ویرگول
ورودثبت نام
Golden moon
Golden moonبرنامه‌نویس فرانت‌اند، دلنوشته و تجربه
Golden moon
Golden moon
خواندن ۷ دقیقه·۳ ماه پیش

5 پروژه اي که اگر بتوانی بسازی، نگاهت به برنامه نويسی عوض میشودی

ريچارد فاينمن، فيزيکدان برنده جايزه نوبل، جمله اي دارد که شايد يکي از بهترين توصيف ها براي يادگيري واقعي باشد:

«چيزي را که نتوانم بسازم، نمي فهمم.»

اين جمله ساده، يک نکته مهم درباره برنامه نويسي را نشان مي دهد.

ما مي توانيم ساعت ها آموزش ببينيم، مقاله بخوانيم، دوره هاي مختلف بگذرانيم و حتي تعداد زيادي زبان برنامه نويسي ياد بگيريم. اما يک سوال مهم باقي مي ماند:

اگر از شما بخواهند يک نرم افزار را از صفر بسازيد، بدون اينکه کتابخانه ای تمام کارهاي سخت را برايتان انجام دهد، چقدر از آن را واقعا مي فهميد؟

برنامه نويسي فقط حفظ کردن Syntax يا بلد بودن چند Framework نيست.

گاهي بهترين راه براي فهميدن يک تکنولوژي، ساختن نسخه ساده اي از چيزي است که هر روز از آن استفاده مي کنيم.

براي همين در اين مقاله سراغ 5 پروژه رفته ايم که قرار نيست فقط يک پروژه ديگر براي قرار دادن در GitHub باشند.

اين پروژه ها شما را مجبور مي کنند وارد بخش هايي از برنامه نويسي شويد که معمولا Frameworkها، Libraryها و ابزارهاي آماده آنها را از جلوي چشم شما پنهان مي کنند.


1. يک موتور جستجو کوچک بسازيد

تقريبا هر روز از موتورهاي جستجو استفاده مي کنيم.

يک عبارت را وارد مي کنيم، چند ثانيه صبر مي کنيم و نتيجه مي گيريم.

اما پشت همين جستجوي ساده، مسائل بسيار پيچيده اي وجود دارد.

حالا تصور کنيد بخواهيد نسخه ساده خودتان را بسازيد.

در ابتدا مي توانيد پروژه را بسيار ساده شروع کنيد.

چند صفحه HTML داشته باشيد و برنامه شما بتواند محتواي آنها را بخواند و در يک Index ذخيره کند.

بعد کار جذاب تر مي شود.

اگر کاربر عبارت «برنامه نويسي جاوا» را جستجو کرد، چطور بايد صفحه اي را که اين عبارت بيشتر و مرتبط تر در آن وجود دارد، بالاتر نشان دهيد؟

چطور بايد کلمات را Tokenize کنيد؟

اگر يک کلمه چند شکل مختلف داشته باشد چه؟

اگر چندين صفحه شامل همان کلمه باشند چطور آنها را رتبه بندي مي کنيد؟

حالا مي توانيد امکانات ديگري اضافه کنيد:

  • پيشنهاد جستجو

  • جستجوي سريع

  • Ranking

  • تصحيح اشتباهات تايپي

  • جستجوي چند کلمه اي

  • ذخيره Index روي ديسک

  • Cache کردن نتايج

  • Crawling صفحات وب

در اين مرحله ديگر با يک Search Box ساده طرف نيستيد.

شما داريد کم کم مي فهميد که موتور جستجو چگونه اطلاعات را پيدا، ذخيره و مرتب مي کند.

چه چيزهايي ياد مي گيريد؟

  • ساختمان داده ها

  • Indexing

  • الگوريتم هاي جستجو

  • Ranking

  • String Processing

  • Cache

  • کار با فايل و Storage

  • مفاهيم اوليه Search Engine


2. يک Chat Application واقعي بسازيد

ساختن يک صفحه چت ساده کار سختي نيست.يک Input داريد، يک دکمه ارسال و چند Message.

اما يک چت واقعي داستان کاملا متفاوتي دارد.فرض کنيد دو نفر همزمان وارد برنامه شده اند.نفر اول پيامي ارسال مي کند.چطور اين پيام بايد بدون Refresh شدن صفحه به نفر دوم برسد؟

اينجا تازه وارد دنياي Real-time Communication مي شويد.

