اول با معرفی cpu شروع می کنم و به شناخت انواع خانواده های اینتل به ویژه خانواده core ها می پردازیم. البته به تعدادی از cpu های کلاس سروری اشاره هم می کنم که در pc ها مورد استفاده قرار می گیرند مانند xeon .
واحد پردازش مرکزی یا به اختصار سیپییو (cpu)غالباً به نام مغز رایانه نامیده میشود. با این که سیپییو تنها یکی از انواع واحدهای مختلف پردازشی در رایانه است، اما در واقع مهمترین آنها شناخته میشود. این واحد بخشی از رایانه است که برای اجرای محاسبات، اقدامات و اجرای برنامهها مورد استفاده قرار میگیرد.
سیپییو ورودیهای را به صورت دستورالعملهایی از RAM رایانه دریافت میکند، سپس عمل مورد نظر را کدگشایی و پردازش کرده و در نهایت در خروجی ارائه میدهد.
در طی سالهای متمادی از زمانی که نخستین سیپییو عرضه شد، بهبودهای زیادی در آنها ایجاد شده است. اما علیرغم این واقعیت، هنوز هم کارکرد اصلی سیپییو شامل سه مرحله ساده است: واکشی (Fetch)، کدگشایی (Decode) و اجرا (Execute)
پردازنده Intel Atom پردازنده کممصرفی است که در نوت بوک، تبلت، اسمارتفون، اینترنت اشیا و دستگاههای مبتنی بر شبکه استفاده میشوند چون در این موارد، مصرف برق و عمر باتری از قدرت پردازش مهمتر است. نام مدل پردازندههایی که مناسب دستگاههای کم مصرف و عمومی هستند عددی ندارد. عدد و حروف موجود در نامگذاری CPU اتم، بیانگر ویژگی های خاص پردازنده است. اگر در نامگذاری پردازنده از N استفاده شود یعنی برای نوت بوک مناسب است.
• پردازنده Intel Celeron
پردازنده Intel Celeron برای کامپیوترهای دسکتاپی رده پایین طراحی شده و فقط کارهای عمومی مثل وبگردی و پردازش های اصلی را انجام میدهد. نوع کممصرف Intel Celeron برای لپ تاپها مناسب است. این پردازندهها ضعیفترین پردازنده اینتل هستند که به طور کلی اصلا پیشنهاد نمیشوند. لپ تاپها با این پردازنده فقط برای کارهای ابتدایی مناسب است
• ۳- پردازنده Intel Pentium
پردازنده پنتیوم در کامپیوترها و لپ تاپ های رده پایین و برای مصارف عمومی کاربرد دارند. جدیدترین نسل پنتیوم ها در حال حاضر در دو سری Gold و Silver عرضه میشوند. سری گلد، پردازندههای دسکتاپی مناسب برای وب گردی، video streaming و مصارف عمومی است.
•این پردازندهها دو هسته دارند و در زمینه کارایی قابل مقایسه باCore i5-11600 و Core i5-11400 نیست . G6605 پایینترین مدل پنتیوم گلد است. چیپستهای Pentium Silver مثل N6000 پردازندههای لپ تاپی هستند و فقط برای مصارف عمومی مناسب است.
• ۴- پردازنده Intel Core
شرکت اینتل در سال 2008 بود که برای اولین بار از نسل جدید و انقلابی پردازنده های خود رونمایی کرد. پردازنده های جدید اینتل دارای قدرت بالای بوده و از معماری و تکنولوژی بالاتری استفاده می گردد. این پردازندهها با معماری Nehalem ساخته شده و با سری Core i3 و Core i5 و Core i7 روانه بازار شدند.
پردازنده اینتل Core در حال حاضر در چهار مدل مختلف عرضه می شود و ما شاهد سری جدید این پردازنده ها با نام Core i9 نیز می باشیم. بر خلاف تصویر خیلی از افراد عدد قرار داده شده در مقابل کلمه Core ربطی به تعداد هسته های پردازنده ندارد و تنها برای شناسایی پردازنده ها استفاده می شود.
• ۵- پردازنده Intel Xeon and Itanium
پردازندههای سری زئون و ایتانیوم از سری پردازنده های کلاس سروری هستند که برای برنامههای سروری مختلف بهینه شدهاند. انواع سی پی یو زئون، پردازندههای صنعتی و خاص تجهیزات سخت افزاری سروری شرکت اینتل هستند. میتوانند حتی تا ۳۲ عدد پردازنده در کنار هم به صورت همزمان کار کنند و بهترین گزینه برای انجام فرآیندهای Multi-Threading هستند.
این نکته رو باید متذکر بشم که پردازنده های xeon مقاوت زیادی در برابر بار پردازشی زیاد دارند و می توانند به مدت زیادی بدون وقفه عملیات های زیادی رو بطور همزمان انجام بدن ولی سرعت run کردن برنامه ها توسط آنها کم تر از خانواده core هاست . پس اگر سرعت اجرای برنامه ها یا بالا آمدن سریع ویندوز برای شما مهم است سی پی یو های core i7 به بالا برای شما مناسب است .



