سمراش (Semrush) به عنوان یکی از اصلیترین ابزارها و مراجع در SEO، در آخرین گزارش خود که در 9 اسفند 1402 منتشر کرد تلاش کرد تا با استفاده از ابزارهای خود و همچنین نگاه ویژه به دادههای اقتصادی از منابعی مثل مکنزی و استاتیستیکا، بتواند به تخمین درستی از آینده تکنولوژی دیجیتال و تاثیرات آن بر بازاریابی بپردازد.

این گزارش که در 96 صفحه و همراه با نمودارها، مثالها و منابع مختلف تدوین شده، بطور قطع در فضای بازاریابی در دنیا تا حدود زیادی به واقعیت نزدیک خواهد بود اما شاید در بازار ایران با کمی تاخیر و تغییر شاهد آن باشیم.
در این نوشته به 5 عامل اصلی برای تاثیر بر آینده بازاریابی با توجه به پیشرفتهای تکنولوژیک در 2024 اشاره شده که نگاهی گذرا به آنها خواهیم انداخت.
1- انقلاب هوش مصنوعی به مارکتینگ شکلی جدید میدهد.
بر مبنای افزایش علاقه سطوح مختلف جامعه به موضوع هوش مصنوعی و توسعه استفاده از ابزارهای آن و همچنین تاثیری که پیش بینی میشود هوش مصنوعی بر بازارهای کاری مختلف و بخصوص حوزههای مرتبط با تولید محتوا در مارکیتنگ بگذارد، میتوان پیشبینی کرد که 2024 حتی بیشتر از سال قبل خود متاثر از انقلاب هوش مصنوعی باشد.

نمودار فوق میزان جستجوی مربوط به دامنههای مختلف AI (هوش مصنوعی) از ابتدای سال 2022 تا انتهای سال 2023 را نشان میدهد که نشان از رشد انفجاری این حوزه در بین علاقمندان به این موضوع است.
اما شاید یکی از مهمترین نگرانیهای متخصصین بازاریابی در سراسر دنیا، نیاز کمتر به تخصصهای مرتبط با این حوزه در دنیای گسترش هوش مصنوعی است.

متاسفانه یا خوشبختانه داده های سمراش هم این گزاره را تایید میکنند. این دادهها نشان میدهند در فاصله تنها یک سال، بیش از 48 درصد نیاز به متخصصان حوزه محتوا در تیمهای مارکتینگ کاهش پیدا کرده.
جامعه آماری مورد بررسی سمراش نشان میدهد که:
- 48% از بازاریابها از ابزارهای هوش مصنوعی استفاده می کنند.
- 45% از بازاریابها از ابزارهای هوش مصنوعی برای تحلیل دادهها استفاده می کنند.
- 38% از بازاریابها از ابزارهای هوش مصنوعی برای انجام اتوماتیک وظایف خود در حوزه SEO استفاده میکنند.
2- با پیشرفت تکنولوژی دنیای دیجیتال و فیزیکی در هم ادغام میشوند.

یکی از اصلیترین عوامل این آمیختگی شاید توسعه استفاده از گجتهای پوشیدنی مثل ساعتهای هوشمند یا استفاده از دوربینهای گسترده سطح شهر برای جمع آوری و پایش اطلاعات مختلف باشد که همگی به لطف IOT (اینترنت اشیاء) ممکن شده. البته توسعه استفاده از دستگاههای 5G را هم نمیشود نادیده گرفت. اما معرفی عینکهای AR (واقعیت افزوده) و VR (واقعیت مجازی) شاید انقلاب دیگری باشد که امسال از آنها بیشتر خواهیم شنید و نسل جدید ابزارهای دیجیتال باشند که بعد از موبایل، رو به همه گیری میگذارند. در سال 2023 بود که اپل با عرضه محصول جدید خود به نام ویژن پرو پا به عرصه عینکهای واقعیت افزوده گذاشت و شاید در سالیان آینده همین نقطه عطفی باشد که از آن به نیکی در آینده تکنولوژی یاد شود.

