تازگیها فیلمی دیدم با اینکه اصولاً اهل فیلم دیدن نیستم مخصوصاً فیلمهای رمانتیک. اما این یکی برایم حال و هوای فلسفی داشت. انگار از دل روایتهای دینی آدم و عیسی را بیرون کشیده و مصور انسانی باشند که پرومتئوسوار مشعلی را میدزدد و میخواهد خدای خود را به بند بکشد. و در نهایت خداوند برای آفرینش انسان و رنجهایی که بر او رفته عذری را که سالها بدهکارش بوده بپردازد.
شاید ایدهای نامتعارف و حتی بیبدیل به نظر برسد، اما در یکی از سکانسها نامزد ویلیام و (زنبرادر ویکتور) جملهای میگوید که حقیقتا برایم تامل برانگیز بود: «ویکتور، انتخاب جایگاه و محل روح انسانیست.» چه تعبیر تأملبرانگیزی. حقیقتاً همین انتخاب است که روح انسان را از روحهای مادون متمایز میکند.
انسان انتخاب میکند و انتخابش از آزادی سرچشمه میگیرد و همین آزادی را دوباره به او بازمیگرداند.
انتخاب زاده آگاهیست. موجودی که از آزادی و انتخاب آگاه نیست، در واقع بهرهای از آزادی هم ندارد. حیوان شاید در بند نباشد اما آزاد هم نیست چون معنای انتخاب را نمیداند.
آنها که آگاهانه برای خود حد و مرزی قائل نمیشوند دیر یا زود با مرزهایی روبهرو میشوند که جامعه و دیگران برایشان ترسیم میکنند. آنچه بعضیها آزادی مینامند حتی در آنارشیستیترین مکتبها هم جایی ندارد. تنها مرز آزادی خود آزادیست.
(انسان تا جایی آزاد است که آزادی را تهدید نکند.) « باور درست یک لیبرال است »
مسئله شاید خود آزادی نباشد بلکه فهم انسان از خویش است. اینکه انسان چیست و آزادیاش چه معنایی دارد. پاسخ به این پرسش میتواند بسیاری از گرههای فکری را باز کند. چهبسا چیزی که انسان مدرن آزادی میپندارد، در نگاه دین نوعی ولنگاری باشد که آزادی حقیقی او را در بند میکشد.
پس بجای حل مسئله آزادی باید حقیقت انسان را موشکافی کرد ....
انسان چیست ؟
#در_مدح_آزادی
✍الهیان