس‌پذیری بیشتر باشد، معمولا Low-code مناسب‌تر از No-code است. بنابراین LCNC بیشتر یک طیف است تا دو دسته کاملا جدا. از ابزارهای کاملا بصری و بدون کد تا پلتفرم‌ هایی که اجازه می‌ دهند در کنار توسعه بصری، کد هم اضافه شود.

منابع:

  • Microsoft: https://www.microsoft.com/en-us/power-platform/products/power-apps/topics/low-code-no-code/low-code-no-code-development-platforms

  • میهن وب هاست: https://mihanwebhost.com/blog/articles/631/مقایسه-low-code-و-no-code-به-همراه-بررسی-ویژگی-ها-و-تفاوت-های-آنها

  • کوئرا: https://quera.org/blog/low-code-no-code-development-explained/

  • Pars BPMS: https://parsbpms.com/blog/low-code-vs-no-code

Business Process Management Systems (BPMS)

سامانه‌های BPMS یا Business Process Management Systems ابزار هایی هستند برای مدل‌ سازی، اجرا، پایش، تحلیل و بهینه‌ سازی فرایندهای کسب‌ و کار. در این رویکرد، فرایند های سازمانی به‌ صورت دیجیتال تعریف می‌ شوند و سپس موتور اجرای فرایند، ان‌ ها را به گردش‌ کار های قابل اجرا تبدیل می‌ کند. BPMS به سازمان کمک می‌کند فعالیت‌ هایی مثل تأیید اسناد، مدیریت درخواست‌ ها، انبورینگ منابع انسانی، گردش کارهای داخلی، کنترل قوانین کسب‌ وک ار و ثبت ردپای عملکرد را به‌صورت ساخت‌ یافته و قابل ردیابی مدیریت کند. به بیان ساده‌ ، BPMS پلی است میان طراحی فرایند و اجرای خود کار ان در سازمان.

مزیت اصلی BPMS این است که فرایند های تکراری و زمان‌ بر را استاندارد و خودکار می‌ کند و در نتیجه کارایی، چابکی، همکاری بین تیم‌ ها، انطباق با مقررات و تجربه مشتری را بهبود می‌ دهد. طبق توضیح مایکروسافت، BPMS باعث می‌ شود سازمان‌ ها بتوانند فرایندها را سریع‌ تر مستقر کنند، تغییرات را با هزینه کمتر اعمال کنند و وظایف را به‌ صورت خودکار بین افراد و سیستم‌ ها مسیریابی کنند. در همین راستا، تم یر هم BPMS را ابزاری برای مدیریت متمرکز فرایند ها معرفی می‌ کند که امکان مدل‌ سازی، اجرا و بهبود مستمر را فراهم می‌ سازد. بنابراین BPMS برای سازمان‌ هایی مناسب است که با فرایند های چند مرحله‌ ای، چند نقشی و وابسته به کنترل و نظارت سروکار دارند و می‌ خواهند شفافیت قابلیت ردیابی و بهره‌ وری را افزایش دهند.

منابع:

  • تم یر: https://www.teamyar.com/نرم-افزار-BPMS

  • Microsoft: https://www.microsoft.com/en-us/power-platform/products/power-automate/topics/business-process/bpms-business-process-management-software

Message Queue (such as Kafka and RabbitMQ)

تصور کنید می‌ خواهید بسته‌ ای را به دوستتان تحویل دهید. یک راه این است که مستقیما به در خانه‌ اش بروید و منتظر بمانید تا در را باز کند. این یک ارتباط همزمان (Synchronous) است. شما تا زمانی که پاسخ نگیرید معطل می‌شوید. ارتباط بهتر این است که بسته را به اداره پست تحویل می‌ دهید و به کارهای خود می‌ رسید. اداره پست تضمین می‌ کند که بسته در زمان مناسب به دست دوستتان خواهد رسید، حتی اگر او در ان لحظه در خانه نباشد. این ارتباط غیرهمزمان (Asynchronous) است و اداره پست در اینجا نقش یک صف پیام را بازی می‌ کند.

در دنیای معماری نرم‌ افزار، صف‌های پیام دقیقا همین کار را برای سرویس‌ های مختلف انجام می‌ دهند. به جای اینکه سرویس A مستقیما با سرویس B تماس بگیرد و منتظر پاسخ بماند، پیام خود را در یک صف قرار می‌ دهد. سرویس B هر زمان که اماده بود، این پیام را از صف برداشته و پردازش می‌ کند.
منابع

  • https://danapedia.ir/message-queue-چیست-rabbitmq/

  • https://pouyanit.com/blog/rabbitmq-بررسی-مزایا-و-نحوه-عملکرد/

  • https://7learn.com/blog/what-is-kafka

  • https://ably.com/topic/apache-kafka-vs-rabbitmq-vs-aws-sns-sqs

  • https://aws.amazon.com/compare/the-difference-between-rabbitmq-and-kafka/

معماری چند مستأجری (Multi-Tenancy Architecture)

ساختن یک خانه ویلایی مجزا برای هر خانواده را تصور کنید. این کار بسیار گران، زمان‌ بر و نیازمند مدیریت جداگانه برای هر خانه است. حالا یک مجتمع اپارتمانی مدرن را در نظر بگیرید: یک ساختمان واحد با زیرساخت‌های مشترک مانند موتورخانه، اسانسور و لوله‌ کشی که چندین خانواده در واحدهای کاملا مجزا و امن خود زندگی می‌ کنند. معماری چند مستأجری در دنیای نرم‌افزار، دقیقا همان ایده هوشمندانه مجتمع اپارتمانی است.