حجم این بازار بطور فزایندهای، افزایشی پیش بینی میشود و میرود که دنیایی جدید به نام فیجیتال (ترکیب فیزیکی و دیجیتال) را برای ما بسازد، که در آن مرزهای دنیای واقعی و دیجیتال کمرنگتر از قبل خواهند بود و بازاریابها نمیتوانند از این انقلاب تکنولوژیکی غافل شوند.
3- مشتریان به حسن شهرت، تاثیر اجتماعی و ارتباطات واقعی بیشترین ارزش را میدهند.
در دنیایی که در بسیاری از صنایع با بازاری اشباع از رقبای متعدد مواجه هستیم آنچه که فراتر از مزیتهای رقابتی روی انتخاب مصرف کننده نهایی تاثیرگذار است، برندهایی هستند که با ارزشهای مشتریان همسو هستند. بر اساس یک مطالعه، 76% از مشتریان برندی را در بین رقبا انتخاب میکنند که با آن به لحاظ احساسی ارتباط برقرار کنند. اما این احساس از جنس تاثیرگذاری مثبت اجتماعی، پایداری و بطور کلی تبدیل کردن جهان به جایی بهتر برای زندگی است. شاید توجه ویژه کسب و کارها در ایران و جهان به موضوع مسئولیت اجتماعی در قالب پروژههای بازاریابی یا روابط عمومی هم از همین جنس باشد.
اما با توسعه شبکههای اجتماعی و نگاه ویژه بسیاری از کسب و کارها به آن به عنوان کانال مستقیم فروش به مصرف کنندگان نهایی، مدل درآمدی فروش مستقیم یا DTC بسیار مورد توجه قرار گرفته. از مزایای ویژه این مدل درآمدی می توان به حذف واسطه ها، فروش باندل محصولات و پیشنهاد راههای منعطفتری برای پرداخت اشاره کرد که البته اینها امکان ساخت ارتباط پایدار و بلند مدت با مصرف کنندگان نهایی را فراهم میکنند.
دیگر عاملی که انگیزه مهمی برای خرید در مخاطب ایجاد میکند، خلق محتوا از طریق داستان سراییهای معتبر است. شاید طی سالیان گذشته با نگاه به برخی کسب و کارهای موفق ایرانی نقش این موضوع را بیشتر درک کنیم. آنجا که برای فروش محصولات یک کشاورز به بازگویی داستان زندگی و کار او پرداخته شد و همین آشنایی از نزدیک با تولید کننده بصورت مستقیم توانست ارزش اصیلی را برای خرید در مشتری ایجاد کند.
اما از این نکته هم نبایستی غافل شد که اهمیت ارتباط با مشتریان می تواند از رویگردانی مشتریان جلوگیری کرده و با راه اندازی ساز و کاری برای بازخورد گرفتن از مشتریان بیش از پیش به شنیدن درد دلهای مشتریان اهمیت داد. بر اساس مطالعهای که Salesforce روی گروهی از مخاطبان خود انجام داده برای 80% از مشتریان، موضوع تجربه خرید حتی بیش از محصول و کیفیت خدمات اهمیت داشته. شاید هیچ بخشی به اندازه واحد صدای مشتریان (VOC) نتواند حامی حقوق مشتریان در یک سازمان باشد.
4- چشم انداز محتوای دیجیتال در حال تکامل است.
با کوچ مخاطبان از رسانههای سنتی به سمت استریمینگ، پادکست و ویدیوهای کوتاه در شبکههای اجتماعی ماهیت محصول بسیاری از کسب و کارهای آنلاین تغییر کرده. ویدیوهای کوتاه تقریبا در میان تمام گروههای مخاطبان جا باز کرده و شبکههای اجتماعی با رشد ترافیک سالانه نزدیک به 65% تبدیل به یک منبع معتبر برای جستجو و خرید بسیاری از محصولات شدند.
چیزی که در اواخر 1402 برای اولین بار در یکی از بزرگترین کسب و کارهای ایرانی دیدیم، شاید حاصل درک این موضوع باشد. سوشال کامرس دیجیکالا، اینستاگرامی بود که روی وبسایت دیجیکالا راه اندازی شد. ترکیبی از استوری، لایو استریمینگ اینستاگرامی، معرفی محصول توسط اینفلوئنسرها در قالب ویدیوهای کوتاه و امکان دنبال کردن آنها و لایک و کامنت، همه و همه امکاناتی بود که از طریق سرویس مگنت روی این وبسایت توسعه داده شد و انتظار می رود که در 1403، از کسب و کارهای با پشتوانه فنی قدرتمند بیشتری چنین تغییراتی را مشاهده کنیم.
پادکستها هم مخاطبان خاص خود را در میان تمامی گروه های سنی پیدا کردهاند. جایی که انتظار میرود در سال 2024 به 600 میلیون مخاطب و در 2030 به اندازه بازاری معادل 100 میلیارد دلار برسد.

