آخرین روز اسفند ماه یا همان 29 اسفند ماه در تقویم خورشیدی به نام «روز ملی شدن صنعت نفت» نامیده و گرامی داشته میشود. در چنین روزی، ماده واحده ملی شدن صنعت نفت در سراسر خاک ایران از تصویب مجلس سنا گذشت و اقدامی تاریخی در راستای دفاع از حقوق ملت تحت استعمار و استثمار ایران در تاریخ ثبت شد.
در سال 1280 (1901 میلادی) قراردادی توسط دربار مظفرالدین شاه قاجار و شخصی بریتانیایی تبار به نام ویلیام ناکس دارسی به امضا رسید که به قرارداد دارسی معروف شد. بر پایه این قرارداد، ویلیام دارسی امتیاز انحصاری اکتشاف و استخراج نفت در جنوب ایران را بدست آورد. شرکت نفت دارسی، پس از هفت سال، سرانجام در 26 مه 1908 میلادی در منطقه مسجد سلیمان به نفت رسید.

نفت ایران هنگامی اهمیت بیشتری پیدا کرد که دولت انگلستان با خرید سهام دارسی درصدد برآمد به طور مستقیم تری در این پروژه بزرگ مشارکت نماید و پس از آن دولت انگلستان خود مالک بی رقیب منابع نفتی عظیم ایران در بخش های جنوب و جنوب شرقی شد. پس از جنگ اول جهانی بود که انگلستان درصدد برآمد نفوذ خود را در حوزه های نفتی ایران بیش از پیش مستحکم تر سازد و از ورود هر کشور یا شرکت نفتی خارجی به این مناطق ممانعت به عمل آورد. با توجه به درآمد ناعادلانه که از کشف و صدور نفت ایران عاید انگلیس میشد خیلی زود بر محافل داخلی کشور آشکار شد که قرارداد پیشین دارسی نمیتواند حقوق اقتصادی دولت ایران را تأمین نماید، بنابراین تلاش های صورت گرفت تا در مفاد این قرارداد تجدید نظرهایی صورت بگیرد.

در سال 1312 و در دوره رضاشاه تصمیم گرفته میشود که به قرارداد دارسی پایان داده شود. با الغای قرارداد دارسی اما دولت ایران نتوانست مالکیت منابع نفتی را در اختیار بگیرد. شخص رضاشاه پس از مذاکره با سر جان کدمن، رئیس شرکت نفت ایران و انگلیس، و رجینالد هوار سفیر بریتانیا در ایران این قرارداد را قبول کرد و مقامات دولت را وادار به تصویب آن کرد. مجلس شورای ملی نیز ... مشاهده ادامه مطلب ...