اگر به دنبال کتابی کاربردی درباره مدیریت مالی کسبوکار، افزایش سود و کنترل جریان نقدی هستید، کتاب «اول سود» نوشته مایک میخالوویچ (Mike Michalowicz) میتواند یکی از گزینههای قابل توجه باشد. عنوان اصلی این کتاب Profit First است و ایده مرکزی آن، تغییر رویکرد سنتی صاحبان کسبوکار نسبت به درآمد و سود است.
بسیاری از صاحبان کسبوکار تصور میکنند ابتدا باید درآمد ایجاد کنند، هزینهها را پرداخت کنند و در نهایت هرچه باقی ماند بهعنوان سود در نظر گرفته شود. مایک میخالوویچ پیشنهاد میکند این فرمول را تغییر دهیم: سود را از همان ابتدا در نظر بگیریم و سپس کسبوکار را با منابع باقیمانده اداره کنیم.
در این مقاله، کتاب اول سود را معرفی میکنیم، درباره نویسنده آن توضیح میدهیم، ایده اصلی کتاب را بررسی میکنیم و مهمترین نکاتی را که میتوان از آن برای مدیریت مالی یک کسبوکار استفاده کرد مرور خواهیم کرد.
کتاب Profit First درباره یکی از مشکلات رایج صاحبان کسبوکار صحبت میکند: با وجود فروش و درآمد، در پایان دوره مالی پول کافی برای صاحب کسبوکار باقی نمیماند.
ممکن است یک کسبوکار فروش بالایی داشته باشد، اما هزینههای آن نیز همزمان افزایش پیدا کنند.
در این شرایط ممکن است صاحب کسبوکار دائماً احساس کند که:
باید فروش بیشتری داشته باشد؛
هزینههای بیشتری پرداخت کند؛
نیروی بیشتری استخدام کند؛
تبلیغات بیشتری انجام دهد؛
ابزارهای بیشتری بخرد؛
و برای رشد، سرمایه بیشتری وارد کسبوکار کند.
اما با وجود همه این فعالیتها، سود واقعی همچنان پایین باقی بماند.
مایک میخالوویچ معتقد است یکی از دلایل این مشکل، نحوه نگاه ما به پول در کسبوکار است.
در مدل سنتی معمولاً میتوان این رابطه را چنین بیان کرد:
فروش − هزینهها = سود
یعنی ابتدا تمام درآمد وارد کسبوکار میشود، سپس هزینهها پرداخت میشوند و در نهایت مبلغ باقیمانده سود محسوب میشود.
مشکل این مدل این است که اگر هزینهها افزایش پیدا کنند، سود میتواند بهراحتی ناپدید شود.
از طرف دیگر، صاحبان کسبوکار معمولاً تمایل دارند وقتی پول بیشتری در حساب میبینند، آن را برای توسعه کسبوکار خرج کنند.
ایده اصلی کتاب این است که فرمول را تغییر دهیم:
فروش − سود = هزینههای قابل استفاده
یعنی وقتی درآمد وارد کسبوکار میشود، بخشی از آن از همان ابتدا بهعنوان سود کنار گذاشته شود.
پس از آن، کسبوکار باید تلاش کند فعالیتهای خود را با پول باقیمانده مدیریت کند.
هدف این نیست که کسبوکار را از رشد محروم کنیم؛ بلکه هدف این است که صاحب کسبوکار مجبور شود هزینهها را با دقت بیشتری مدیریت کند.
یکی از نکات جالب کتاب این است که انسانها معمولاً رفتار مالی خود را بر اساس پولی که در اختیار دارند تنظیم میکنند.
اگر حساب کسبوکار پر از پول باشد، ممکن است تصور کنیم توانایی پرداخت هزینههای بیشتری را داریم.
در نتیجه ممکن است هزینههای غیرضروری بهتدریج افزایش پیدا کنند.
اما اگر بخشی از درآمد از ابتدا جدا شود، مقدار پولی که برای هزینههای جاری باقی میماند کمتر خواهد بود.
این محدودیت میتواند باعث شود صاحب کسبوکار خلاقانهتر فکر کند و هزینههای غیرضروری را حذف کند.
یکی از روشهای مهم مطرحشده در سیستم Profit First، استفاده از حسابهای جداگانه برای اهداف مختلف است.
برای مثال، میتوان جریان پول را به بخشهایی مانند موارد زیر تقسیم کرد:
درآمد
سود
حقوق مالک
مالیات
هزینههای عملیاتی
هدف این تقسیمبندی این است که پول هر بخش از پول بخشهای دیگر جدا شود.
