
میخوام در مورد ٥ تا اصل تو روانشناسي فروش صحبت بكنم. اگر کتاب فروش به توان دو رو خونده باشي ميدوني دارم چي ميگم. اگر نخونده باشی، پس نميدوني و حتما بايد اين مطلب رو بخوني.
ببین تو اگر محصولت بهترین محصول دنیا هم باشه اما اگر مشتری هنگام خرید احساس خوب نداشته باشه، احتمال این که اون خرید صورت بگیره خیلی کمه. کلی فاکتور برای بالا بردن فروش وجود داره؛ مثل تن صدا، کلمات، لحن، زبان بدن، برخورد خوب و لبخند به مشتری، ظاهر آراسته و مناسب، تکنیک های تخفیف گذاری و … . اما اگر شما اصول فروش رو بلد نباشی، به عبارتی قبولشون نکنی همیشه کارت توی فروش میلنگه. ادامه این مقاله رو بخون چون میخوام ۵ اصل مهم در روانشناسی فروش رو کامل توضیح بدم.
همه آدم ها فروشندن یعنی چی؟ خیلی از آدم ها وقتی دارن محصول فیزیکی مثل لباش، کفش، خوراکی و … میفروشن اسم خودشون رو میذارن فروشنده. یا وقتی دارن بازاریابی میکنن اسمشون رو میذارن فروشنده. وقتی دارن دستفروشی میکنن میگن آره من فروشندم. ولی جالبه وقتی یه نفر پزشکه و داره مریض ها رو درمان میکنه، فکر نمیکنه که فروشندست. کسی که داره وکالت میکنه فکر نمیکنه که فروشندست. آرایشگرها فکر نمیکنن که فروشندن.
یه نفر از من یه سوال پرسید: من تو کارم فروش ندارم، کار من آموزشه. میتونی به من هم کمک کنی؟ گفتم کی محصولت رو میخره؟ گفت نه من که چیزی نمیفروشم؛ من فقط آموزش میدم. گفتم خُب باشه. به چه کسایی آموزش میدی و چی آموزش میدی؟ گفت آموزش میکاپ و اینجور چیزها به آرایشگرها. ازش پرسیدم بهت پول هم میدن؟ گفت آره دیگه. گفتم پس داری این رو میفروشی. تو در واقع داری محصول آموزشی میفروشی.
پس در نهایت میرسیم به این مورد از اصول فروش که میگه همه آدم ها فروشندن. هر کسی که داره چیزی رو ارائه میده در واقع داره اون رو میفروشه. اگر داره در قبالش پول دریافت میکنه پس داره میفروشه.
اگر ما بتونیم مهارتمون رو در فروش بالا ببریم، مشتری های بیشتری پیدا میکنیم. اگر مشتری بیشتری داشته باشیم، فروش بیشتری خواهیم داشت و بهتر و بیشتر میتونیم پول دربیاریم. پس مهم ترین مهارتی که یه آدم برای افزایش درآمدش باید یاد بگیره، فروشه؛ باید اصول فروش رو بلد باشه. اگر بتونی مهارت فروشت رو افزایش بدی؛ اگر بتونی کاری بکنی که آدم ها باهات ارتباط بهتری بگیرن؛ نیازشون رو بهتر کشف کنی؛ به سوالاتشون پاسخ بدی و در نهایت به اقدام وادارشون بکنی درآمد بیشنری خواهی داشت. میزان درآمد شما با مهارت فروش شما ارتباط مسقیم داره. راه های افزایش درآمد رو هم یه نگاهی بنداز.