پسوند k آنلاک بودن پردازنده را نشان میدهد. به بیان دیگر مصرفکننده میتواند پردازنده با پسوند K را اورکلاک کند. پردازندهی اصلی کامپیوتر شما به گونه ای تنظیم شده که در فرکانس مشخصی کار میکند و ماکسیمم فرکانس کاری آن نیز محدود به عددی خاص است.پردازندههای سری K را میتوان اورکلاک کرد، بدین معنی که سرعت کاری آن را افزایش داد.

پس از سریِ پردازنده، نسل آن را میبینید و سپس دو رقم SKU، سپس پسوند محصول مثلا G که بیانگر کاربری گرافیکی بهینه شده است و عدد بعد از G نشانگر سطح این قابلیت و بین ۱ تا ۷ متغیر است.

پردازنده با پسوند الفبایی F که به معنای Requires discrete graphics است، معرف پردازندههایی فاقد پردازنده گرافیکی داخلی ( IGP ) است. این پردازندهها که نیازمند یک کارت گرافیک مجزا هستند، گاهی قیمت پایینتری نسبت به مدلهای معمولی دارند. پس برای داشتن تصویر نصب یک کارت گرافیک ضروری است .
پردازندههایی که با پسوند X مشخص شدهاند، بیانگر عبارت Extreme edition هستند. این پردازندهها که دارای سرعت کلاک بیشتری هستند ، مانند پردازندهها با پسوند k از قابلیت اورکلاک نیز بهره منداند. این پردازندهها به علت توانایی بالا ترشان، قیمت بیشتری دارند.
به سراغ پردازندههای سری KF میرویم. این پردازندهها عملاً همان پردازندههای K هستند که پردازشگر مجتمع گرافیکی به هدف کاهش قیمت، از آنها حذف شده است. فقدان پردازشگر گرافیکی داخلی در این پردازندهها باعث میشود که برای تصویر دادن سیستم، به یک کارت گرافیکی مجزا حتماً نیاز باشد. این ویژگی پردازندههای سری KF هنگامی مشکلساز میشود که شما به هر دلیلی – مثلاً خرابی کارت گرافیک اصلی – نتوانید از کارت گرافیک اصلی تصویر بگیرید. به هر حال اگر قصد دارید یک کامپیوتر گیمینگ خریداری کنید و بنا دارید یک کارت گرافیک مجزا برای آن تدارک ببینید ، پردازندههای KF مناسب شما خواهند بود.
این سری پردازندهها مخفف Ultra Low Power هستند و این سری سی پی یو های شرکت اینتل بسیار کم مصرف و مناسب هستند. ولی در مقابل مصرف کم این پردازنده ها، قدرت پردازنده هم کاهش مییابد و این سری پردازندهها نسبت به سری M ضعیفتر اند. مصرف برق این پردازنده ها 15 وات است است و نسبت به سریهای متوسط CPU ها که 40 وات است بهتر و به صرفه تر است.