مي توانيد پروژه را با يک Chat Room ساده شروع کنيد و بعد امکانات جديد اضافه کنيد:

  • ثبت نام و Login

  • Chat Room

  • Private Message

  • Online / Offline Status

  • Typing Indicator

  • ارسال فايل

  • Notification

  • ذخيره تاريخچه پيام ها

  • Message Read Status

  • Group Chat

در اين پروژه احتمالا براي اولين بار با WebSocket يا تکنولوژي هاي مشابه روبرو مي شويد.

همچنين مجبور مي شويد به موضوعاتي مثل Connection Management، Authentication، Database و همزماني درخواست ها فکر کنيد.

يک چالش جالب تر هم وجود دارد:

اگر کاربر هنگام ارسال پيام اينترنتش قطع شود چه؟

اگر پيام دوبار ارسال شود چه؟

اگر دو پيام تقريبا همزمان به سرور برسند، ترتيب آنها را چطور مشخص مي کنيد؟

همين سوال هاي کوچک هستند که يک پروژه ساده را به يک پروژه واقعي تبديل مي کنند.

چه چيزهايي ياد مي گيريد؟

  • WebSocket

  • Real-time Communication

  • Authentication

  • Database Design

  • API Design

  • Connection Management

  • Handling Errors

  • Notification Systems


3. يک Database کوچک از صفر بسازيد

اين پروژه براي کساني است که مي خواهند بفهمند Database واقعا پشت صحنه چه کار مي کند.

به جاي اينکه فقط از MySQL يا PostgreSQL استفاده کنيد، يک Database بسيار ساده براي خودتان بسازيد.

قرار نيست PostgreSQL بعدي را بسازيد!

هدف اين است که بفهميد وقتي دستوري مثل اين را اجرا مي کنيد:

SELECT name FROM users WHERE age > 20;

در پشت صحنه چه اتفاقي مي افتد.

مي توانيد ابتدا يک سيستم بسيار ساده بسازيد که بتواند اطلاعات را در فايل ذخيره کند.

بعد امکان Insert و Read را اضافه کنيد.سپس سراغ Update و Delete برويد.بعد مي توانيد Index بسازيد.

مثلا اگر يک ميليون رکورد داشته باشيد، آيا بايد هر بار همه آنها را يکي يکي بررسي کنيد؟مسلما نه.

اينجا است که ساختمان داده ها و Indexing اهميت پيدا مي کنند.بعد مي توانيد امکاناتي مثل اينها را اضافه کنيد:

  • Table

  • Query Parser

  • Index

  • Transactions

  • Sorting

  • Filtering

  • Primary Key

  • Basic Joins

اين پروژه احتمالا بيشتر از آنکه به شما يک تکنولوژي جديد ياد بدهد، باعث مي شود تکنولوژي اي را که هر روز استفاده مي کنيد بهتر بفهميد.

چه چيزهايي ياد مي گيريد؟

  • File Storage

  • Data Structures

  • Indexing

  • Query Processing

  • Parsing

  • Transactions

  • Database Architecture


4. يک مرورگر وب کوچک بسازيد

اين پروژه را مي توانيد از يک ايده بسيار ساده شروع کنيد:برنامه اي که يک URL مي گيرد و محتواي صفحه را نمايش مي دهد.اما وقتي شروع به ساختنش کنيد، متوجه مي شويد که مرورگرها چقدر پيچيده هستند.

اول بايد بدانيد HTTP چگونه کار مي کند.چطور به يک Server متصل مي شويم؟

چطور Request ارسال مي کنيم؟

Response را چطور دريافت مي کنيم؟

بعد بايد HTML را Parse کنيد.بعد بايد ساختار صفحه را بسازيد.بعد بايد آن ساختار را روي صفحه نمايش دهيد.در مرحله بعد مي توانيد CSS ساده را هم پشتيباني کنيد.

حالا ديگر با مفاهيمي مثل DOM، Rendering و Layout روبرو مي شويد.لازم نيست Chrome را از صفر بسازيد.هدف اين است که يک مرورگر بسيار کوچک بسازيد تا بفهميد وقتي آدرس يک سايت را وارد مي کنيد، پشت صحنه چه اتفاقي مي افتد.

مي توانيد در مراحل بعد امکاناتي مثل اينها را اضافه کنيد:

  • HTTP

  • HTML Parser

  • CSS ساده

  • DOM

  • Layout

  • Rendering

  • Links

  • Images

  • Cache

چه چيزهايي ياد مي گيريد؟

  • HTTP

  • Networking

  • Parsing

  • DOM

  • Rendering

  • Layout

  • Browser Architecture


5. يک دستيار هوش مصنوعي از صفر بسازيد

و اما پروژه اي که احتمالا براي بسياري از برنامه نويس هاي امروزي جذاب ترين مورد اين ليست است.يک AI Assistant بسازيد.البته منظورمان اين نيست که يک مدل زباني در مقياس ChatGPT را از صفر آموزش دهيد.