جالبه، معمولا اشتباه بزرگی که کارمندها میکنن اینه که زمانشون رو عمده فروشی میکنن. یعنی یکی از دلایلی که کارمندها درآمدشون ثابته و نمیتونن درآمدشون رو رشد بدن همینه. کارمندها توافق میکنن که یه مقدار پول بگیرن و در ازاش یه مدت مشخصی رو کار کنن. یعنی صاحبکار اون کارمند، اون رو عمده خریده و داره اون رو خُرد خُرد میفروشه. مثلا اگه داره ماهیانه دو میلیون تومن بهش حقوق میده، ۲۰ میلیون تومن خودش پول درمیاره. این یعنی اگر من و شما روانشناسی فروش رو بلد باشیم و یاد بگیریم درست بفروشیم و مهارتمون رو در فروش تقویت کنیم میتونیم خیلی پیشرفت کنیم. البته کارمندها در ۹۰ درصد مواقع نمیتونن این کار رو بکنن چون دنبال امنیت بودن. چون دنبال امنیت بودن پس خودشون و زمانشون رو عمده فروختن که همین مسئله باعث میشه درآمدشون افزایش پیدا نکنه.
دو تا آدم یکسان با سطح مهارت یکسان و با درآمد متفاوت، فقط مهارت فروشندگیشونه که فرق میکنه. پس میزان درآمد تو با مهارت فروش تو ارتباط مستقیم داره. یعنی اگر اصول فروش رو بلد باشی، اگر راجع به روانشناسی فروش اطلاعات کافی داشته باشی، خیلی راحت میتونی درآمدت رو افزایش بدی.
دومین مورد از اصول فروش اینه؛ حالا یعنی چی؟ یعنی فروش یه فن نیست که تو روی مشتری پیاده کنی و ضربه فنیش بکنی. اینجوری نیست که تو سود ببری و اون ضرر بکنه. یه فنی نیست که روی مشتری انجام بشه؛ فروش فنی هست که برای مشتری انجام میشه. فروش فنیه که به مشتری کمک میکنه تصمیم بهتری بگیره. کمک میکنه موانع درونیش در برابر خرید رو از بین ببره. فروش تکنیکیه که کمک میکنه من به عنوان فروشنده بتونم نتایج بهتری بگیرم؛ بتونم درآمد بیشتری داشته باشم؛ به آدم های بیشتری کمک کنم؛ همینطور خدماتم رو به آدم های بیشتری معرفی کنم.
معمولا تو فروش یه اتفاق بدی میوفته. ما تو فضای فروش، آدم ها رو طعمه میبینیم. آدم ها رو پول میبینیم و این اتفاق خیلی بدیه؛ چرا؟ به خاطر این که نه تنها به اون آدم کمک نمیکنیم بلکه خودمون هم به پول نمیرسیم. ممکنه یه مدت خیلی کوتاهی به پول برسیم ولی بعدش همه چی خراب میشه. آدم های قوی، معتبر و پولدار آدم هایی هستن که دارن یه کاری رو بلندمدت انجام میدن؛ آدم هایی هستن که در طول زمان اعتبار به دست میارن. پس طبق این اصل در روانشناسی فروش، فروش شما باید به نفع مشتری باشه. اگر یه جایی احساس کردید که این فروش به نفع مشتریتون نیست نباید بهش بفروشید.
تو بعد از این که اصول فروش رو به صورت حرفه ای آموزش میبینی میتونی به هر کسی، هر چیزی بفروشی. ولی دو جا نباید بفروشی؛ هیچ گاه چیزی رو به کسی نفروش که به نفعش نیست و کسی رو مجبور به انجام کاری نکن که به نفعش نیست.
کی میتونی این کار رو بکنی و عذاب وجدان نگیری؟ زمانی که به نفعش باشه؛ اون محصولی که داری میفروشی به درد مشتری بخوره و مناسبش باشه. خیلی موقع ها ما محصولاتی رو میخریم که مناسمون نیست و این آسیب میزنه. این اصل در روانشناسی فروش میگه نقش فروشنده، کمک به خریدار برای گرفتن بهترین تصمیمه. مثلا فروش مواد مخدر ممکنه برای فروشنده سود داشته باشه ولی اون فروشنده با اون فروشش داره یه آدمی رو نابود میکنه. مثال های دیگه مثل: فروش واکسن تقلبی، داروی تاریخ مصرف گذشته و … .
