چند سالیست که کامپیوتر به یکی از ملزومات زندگی بدل شده. مشاغل، سازمان ها، کسب و کار ها، امور خیریه، سرگرمی و تفریح در سرتاسر جهان همگی به نوعی با کامپیوتر ارتباط دارند. بنابراین درک سازوکار این ماشین پیشرفته و آشنایی با قطعات کامپیوتر خالی از لطف نیست، ضمن اینکه برای سر در آوردن از آن به تخصص بالایی نیاز ندارید. در این مطلب می خواهیم نگاهی به قطعات اصلی تشکیل دهنده کامپیوترها داشته باشیم.
هرچقدر در علم کامپیوتر تخصص داشته باشید، باز هم چیز تازه ای برای یاد گرفتن پیدا می کنید. کامپیوتر و قطعات داخلش، ماشین های چندبعدی هستند. فناوری و سخت افزار به کار رفته در این ماشین ها دائماً دستخوش تغییر و تحول است ولی همیشه با چند عضو ثابت روبرو هستیم: سی پی یو (CPU)، رَم (RAM)، جی پی یو (GPU)، پاور (PSU)، ذخیره ساز ها (هارد دیسک یا اس اس دی)، کیس و غیره.
ویژگی ها و مشخصات فنی این قطعات نیز همواره تغییر می کنند ولی تفاوتی در کارکرد آنها به وجود نمی آید. در ادامه این قطعات، کاربردهایشان و دلیل اهمیت آنها را مرور می کنیم.
1. قطعات کامپیوتر: کیس (Case)
معقول ترین قسمت برای شروع، کیس کامپیوتر است. این قطعه شالوده و اسکلت اصلی کامپیوتر را تشکیل می دهد و بر خلاف باور اکثر افراد، صرفاً محلی برای بستن و جمع و جور کردن دیگر قطعات نیست. کیس چند وظیفه اصلی از جمله گردش هوای مناسب، ایجاد عایق الکتریکی و صوتی، و همچنین جلوگیری از ورود گرد و غبار را بر عهده دارد. البته تمام کیس های موجود در بازار، همه این وظایف را به خوبی انجام نمی دهند.
ساختار کیس و نحوه چیدمان قطعات درون آن اهمیت زیادی دارد و تا حد زیادی استاندارد شده است. ساختاری که در تصویر زیر می بینید با کمی تغییر در تمام کیس ها وجود دارد

استفاده از این طراحی استاندارد در اکثر کیس های ارزان و متوسط باعث می شود تا هزینه های طراحی و ساخت و قیمت تمام شده تا حد زیادی کاهش پیدا کند. با این حال کیس های حرفه ای گیمینگ یا کاربردهای خاص از طراحی متفاوتی بهره می برند.
حضور منبع تغذیه (پاور) در قسمت پایین کیس (زیر مادربورد) باعث افزایش پایداری و بهبود گردش هوا می شود. همچنین در برخی کیس ها می توان محفظه های اضافه هارد دیسک (2.5 و 3.5 اینچی) یا درایوهای نوری (5.25 اینچی) را حذف کرد تا هوا درون کیس بهتر جریان پیدا کند. البته برخی کیس های جدید کلاً محفظه درایو نوری ندارند.
گردش هوا
اگر کیس فقط برای نگه داشتن قطعات اصلی نیست، پس چه کاربردی دارد؟ یکی از این کاربردها گردش هواست که از جمله مهم ترین موارد هم به شمار می رود. قطعات داخل کیس ممکن است به شدت داغ شوند و افزایش دما سرعت تخریب آنها را بالاتر می برد. گردش هوا با خنک کردن قطعات، پایداری عملیات و دوام آنها را افزایش می دهد.
بسیاری از کیس ها، یک یا دو فَن اصلی دارند. برخی دیگر به چند محل مخصوص برای نصب فن های بیشتر مجهز شده اند. فن های 140 و 120 میلیمتری برای کیس های حرفه ای متداول هستند ولی روی کیس های کوچک تر از فن های 80 میلیمتری استفاده می شود. فن های 92، 60 و 40 میلیمتری کاربردهای کمتری دارند.
گردش هوای درون کیس به یک علم تبدیل شده و بر اساس سه مدل اصلی کار می کند:

