هواکش صنعتی نوعی فن صنعتی است که برای خروج و انتقال هوای محیط کاربرد دارد. انواع هواکش ها از لحاظ کاربرد یا کارکرد به دو گروه مکنده و دمنده تقسیم بندی میشوند. هدف اصلی این هواکش ها با هدف ایجاد تهویه مطبوع، دفع هوای آلوده یا انتقال هوای تازه است.
اصل عملکرد آنها به شرح زیر است: ابتدا هوا وارد ورودی می شود، سپس به دلیل چرخش چرخ تیغه واقع در محفظه مارپیچ، وارد کانال های بین تیغه های چرخ می شود و در آنجا تحت تأثیر نیروی گریز از مرکز حرکت می کند. (از این رو نام فن) و در نهایت توسط یک پوشش جمع آوری شده و به خروجی ارسال می شود.

یک اگزوست فن از سه قسمت اصلی تشکیل شده است:
برای به حرکت درآوردن فن از یک موتور الکتریکی استفاده می شود.
به نوبه خود، چرخ فن - عنصر اصلی آن، از پره ها، دیسک های جلو و عقب و همچنین یک هاب تشکیل شده است. تعداد پره ها و نحوه خم شدن آنها به جلو یا عقب بستگی به هدف استفاده از اگزوست فن دارد.
چرخهایی با تیغههای خمیده به عقب مقرون به صرفهتر هستند، 20 درصد برق کمتری مصرف میکنند و بارهای اضافی جریان هوا را به خوبی مدیریت میکنند. اما فن هایی با تیغه های خمیده رو به جلو مزایای خود را نیز دارند. بنابراین به دلیل سرعت کمتر صدای کمتری دارند و همچنین در اندازه کوچکتر چرخ و در نتیجه بدنه متفاوت هستند.
به شرح زیر است: هوا به ورودی دستگاه مکیده می شود، وارد فضای بین پره های چرخ در حال چرخش در یک محفظه مارپیچ می شود و تحت تأثیر نیروی گریز از مرکز به سمت خروجی حرکت می کند.
اگزوست فن از یک چرخ با پره ها، یک بدنه مارپیچ و یک قاب با شفت و یاتاقان تشکیل شده است. برای حرکت فن، دستگاه مجهز به موتور الکتریکی است.

هواکش ها امروزه کاربرد بسیاری برای تولید تهویه مطبوع و انتقال هوای تازه دارد. برای تخلیه دود پارکینگ، تعویض هوای اتاق ها، مسافرخانه، خوابگاه، ساختمانها و سرویس بهداشتی از هواکش ها استفاده می شود. همچنین برای تهویه هوای مکانهای مهم و پرجمعیت از جمله مدارس، مسجد، دانشگاه، مغازه و فروشگاه، مراکز درمانی، بیمارستان، ادرات، کارخانه، کارگاه، چاپخانه، آزمایشگاه، تهویه هوای رستوران و آشپزخانه وجود هواکش الزامی است.
اگر بخواهیم به حالت کلی از مزایای اگزوست فن بگوییم این فن ها برای مکان های بد بو، گرد خاک، دود، گرما، بخارات شیمیایی مورد استفاده قرار میگیرد.
استخراج حلزون یک فن شعاعی است که در یک محفظه با شکل خاص شبیه به پوسته حلزون تعبیه شده است. هوا تحت تأثیر نیروی گریز از مرکز به داخل آن هدایت می شود.
اگزوست فن از قسمت های زیر تشکیل شده است:
بدن مارپیچ.
نازل مکش گرد است، اندازه قطر آن به اندازه پروانه است.
کانال اگزوز که با یک لوله خروجی ختم می شود.
لوله خروجی مستطیل شکل است که به صورت وارونه قرار دارد.
پروانه با تیغه.
موتور الکتریکی.
مرکز کیس توسط پروانه فن اشغال شده است. تیغه های آن با تیغه های بزرگ معمولی متفاوت است و از محور چرخش شروع می شود. در یک فن شعاعی، تیغه های پروانه مستطیلی، مستقیم یا منحنی هستند که در امتداد لبه دایره چرخش قرار دارند.
شکل تیغه های استخراج حلزون بسته به هدف:
خطوط مستقیم - برای حذف تعلیق فرار (گرد و غبار، تراشه های کوچک)؛
با خم شدن تیغه به عقب - برای افزایش سرعت چرخش چرخ با کاهش تولید نویز.
با خم شدن تیغه به جلو - برای افزایش فشار و کارایی موتور.
ویژگی های طراحی یک فن شعاعی به روشی متفاوت برای انتقال گشتاور از موتور به پروانه است:
پروانه مستقیماً روی شفت موتور "کاشته" می شود. این طرح ساده و مقرون به صرفه است. با این حال، در صورت خرابی فن، جداسازی کامل آن برای کار تعمیر لازم است.
گشتاور از طریق تسمه منتقل می شود. یک نوع متداول متقابل بین یک موتور و بخشهای دوار مکانیزم، که امکانهای زیادی را برای دستکاری اندازه و سرعت قرقره باز میکند. درایو تسمه دستگاه را حجیم تر و گران تر می کند.
پروانه از طریق یک کوپلینگ به محور موتور متصل می شود. چنین تناسبی بدون افزایش پیچیدگی و شدت ساختار، بار را از یاتاقان های موتور خارج می کند. این نوع هود حلزونی را از نظر قابلیت نگهداری و قیمت می توان بهترین دانست.
سرعت هود نوع حلزونی نه تنها با قدرت موتور، بلکه با تعداد تیغه های روی پروانه نیز تنظیم می شود. بدنه فن از فولاد، آلیاژ یا آلومینیوم ساخته شده است. برای محافظت در برابر خوردگی، قطعات فولادی با محافظ خاصی رنگ یا روکش می شوند.