برعکس تصور عمده آدم ها که فکر میکنن فروشنده یعنی یه آدم وراج، فروشنده کسیه که خوب گوش میکنه. در واقع فروش شما پشت گوش های شماست. زمانی که درست گوش میکنی، بهتر میفروشی؛ راحت تر آدم ها رو متقاعد میکنی؛ مشتری ها راحت باهات ارتباط برقرار میکنن؛ راحت تر بهت اعتماد میکنن و همینطور بهت علاقه پیدا میکنن. زمانی که آدم ها بهت علاقمند بشن راحت تر ازت خرید میکنن. این دقیقا همون کاریه که باید انجام بدی. باید اعتماد ایجاد بکنی؛ چجوری؟ از طریق گوش هات. اگر فکر میکنی که هر چقدر بیشتر برای مشتری صحبت کنی بهتره و نتیجه بهتری میگیری کاملا اشتباهه. تو توی مذاکره هر چقدر بیشتر گوش بکنی، همونقدر برنده تری.
فروشنده های حرفه ای به جای این که زیاد حرف بزنن، سوال های خیلی خوبی میپرسن. برایان تریسی میگه: “زمانی که شما وارد فروش میشید، وارد میشید که امرار معاش کنید و پول دربیارید. زمانی که این مهارت و حرفه وارد شما میشه، زندگیتون رو به کل دگرگون میکنه.” یعنی زمانی که من فروش رو یاد میگیرم نه تنها در فرایند فروش، بلکه همه جا میتونم پول دربیارم. نصف مشتری ها خودشون هم نمیدونن چی میخوان. به خاطر همینه که گوش دادن باعث میشه شما بفهمین مشتری چی میخواد. شما اگر سوالات درست رو بپرسی میتونی نیاز مشتریت رو تشخیص بدی، میتونی بفهمی دنبال چیه حتی اگر خودش ندونه.
یکی از کارهایی که حتی برندهای بزرگ باید انجام بدن سوشال لیسنینگ (Social Listening) هست. که ببینن تو فضای اجتماعی چی دارن در موردشون میگن. این، یکی از کارهاییه که برندها حتما باید انجام بدن. به عبارتی این کلمه یعنی شنیدن این که در مورد برند من توی شبکه های اجتماعی چه خبره.
بله صد درصد. یه مدرس توی کامنت هاش، تو دایرکت هاش، تو اعتراضات مشتری هاش، توی کلاسش میتونه از قیافه آدم ها اطلاعات به دست بیاره. مثلا زمانی که چهره آدم ها گرفته ست؛ یا تعجب میکنن؛ زمانی که سوال میپرسن. این موقعیت خیلی برای مدرس ها پیش اومده که یه نفر همینجوری خیره مونده و زُل زده. خُب اون مدرس میفهمه که اون شخص اصلا به حرف هاش گوش نمیده. در واقع اون ذهنآگاهی که اون آدم باید داشته باشه رو نداره.
به نظر من از مهم ترین اصول فروش گوش کردنه. چون زمانی که تو خوب گوش میکنی خیلی موقع ها به حرف هایی که پشت حرف های آدم ها زده میشه گوش میکنی. یعنی یه چیزی میگه اما خودش نمیدونه چی میگه؛ ولی اگر تو فروشنده حرفه ای باشی میفهمی چی میگه. بعد بهش میگی منظورت فلان چیزه؟ مشتری هم میگه آره آره خدا خیرت بده همین رو میخواستم بگم. این همون جاییه که تو میتونی مطمئن باشی شناخت کافی رو از مشتری پیدا کردی و حالا میتونی پیشنهادت رو بدی. پس طبق این اصل روانشناسی فروش، فروشنده نقش مشاور رو داره. اینجوری نیست که فروشنده زیاد حرف بزنه. اتفاقا هر چقدر بیشتر گوش کنه، بهتر میتونه نتیجه بگیره.
برای اینکه این مطلب رو کامل بخونین و اطلاعات بیشتری در مورد اصول فروش به دست بیارین، میتونین به مقاله ای که با عنوان 5 اصل در روانشناسی فروش در سایت جاوید مقدم منتشر شده مراجعه کنین.