در نتیجه، صاحب کسبوکار بهتر میتواند تشخیص دهد که واقعاً چه مقدار پول برای هزینه کردن در اختیار دارد.
در سیستم اول سود، سود نباید صرفاً عددی باشد که در پایان سال مالی روی کاغذ مشاهده میشود.
بخشی از درآمد باید بهصورت واقعی برای سود کنار گذاشته شود.
این کار باعث میشود سود به یک هدف عملی تبدیل شود، نه فقط یک نتیجه احتمالی.
البته میزان سود مناسب برای هر کسبوکار متفاوت است و باید بر اساس نوع فعالیت، حاشیه سود، اندازه شرکت و شرایط مالی تعیین شود.
یکی دیگر از مفاهیم مهم کتاب این است که صاحب کسبوکار نباید صرفاً باقیمانده پول را بهعنوان درآمد شخصی خود در نظر بگیرد.
در یک کسبوکار سالم، باید مشخص باشد که مالک در ازای کاری که انجام میدهد چه میزان حقوق یا برداشت دریافت میکند.
این موضوع بهخصوص برای کسبوکارهای کوچک اهمیت دارد؛ زیرا در بسیاری از آنها حساب شخصی و حساب کسبوکار عملاً با یکدیگر مخلوط میشوند.
مالیات یکی از هزینههایی است که نادیده گرفتن آن میتواند مشکلات جدی ایجاد کند.
کتاب پیشنهاد میکند بخشی از درآمد برای تعهدات مالیاتی کنار گذاشته شود تا زمانی که موعد پرداخت مالیات فرا برسد، کسبوکار با کمبود نقدینگی مواجه نشود.
میزان و نحوه کنارگذاری مالیات باید مطابق قوانین کشور محل فعالیت کسبوکار تعیین شود.
بعد از کنار گذاشتن سود، حقوق مالک و مبالغ مورد نیاز برای مالیات، منابع باقیمانده برای هزینههای عملیاتی در نظر گرفته میشوند.
این بخش شامل هزینههایی مانند:
اجاره
حقوق کارکنان
نرمافزارها
تبلیغات
خدمات
تجهیزات
هزینههای اداری
و سایر هزینههای ضروری
است.
اگر هزینههای عملیاتی بیش از منابع موجود باشند، سیستم Profit First صاحب کسبوکار را مجبور میکند به ساختار هزینهها نگاه دقیقتری داشته باشد.
یکی از نکات قابل توجه در کتاب این است که افزایش فروش لزوماً به معنای افزایش سود نیست.
فرض کنید یک شرکت فروش خود را دو برابر کند، اما برای رسیدن به این فروش مجبور شود:
تبلیغات را چند برابر کند؛
نیروی بیشتری استخدام کند؛
دفتر بزرگتری اجاره کند؛
تجهیزات بیشتری بخرد؛
و هزینههای عملیاتی را افزایش دهد.
در چنین شرایطی ممکن است درآمد افزایش پیدا کند اما سود تغییر زیادی نکند.
بنابراین فقط پرسیدن سؤال «چطور بیشتر بفروشیم؟» کافی نیست.
باید پرسید:
چطور میتوانیم از فروش فعلی، سود بیشتری ایجاد کنیم؟
هدف Profit First این نیست که هر هزینهای را کاهش دهیم.
بعضی هزینهها برای رشد کسبوکار ضروری هستند.
مسئله اصلی این است که بتوانیم بین هزینههای ضروری و هزینههایی که صرفاً به دلیل عادت یا تصمیمهای هیجانی ایجاد شدهاند تفاوت قائل شویم.
برای مثال، یک ابزار نرمافزاری ممکن است واقعاً بهرهوری تیم را افزایش دهد و ارزش پرداخت هزینه داشته باشد.
اما اگر چندین ابزار مشابه خریداری شده و هیچکدام استفاده نشوند، احتمالاً بخشی از هزینهها قابل حذف است.
این کتاب برای کسبوکارهای کوچک اهمیت ویژهای دارد؛ زیرا در کسبوکارهای کوچک معمولاً منابع محدودتر هستند و اشتباهات مالی سریعتر خودشان را نشان میدهند.
یک کسبوکار کوچک ممکن است فروش مناسبی داشته باشد اما به دلیل مدیریت نادرست نقدینگی، همیشه با کمبود پول مواجه باشد.
اجرای یک سیستم ساده برای تفکیک پول میتواند دید بهتری نسبت به وضعیت واقعی کسبوکار ایجاد کند.
خیر.