اگزاست فن به صورت زیر طبقه بندی می شود:
هر یک از این انواع بسته به شرایط محل تا نوع کارکرد فن اگزاست، مورد انتخاب قرار گرفت گرفتار شد. از طرف فن اگزاست در نوع طراحی پروانه نیز در دو روش ساخته می شود. فن آکسیال و اگزوست فن که همگی یک طرفه و فوروارد هستند.
نوع فن (سانتریفیوژ یا آکسیال) فن اکسیال نسبت به سانتریقیوزها قدرت کمتری در ولتاژهای یکسان دارد
تغییر دبی حجمی هوای مورد نیاز جهت جابجایی (مترمکعب در ساعت یا فوت مکعب در دقیقه)
فشار استاتیکی فن (در خصوص فن های سانتریفیوژ فوروارد یا بکوارد)
تک فاز یا سه فاز بودن الکتروموتور
ابعاد و جنس پره های فن (بخصوص در مورد ابعاد فن های آکسیال یا پنجره ای)

1. حلزونی : قسمتی که پروانه داخل آن قرار میگیرد: قسمت ورقه مصرفی بدنه از گالوانیزه یا فولاد St.3 با پوشش رنگ مناسب هست و وامکان نصب گارد محافظ در قسمت جلو و پشت فن جهت ایمنی بیشترپروانه باقابلیت تنظیم زاویه ازپلی آمید و یا آلومینیم می باشد.
2. پروانه : این قسمت جز قسمت اصلی ساختار هواکش است و هوا را به جریان میاندازد. پروانه فنهای سانتریفیوژ معمولا به سه دسته طبقهبندی میشوند. (فوروارد*بکوارد*شعاعی)
3. الکتروموتور : به نیروی محرک پروانه که در الکتروموتورها هست که از انواع مختلف مارک ها استفاده می شود. درانتخاب نوع موتور اگزاست فن باید به مقدار مقاومت و توان الکتروموتور باید دقت کنید تا بیشترین عمر مفید برای فن صورت گیرد.
4. صفحه برشی: ورقی که در قسمت دهانه خروجی هواکش قرار گرفته و از ورود هوای تخلیه شده به داخل حلزونی نمیدهد.
5. لرزه گیرها و صدا گیرها و شاسی کشی: شاسی اگزاست فن با توجه به وزن اگزاست فن طراحی می شود و هر چه وزن زیاد باشد باید بیشتر فن تقویت بشه تا مانع تولید صدا بشود.این کار باعث زیاد شدن کارایی فن می شود. بعضی وقت ها از جعبه های سایلنت ها استفاده می شود. که معمولا از ورق های گالوانیزه با پوشش رنگ الکترواستاتیک ضد زنگ و خورنگی استفاده شده تا عایق صدا و دما باشد. این کار باعث می شود که صدای فن ها را تا 84% کاهش می دهد. این میزان در صورت استفاده از عایق های خاص تا حد زیادی قابل افزایش می باشد.
6. سیستم انتقال قدرت : سیستم انتقال قدرت در اگزاست فن های سانتریفیوژ به دوصورت اتصال مستقیم و اتصال فولی تسمه می باشد.