این نوع پردازندهها با پسوند HQ ازنوع BGA یعنی بر روی برد لپ تاپ ثابت هستند و امکان جدا کردن آن برای کاربر امکان ندارد و فقط با دستگاه های مخصوص امکان پذیر است. این پسوند پردازندهها، سرعت پردازش بیشتری نصبت به سری U وM دارند و مصرف انرزی بیشتری نیز دارند. فرق HQ با HK در آنلاک بودن آن است و تقریبا این دو پردازنده برای کار های گرافیکی سنگین مناسب اند .

پردازندههای سری اینتل Core H با داشتن سرعت کلاک ۵ گیگاهرتز، سریعترین فرکانس را در صنعت چیپست ها ارایه میکنند. معمولاً پسوند H در انتهای مدل پردازندههای اینتل به وجود پردازنده گرافیکی پرقدرت اشاره دارد.
این پردازندهها در لپ تاپهای گیمینگ و ورک استیشن مورد استفاده قرار خواهند گرفت که به توان پردازشی بالا نیاز است. توان طراحی این پردازندهها 45 وات است که بالاتر از پردازندههای معمولی اما کمتر از مدل های غیر H است.

مقدمه
سری رایزن شامل محبوبترین پردازندههای AMD از ابتدای فعالیتش تاکنون میشود. پس از چندین سال حضور کم رنگ در بازار پردازندههای دسکتاپ، AMD معماری جدید Zen را به محصولات خود آورد که موجب تحول عظیم در میزان فروش آنها شد. سری رایزن پس از معرفی در سال ۲۰۱۷ به رقیب اصلی سری Core اینتل تبدیل شد و اکنون چهار نسل از عرضه اولین تراشههای آن میگذرد. همانند پردازندههای اینتل، سری رایزن نیز در چهار رده ۳، ۵، ۷ و ۹ به بازار عرضه شده است . مدلهای کنونی از معماری ۷ نانومتری بهره میگیرند که براساس فرایند ساخت شرکت TSMC ساخته میشوند؛ درحالی که محصولات اینتل هنوز از معماری ۱۰ و ۱۴ نانومتری استفاده میکنند. همین مسئله موجب شده است تا محصولات AMD بتوانند با قیمت کمتر عملکرد مشابه یا حتی بهتری از پردازندههای اینتل از خود نشان دهند و مصرف انرژی بهینهتری نیز داشته باشند.
رایزن ۳ ارزانترین رده پردازندههای سری خود محسوب میشود و گزینه مناسبی برای رایانههای پایینرده با بودجه محدود هستند. همچنین قدرت مناسب آنها موجب میشود تا گزینه نسبتا معقولی برای رایانههای مخصوص بازی هم باشند؛ اگرچه نباید انتظار بسیار بالایی مخصوصا در عناوینی با نیاز پردازشی بالا مثل بازیهای استراتژیک از آن داشت.
رایزن ۵ سری میانرده پردازندههای دسکتاپ AMD محسوب میشود که میتواند عملکرد خوبی را در کنار قیمت معقول برای خریداران فراهم کند و گزینهای مناسب برای بیشتر طیفهای کاربران خواهد بود. پردازندههای این سری را میتوان در ورکاستیشنهای اقتصادی یا سیستمهای مخصوص بازی معمولی روبه بالا مورد استفاده قرار داد. همچنین بهبودهای صورت گرفته در این سری موجب شده است تا عملکرد تک هستهای مشابه با نمونههای گران قیمت از خود نشان دهد. درحال حاضر تنها یک پردازنده از سری ۵۰۰۰ برای رایزن ۵ از سوی AMD عرضه میشود و در ادامه امسال نیز دو APU به آنها افزوده خواهند شد. Ryzen 5 5600X فعلا تنها گزینه در دسترس است که به ۸ هسته در کنار ۱۲ رشته، فرکانس پایه ۳.۷ گیگاهرتز، بیشینه فرکانس ۴.۶ گیگاهرتز، حافظه کش ۳۲ مگابایتی L3، پشتیبانی از حافظه رم با فرکانس ۳۲۰۰ مگاهرتز و توان مصرفی ۶۵ وات مجهز شده است.
رایزن ۷ در گذشته به عنوان سری پرچمدار AMD برای رایانههای خانگی محسوب میشد که عملکرد بالایی را از خود نشان میدهد. میتوان از این سری برای ساخت ورکاستیشنها، رایانههای مخصوص بازی حرفهای و سیستمهای تولید محتوا استفاده کرد. اگر میخواهید عملکرد خیرهکنندهای را در اختیار داشته باشید اما نمیخواهید تمام بودجه خود را صرفه پردازنده کنید، رایزن ۷ مناسب شما خواهد بود.
این سری هم مانند رایزن ۵ تنها از یک CPU بهره میبرد. Ryzen 7 5800X مدل بدون گرافیک مجتمع است که ۸ هسته، ۱۶ رشته، فرکانس پایه ۳.۸ گیگاهرتز، بیشینه فرکانس ۴.۷ گیگاهرتز و توان مصرفی ۱۰۵ وات را ارائه میدهد. سایر مشخصات آن تقریبا مشابه با سری ارزانتر از خود است، اما افزایش توان مسئلهای است که هنگام انتخاب پاور متناسب باید مد نظر قرار گیرد.
رایزن ۹ برای کاربرانی در نظر گرفته شده است که قصد دارند حداکثر قدرت یک رایانه شخصی را در اختیار داشته باشند. این سری اکنون به عنوان پرچمدار پردازندههای دسکتاپ AMD شناخته میشود و میتواند از پس سنگین ترین امور پردازشی بربیاید. از آن جایی که کسی معمولاً چنین پردازندههایی را به تنهایی و بدون کارت گرافیک مجزا مورد استفاده قرار نمیدهد.