افزایش تعداد فن ها روشی تضمین شده برای خنک کردن سیستم است، ولی مشکل دیگری به نام نویز را به وجود می آورد. سه راهکار اصلی برای کاهش نویز فن وجود دارد:
کاهش سر و صدا و لرزش فن های جانبی اقدام مؤثری برای کاهش نویز است ولی در یک کامپیوتر عادی چند فن دیگر هم داریم، از جمله فن پاور، فن سی پی یو و فن کارت گرافیک (که در برخی نمونه ها به سه عدد می رسد). بنابراین کیس باید نقش کاهش نویز را به خوبی ایفا کند.
متداول ترین روش کاهش نویز در تمام سخت افزارها، عایق سازی است. عایق کردن قطعات مرتعش با سیلیکون یا لاستیک می تواند انتقال نویز را تا حد زیادی کاهش دهد، ضمن اینکه روش بسیار کم هزینه ای محسوب می شود. فناوری های کاهش نویز کامپیوتر پیشرفت محسوسی نداشته و همچنان می توان به پیشنهادات زیر اشاره کرد:
بعضی کیس ها (شکل زیر) از راهکارهایی مثل پنل کاهش نویز استفاده می کنند.

لایه های فوم به کار رفته در این کیس ها، صدا را جذب می کنند. البته این روش هم بی ضرر نیست و به خاطر بستن منافذ، انتقال حرارت را دشوار تر می کند، ضمن اینکه جذب گرد و غبار را هم افزایش می دهد.
قبل از خرید کیس جدید باید مواردی را مد نظر قرار دهید. در ادامه نکاتی که برای خرید یا ارتقاء کیس اهمیت دارند را بررسی می کنیم.
ابعاد و فرم فکتور
کیس ها را معمولاً بر اساس اندازه مادربوردی که روی آنها نصب می شود دسته بندی می کنند. بنابراین سه دسته اصلی داریم:


نوعATX که حداکثر اندازه مادربورد 244×305 میلیمتر را پشتیبانی می کند. البته بعضی شرکت ها ابعاد 254×305 میلیمتر را به کار می برند.

علاوه بر اندازه یا فرم فکتور مادربورد، شکل های کیس هم در انتخاب شما تأثیر گذارند:

کیس های میدی تاور بهترین گزینه برای نصب مادربوردهای ATX یا میکرو ATX هستند و معمولاً 3 الی 5 هارد دیسک و 2 تا 3 درایو نوری را در خود جای می دهند. با توجه به افزایش قدرت پردازنده های اصلی و کارت های گرافیکی، می توان یک کامپیوتر پر قدرت را در کیس های میدی تاور جمع کرد.
به همین دلیل دیگر استفاده از کیس های فول تاور ضرورتی ندارد، اما از مزایای آنها هم نمی توان چشم پوشی کرد. مثلاً فاصله زیاد بین قطعات در کیس های فول تاور، اتلاف حرارت را تسهیل می کند. همچنین می توانید سیستم های حرفه ای خنک سازی مایع، تعداد زیادی هارد و درایو نوری را در این کیس ها نصب کنید.
از طرفی درایو های SSD، ارتباطات اینترنتی مختلف و مواردی از این دست هم نیاز به فضای داخل کیس را افزایش داده اند. مثلاً تا چند سال قبل درایو نوری یکی از ضروریات کامپیوتر بود اما اکنون چندان کاربردی ندارد. بنابراین می توان از جایگاه های درایو 5.25 اینچی می توان برای نصب SSD (با تبدیل مخصوص) استفاده کرد.
همین موضوع برای کیس های میکرو ATX هم صدق می کند و این فرم فکتور هیچ محدودیتی برای توان محاسباتی ایجاد نمی کند. کیس های مینی ITX هم می توانند به اندازه دسکتاپ های معمولی قدرتمند باشند، ضمن اینکه فضای کمتری را اشغال کرده و جابجایی آن راحت تر است.