در این معماری، یک نسخه واحد از نرم‌ افزار بر روی یک زیرساخت مشترک نصب شده و به چندین مشتری یا مستأجر (Tenant) به صورت همزمان سرویس می‌ دهد. هر مستأجر که معمولا یک سازمان یا یک تیم است فضای کاری، داده‌ ها و تنظیمات مخصوص به خود را دارد که از دیگران کاملا ایزوله شده است. به عبارت دیگر، هیچ مستأجری کلید اپارتمان دیگری را ندارد و حتی ممکن است از وجود همسایه‌ های خود بی‌ خبر باشد.

این رویکرد ستون فقرات اکثر سرویس‌های ابری مدرن مانند Slack، Trello یا Google Workspace است. مزایای اصلی ان عبارتند از:

  • کاهش چشمگیر هزینه‌ ها: به جای راه‌اندازی و نگهداری سرورها و پایگاه‌های داده مجزا برای هر مشتری، از منابع مشترک استفاده می‌ شود.

  • نگهداری و بروزرسانی متمرکز: با یک‌ بار بروزرسانی هسته نرم‌افزار، تمام مشتریان به طور همزمان از قابلیت‌ های جدید و اصلاحات امنیتی بهره‌مند می‌ شوند.

چالش اصلی در این معماری، تضمین امنیت و ایزوله‌ سازی کامل داده‌ های هر مستأجر است تا هیچگونه نشت اطلاعاتی بین انها رخ ندهد. در نهایت، Multi-Tenancy مدلی اقتصادی و بهینه برای ارائه خدمات نرم‌ افزاری در مقیاس بزرگ است.

منابع

  • https://www.geeksforgeeks.org/system-design/multi-tenancy-architecture-system-design/

  • https://dev.to/tak089/multi-tenant-architecture-a-complete-guide-basic-to-advanced-119o

  • https://mihanwebhost.com/blog/articles/1740/م�%8ﻌماری-multi-tenant-مزایا-چالشها-و-انواع-آن

  • https://liara.ir/blog/multi-tenancy-یا-چند-مستاجری-چیست/

مهاجرت داده (Data Migration)

جابجایی داده (Data Migration) را می‌توان به یک عمل جراحی حساس مانندپیوند عضو برای یک سیستم نرم‌ افزاری تشبیه کرد. در این فرایند، ما قلب تپنده سیستم، یعنی داده‌ های ان را، از یک بدن قدیمی یعنی سیستم منبع به یک بدن جدید و پیشرفته‌تر یعنی سیستم مقصد منتقل می‌کنیم. این کار بسیار فراتر از یک کپی پیست ساده است، همانطور که پیوند عضو، چیزی فراتر از جابجا کردن یک ارگان است.

دلایل این جابجایی متنوع است : ارتقا به یک پایگاه داده جدیدتر، انتقال زیرساخت به فضای ابری یا ادغام داده‌ های دو شرکت پس از یک قرارداد بزرگ. در هر یک از این سناریو ها، ساختار، زبان و قوانین سیستم جدید ممکن است با سیستم قدیم تفاوت داشته باشد. بنابراین، داده‌ ها باید در حین انتقال، استخراج ، پاک‌ سازی و به فرمت جدید تبدیل و سپس با دقت در جایگاه صحیح خود در سیستم مقصد بارگذاری شوند.

مهم‌ ترین چالش در مهاجرت داده، حفظ یکپارچگی و سلامت ان است. هرگونه خطا در این فرایند می‌ تواند به از دست رفتن داده‌ های حیاتی یا تخریب ان‌ ها منجر شود که عواقب فاجعه‌ باری برای یک کسب‌ و کار دارد. به همین دلیل، مهاجرت داده یک عملیات مهندسی دقیق و برنامه‌ ریزی‌ شده است که نیازمند استراتژی‌ های مشخص برای پشتیبان‌ گیری، اعتبار سنجی و به حداقل رساندن زمان قطعی سرویس می‌ باشد.

  • https://amirsalehi.ir/blog/what-is-migration-and-why-do-we-use-it/

  • https://persianapi.com/پردازش-داده-ها/مهاجرت-داده-data-migration-چیست؟/

ممنون که از سایت ما دیدن کردید.

توسعه نرم‌افزارمهندسی نرم‌افزارمعماری نرم افزارsoftware engineering
۲
۰
Mahsa kargar
Mahsa kargar
مهسا کارگر دانشجو ارشد کامپیوتر نرم افزار
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید