زندگی هرروز برایم قاچاقی بهنظر میرسد. من نباید اینجا باشم. دیروز داشتم فکر میکردم که تو را به عنوان یک دلیل برای زندهبودن انتخاب کنم ولی دیدم تو هم بیش از حد درگیر این روزمرگیها شدهای. انقدر که دیگر یادت رفته چگونه باشی. اگر تو را هم از روزمرگیهایت بیرون بکشانم، هردوی ما دیوانه میشویم. میرویم و میگردیم تا اشتباه بودن این دنیا را ثابت کنیم.
بعد میفهمیم که چه فایدهای دارد. اول فکر کردم مردم در جنگ جهانی چگونه زنده ماندهاند. فهمیدم با تلقین. بعد فکر کردم الان چطور زنده میمانند، دیدم باز هم با تلقین.
یک جا میخواندم، شاید نمایشنامهای بود، شاید یکی از همان وقتهایی که خودم را سرگرم میکنم تا جهان را نبینم. گفته بود: «یعنی خدای شما نمیداند چه آفریده که نیاز داشته امتحانتان کند؟»
من حتی آنقدر شجاع نیستم که بیایمان باشم. این چند سالی که در این دنیا به سر میبرم را می توانم انتخاب کنم که همه چیز را رنگی ببینم ولی همیشه از گول خوردن بدم میآمده. چه میتوان کرد اگر حقیقت چیزی را روشن نکند؟
یک بار در مدرسه بچهها از داغونی اوضاع حرف میزدند. معلم گفت: «شما شکمهاتون سیره. گشنگی نکشیدین.»
راست هم میگفت. اگر صبح تا شب سگ دو میزدم وقت فکر کردن به این چیزها را را نداشتم. اگر شرایط طوری بود که برای گذر روزم مجبور به گشتن در زبالهها بودم اصلا به این فکرها نمیافتادم. من شکمم سیر است. گاهی وقتها بیش از حد سیر. فلسفه در گشنگی بیرون نمیزند. فلسفه کالری سوزاندن نیاز دارد.
برای اولین بار بود که امروز خواستم تمامش کنم؛ البته هنوز میترسیدم. ولی برای اولین بار به طور یک انتخاب جدی به نبودنم فکر کردم. من از فراموش شدن هم میترسم.
بودن یا نبودن. شکسپیر بیکار بود. اگر آدمهای معروف نبودند رفتن برای همه آسانتر میبود. آنها آمدند و با زندگینامههای سرشار از سختی خودشان گند زدند به تئوری نبودنم. تلقین کردند که باید بمانم تا روزهای بهتر را ببینم و برای مردم آینده روزهای بهتری بسازم. میدانم روزهای بهتر وجود دارند فقط کسی از من نپرسید که اصلا علاقهای به دیدن آنها دارم یا نه.
به زور، در یکی از روزهای دهۀ هشتاد پرتابم کردند اینجا و من مجبور شدم بمانم. مجبور شدم کارهای مختلف را امتحان کنم. فهمیدم سگدو زدن در هرکدام از آنها راه موفقیت نیست. فهمیدم انگار یکجاهایی شخص دیگری برایم تصمیم میگیرد.
خوشبین شدم که شاید قرار است از این انتخابهایی که جهان برایم میکند درس بگیرم ولی فایدهای نداشت. اگر همیشه قرار است انسان منتخب شخص دیگری باشم پس چه فرقی میکند. از خودم قدرت ندارم؛ این را حس میکنم. کاملا حس میکنم که ناتوانم. سؤال میپرسم که چرا اینجا به دنیا آمدهام و جواب میشنوم که در این سن این سؤالها برای همه پیش میآید ولی من دیگر خستهام. خسته تر از چیزی که میتوانستم باشم.
من یک بار تاریکی را تجربه کردم و بیرون آمدم به خاطر همین، امروز و این ماه که دوباره آن را دیدم با او خوش و بش کردم. گفتم خیال کردم گذرمان بهم نمیافتد.
گفت خودت هم می دانستی که باز هم بهم میرسیم.
شنل او در تاریکی تکان خورد و مثل شوالیۀ تاریکی پرجذبه بود ولی من تیپ مناسبی نزدهبودم و فقط هودی به تن داشتم. کنارش زانو زدم و تسلیمش شدم. خودم خواستم که کنار او باشم.
حتی دیگر دوست ندارم تجربههای انسانی داشتهباشم. دلم نمی خواهد اولین بوسهام را تجربه کنم. دلم نمی خواهد کسی را ببینم. دلم نمیخواهد زنده بمانم و کار کنم و خانواده تشکیل بدهم؛ ژن افسرده و معیوبم را با تولیدمثل در این دنیا بپراکنم و بعد وقتی بچهام به دنبال دلیل برای بودن در این دنیا میگردد هیچ جوابی نداشتهباشم که بدهم.
یک مدت فکر کردم جالب میشد اگر کسی بچهدار نشود. ولی بعد از آن هم ترسیدم. در ذهنم مدام نیرویی ضد وجود ماست. اگر باشیم به ریشما می خندد و اگر نباشیم هم به ریشما میخندد. پس بودن بهتر از نبودن است(؟)
شاید اینکه الان زنده هستم به این دلیل است. پارسال فکر کردم نباشم. خودم را در اتاق حبس کردم و بیش از حد انتظار آنجا ماندم؛ ولی بعد بلند شدم و در این یک سال چیزهای جدیدی دیدم.
خوشی بقیه شاید قسمتکردن حال بدشان با دیگران است. من دوست ندارم به خاطر پوچی خودم به زندگی رنگین کسی گند بزنم وگرنه تا الان به تو گفته بودم. ولی میدانی، تو تازه داری شکوفا میشوی و حالت سرجایش میآید. من نمیخواهم زندگی تو را خراب کنم. شاید تو دوست داشتهباشی خودت را گول بزنی و در کرۀ زمین گردافشانی کنی. چرا من بیایم و تصوراتت را خراب کنم؟
بعد از اینکه در این یک سال چیزهای جدید دیدم، فهمیدم نیازی نبود آنها را تجربه کنم. تجربه کردن آنها فرقی با تصور کردنشان ندارد. در هرصورت این دنیا را خواب میبینم. پس چه فرقی دارد که در خواب کاری را انجام دهم یا در خواب، خواب ببینم که دارم کاری را انجام میدهم؟ اولین بوسهام را تصور می کنم. میدانم با تجربهاش فرقی ندارد.
تو را تصور می کنم. می دانم با از نزدیک دیدنت فرقی نداری. تازه در ذهن من بینقصتر هستی. اگر از نزدیک ببینمت گند میزنی به تفکراتم و من هم که نمیتوانم بینقص بودن تو را تصور کنم میافتم به جان خودم که لابد ایراد از من بوده.
زندگیام مثل انسان نبود. حالا عاشق شدنم هم مثل یک انسان نیست. به خودم تلقین می کنم که تمام اینها برای فکر نکردن به واقعیت است. خودم را به خنگی میزنم تا بحث را شروع کنم ولی بعد دهانم را میبندم. خوب است آدم با رخ فرهیختگی رد شود تا در ابعاد یک خنگ دلداده. چرا من نتوانستم مثل انسان عاشق کسی شوم؟
چرا مثل تصوراتم نیستم؟ تصوراتم که میگفت اول خودم را کامل می سازم و در حالی که روی سکو میدرخشم کسی را انتخاب میکنم که از هرنظر برایم عقلانی باشد و گذران این زندگی پوچ با او راحتتر باشد. هیچ کس دنبال یک گمگشته نمیگردد. خود من تحمل یک گمگشتهتر از خودم را ندارم.
میگویم باید خودم را بسازم تا لیاقت تو را داشته باشم. می بینی چگونه برای زندگی کردن دلیل پیدا می کنم؟
یک بار معلممان اهلدل شد و داستان لالۀ صادق هدایت را سرکلاس خواند. بعد یاد داشآکل افتادم. هر نویسندهای یک طرحواره دارد که تکرارش میکند. او همیشه یک پیرمردِ جوانمرد است (پارادوکس را می بینی؟ مردی که سنش بالاست؛ ولی جوانمردبودن به معنی لوطیبودن است) که عاشق دختری خیلی کوچکتر از خودش میشود. جوانمردی چه فایدهای دارد وقتی ته هر داستان یک مرد در تنهایی خودش میمیرد؟
من داش آکل نیستم. من خداداد نیستم. من کسی هستم که در وجود تو به دنبال دلیل زندگی خودش میگردد. همین قدر خودخواه و همین قدر وقیح. علاقهای به جوانمرد بودن ندارم. یک روز آنقدرها پوچ میشوم که دیگر قضاوت شدن برایم فرقی نمیکند. روانیها و قاتلهای سریالی همین طوری ساخته میشوند.
طرحوارۀ من شاید یک زن باشد که عاشق پسر کوچکتر از خودش میشود. و هربار تکرارش میکنم. اگر یک روز از من اسم یک کتاب را بپرسی "دیو در تن" رادیگه را معرفی میکنم. نمیگویم به خاطر تو معرفیاش کردهام. می گویم اسمش را در "کشتیهای هوایی" امیلی نوتومب شنیدم.
چرا عاشق شدنم طبیعی نبود؟ خودم را انقدر درگیر یک کار میکنم که تو برایم آن بالاهای هرم مازلو باشی. غیر قابل دسترس و در حد یک هدیه بعد از برطرف کردن نیازهای اولیهام. بعد آرزوی فقیر بودن میکنم. من یک فقیر خواهم بود که تا آخر عمر، ته قاعدۀ آن هرم لعنتی که تو در رأسش نشستهای و من را نگاه میکنی سگدو میزنم.

هرچقدر هم حالم بد باشد، با کپیرایت آشنایی دارم. شعر از شهاب مقربین.