پردازندههای قدرتمند AMD تنها به رایزن ۹ محدود نمیشوند و سری قویتر تردریپر میتواند عملکرد بسیار بهتری از خود نشان دهد؛ به طوری که لقب پرقدرت ترین پردازنده دسکتاپ را یدک میکشد. در این سری دیگر شاهد محدود شدن توان مصرفی به ۱۰۵ وات نیستیم و برخی از مدلهای آن از توان ۲۸۰ واتی بهره میگیرند که وظیفه تامین انرژی ۳۲ هسته تا ۶۴ هسته را برعهده دارد. ابعاد پردازندههای تردریپر نیز نسبت به سایر محصولات دسکتاپ AMD بزرگتر است که امکان قرارگیری قطعات سیلیکونی و هستههای بیشتر را فراهم کرده است.
محصولات خانواده اتلون جهت رقابت مستقیم با پردازندههای سری پنتیوم اینتل وارد بازار شدهاند که در گذشته رواج بیشتری داشت؛ اما امروز تنها برای پر کردن خلاء موجود در طیف بسیار ارزان قیمت پردازندههای دسکتاپ مورد استفاده قرار میگیرد. پردازندههای اتلون میتواند گزینه مناسبی برای کاربرانی باشد که قصد دارند با کمترین هزینه رایانهای تنها برای انجام امور روزمره و پردازشهای فوق سبک جمع کنند. در حال حاضر مدلهای اتلون تنها به صورت APU قابل تهیه هستند که تصمیم نسبتاً منطقی به نظر میرسد؛ زیرا خریداران آن معمولاً علاقهای به تهیه جداگانه کارت گرافیک ندارند.