5- فناوریهای دیجیتال موجب تغییر در صنعت بازاریابی میشوند.
تکنولوژی موجب تغییر در نحوه خرید، یادگیری، آموزش و بازی کردن ما شده. همچنین کسب و کارهای حوزههای مالی، خدمات، سلامت و اوقات فراغت شاید شاهد بیشترین تغییرات ناشی از تغییر تکنولوژی در 2024 باشند. بطور مثال دگرگونی ناشی از ظهور ارزهای دیجیتال یکی از انقلابهای تکنولوژیک در میان صنایع بود. افزایش ترافیک نزدیک به 10% در دامنه های حوزه سلامت، 12% در حوزه آموزش آنلاین و 27% در حوزه بازی، در بازه دو ساله منتهی به 2024 نشان از اقبال مخاطبان به این حوزهها است که تکنولوژی نقش موثری در آنها ایفا کرده.
اما شاید مهمترین جذابیت این دادهها برای بازاریابان پتانسیلهای فوق العاده ای که حول جوامعی که در این کسب و کارها شکل میگیرد، باشد. بطور مثال اینفلوئنسرهای حوزه بازی برای آقایان سنین بین 18 تا 34 سال بسیار اثرگذار هستند.
اما توصیههایی که برای بازاریابها در تعامل با مخاطبان در راستای تکنولوژیهای مرتبط با سبک زندگی مطرح است عبارتند از :
- به دنبال فرصتهای نوآورانه برای ساخت ارتباطات سازمانی و حمایت مالی باشید.
- از فرصتهای موجود در زمینه آموزشهای آنلاین غافل نشوید.
- از طریق تحقیقات مستمر به تخصص گرایی کمک کنید.
استراتژیهای مارکتینگ خود را بر مبنای افقهای جدید دیجیتال بنا کنید.
در این گزارش تلاش شد تا یک حقیقت آشکار شود. و آن این است که تکنولوژی را نمیتوان تنها به صورت یک اثر کوتاه مدت دید، بلکه تاثیر خود را در بازآفرینی جوانب مختلف زندگی روزمره نشان می دهد. ساخت ارتباطات عمیقتر، شخصی سازی تجربیات و هدایت جهان پیچیده تکنولوژی با آینده نگری شاید اصلیترین استراتژیهای ما برای رفتن به افقهای جدید تکنولوژیهای دیجیتال در 2024 باشند.
همان طور که در ابتدا اشاره شد این گزارش بسیار مفصلتر از آن چیزی بود که در اینجا آورده شد. در صورت تمایل برای دریافت فایل اصلی آن میتوانید با من، علی اکرمی، مشاور مارکتینگ در لینکدین و یا از طریق آدرس جیمیل به نشانی [email protected] در ارتباط باشید.