یکی از برداشتهای اشتباه ممکن است این باشد که کنار گذاشتن سود باعث میشود پول کمتری برای توسعه کسبوکار باقی بماند.
اما فلسفه کتاب این است که رشد باید سالم و پایدار باشد.
اگر کسبوکاری برای رشد دائماً مجبور باشد سرمایه بیشتری تزریق کند، وام بگیرد یا تمام پول خود را دوباره خرج کند، ممکن است فروش بالا داشته باشد اما از نظر مالی وضعیت قدرتمندی نداشته باشد.
Profit First تلاش میکند رشد را با سودآوری همراه کند.
وقتی میزان پول قابل استفاده برای هزینهها محدود شود، کسبوکار باید با منابع موجود بهتر کار کند.
این مسئله میتواند به حذف هزینههای اضافی و افزایش بهرهوری منجر شود.
به زبان ساده، سیستم میخواهد کسبوکار را مجبور کند خودش را با واقعیت مالی موجود هماهنگ کند.
یکی از نقاط قوت کتاب این است که موضوع مدیریت مالی را فقط به محاسبات حسابداری محدود نمیکند.
نویسنده به رفتار انسان نیز توجه دارد.
افراد معمولاً وقتی پول بیشتری در اختیار دارند، راحتتر آن را خرج میکنند.
بنابراین ایجاد محدودیتهای ساختاری میتواند به کنترل رفتار مالی کمک کند.
در این نگاه، سیستم مالی باید بهگونهای طراحی شود که تصمیم درست را آسانتر کند.
مطالعه این کتاب میتواند برای گروههای مختلفی مفید باشد، از جمله:
صاحبان کسبوکارهای کوچک
کارآفرینان
فریلنسرها
مدیران شرکتها
فروشگاههای اینترنتی
صاحبان کسبوکارهای خدماتی
مشاوران
فعالان تجارت آنلاین
افرادی که قصد راهاندازی کسبوکار دارند
بهخصوص اگر کسبوکاری درآمد دارد اما صاحب آن احساس میکند پول کافی باقی نمیماند، ایدههای کتاب میتوانند قابل تأمل باشند.
از مهمترین ایدههایی که میتوان از کتاب گرفت، میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
اگر سود را به انتهای فرآیند موکول کنیم، ممکن است هیچوقت چیزی باقی نماند.
میزان فروش فقط یکی از شاخصهای کسبوکار است.
اگر برای هزینهها محدودیتی تعیین نشود، ممکن است بهمرور افزایش پیدا کنند.
تفکیک پول برای اهداف مختلف میتواند کنترل مالی را سادهتر کند.
رشد بدون توجه به سود و جریان نقدی میتواند مشکلات مالی ایجاد کند.
اگر قصد مطالعه کتاب اول سود مایک میخالوویچ را دارید، میتوانید نسخه چاپی یا دیجیتال آن را از فروشگاهها و منابع قانونی تهیه کنید. نسخه اصلی کتاب با عنوان Profit First منتشر شده و نسخههای ترجمهشده آن نیز در بازار کتاب فارسی موجود هستند.
هنگام جستوجوی نسخه دیجیتال، بهتر است به نام نویسنده، عنوان کتاب، مترجم و ناشر توجه کنید تا نسخه معتبر و کامل را تهیه کنید.
کتاب اول سود (Profit First) نوشته مایک میخالوویچ، یک رویکرد متفاوت برای مدیریت مالی کسبوکار ارائه میکند.
ایده اصلی آن ساده است:
بهجای اینکه درآمد را دریافت کنیم، تمام هزینهها را پرداخت کنیم و امیدوار باشیم چیزی بهعنوان سود باقی بماند، از همان ابتدا بخشی از درآمد را برای سود کنار بگذاریم و کسبوکار را با منابع باقیمانده اداره کنیم.
این تغییر ساده در فرمول میتواند باعث شود صاحب کسبوکار نسبت به هزینهها، جریان نقدی، حقوق خود و میزان سودآوری دید دقیقتری پیدا کند.
با این حال، Profit First یک نسخه ثابت برای همه کسبوکارها نیست. درصدهای مناسب برای سود، مالیات، حقوق و هزینههای عملیاتی باید بر اساس شرایط واقعی هر کسبوکار و قوانین مالی محل فعالیت تعیین شوند.
در نهایت، مهمترین پیام کتاب را میتوان اینگونه خلاصه کرد:
کسبوکاری که فقط فروش ایجاد میکند، لزوماً موفق نیست؛ کسبوکاری موفقتر است که بتواند از فروش خود به شکل پایدار سود ایجاد کند.