چنين کاري براي يک پروژه شخصي معمولا منطقي نيست.هدف اين است که يک محصول واقعي مبتني بر AI بسازيد.مثلا يک AI Writing Assistant.

کاربر وارد حسابش مي شود، متن خود را وارد مي کند و از هوش مصنوعي مي خواهد متن را خلاصه کند، بازنويسي کند يا ايده هاي جديد ارائه دهد.

اما بعد مي توانيد پروژه را بسيار جدي تر کنيد.

مثلا:

  • Authentication

  • Chat History

  • Streaming Response

  • File Upload

  • PDF Processing

  • Conversation Memory

  • Prompt Management

  • Usage Limits

  • Subscription

  • Payment

  • Admin Dashboard

حتي مي توانيد سيستم RAG اضافه کنيد تا کاربر بتواند فايل هاي خودش را Upload کند و از هوش مصنوعي درباره محتواي آنها سوال بپرسد.در اين مرحله ديگر فقط يک پروژه تمريني نداريد.شما يک SaaS واقعي ساخته ايد.

و اين پروژه مي تواند همزمان چندين مهارت را به چالش بکشد:Frontend، Backend، Database، Authentication، API، AI، Security و Deployment.

چه چيزهايي ياد مي گيريد؟

  • کار با API

  • LLM

  • Prompt Engineering

  • Streaming

  • RAG

  • Vector Database

  • Authentication

  • SaaS Architecture

  • Payment Systems

  • Deployment


اما سخت ترين قسمت اين پروژه ها چيست؟

شايد فکر کنيد سخت ترين قسمت اين پروژه ها نوشتن کد است.اما معمولا اينطور نيست.سخت ترين قسمت، شروع کردن بدون اينکه همه جواب ها را بدانيد است.

وقتي يک Todo List مي سازيد، معمولا از قبل مي دانيد قرار است چه اتفاقي بيفتد.اما وقتي مي خواهيد يک Database، Browser يا Search Engine بسازيد، ناگهان با ده ها سوال مواجه مي شويد که جوابشان را نمي دانيد.

و اتفاقا همين جا است که يادگيري واقعي شروع مي شود.ممکن است يک روز کامل روي يک مشکل کوچک کار کنيد.ممکن است چند بار معماري پروژه را عوض کنيد.ممکن است اولين راه حلي که نوشته ايد کاملا اشتباه باشد.

اما در نهايت چيزي داريد که قبل از شروع پروژه نداشتيد: درک.


لازم نيست همه پروژه ها را تمام کنيد

يک اشتباه را مرتکب نشويد.قرار نيست هر پنج پروژه را کامل کنيد.اگر تازه کار هستيد، يکي از پروژه هاي ساده تر را انتخاب کنيد.اگر تجربه بيشتري داريد، پروژه را سخت تر کنيد.

مثلا يک Chat Application ساده بسازيد و بعد آن را به يک سيستم Real-time بزرگ تر تبديل کنيد.يا يک Search Engine کوچک بسازيد و بعد سراغ Ranking و Indexing بهتر برويد.هدف اصلي اين نيست که پروژه را به آخر برسانيد.

هدف اين است که در طول ساختن آن، با سوال هايي روبرو شويد که قبلا مجبور نبوديد به آنها فکر کنيد.


پروژه بعدي شما قرار است چه باشد؟

اگر قرار باشد يک پروژه ديگر بسازيد، شايد بهتر باشد به جاي پرسيدن اين سوال:«چه پروژه اي بسازم که در رزومه ام خوب به نظر برسد؟»

اين سوال را بپرسيد:«چه چيزي را هنوز واقعا نمي فهمم و مي توانم با ساختنش بهتر بفهمم؟»چون همانطور که فاينمن گفته بود:

«چيزي را که نتوانم بسازم، نمي فهمم.»

پس پروژه بعدي خود را نه بر اساس ساده بودن، بلکه بر اساس چيزي انتخاب کنيد که شما را مجبور کند بيشتر فکر کنيد.و اگر پروژه اي ساختيد که واقعا شما را به چالش کشيد، تجربه تان را در کامنت ها بنويسيد.شايد ايده پروژه بعدي يک نفر ديگر، از همين جا شروع شود.

برنامه نویسییادگیری برنامه نویسیمهندسی نرم افزارهوش مصنوعیتوسعه وب
۰
۰
Golden moon
Golden moon
برنامه‌نویس فرانت‌اند، دلنوشته و تجربه
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید