کوران چه میبینند؟ هیچ!
پس تمامی هوای عالم را
به غنیمتِ صدا و بو میبرند.
آنان نه با چشمِ سر، که با ذهنِ خویش مینگرند،
که دیدن، تنها یک حس است،
حسی خام و ناچیز،
و نه آگاهی.
کران، تماشاگرانِ خاموشِ جهانند
و لالان، گوشسپردگانِ رازِ هستی.
اما بدان!
همه در تکاپوی فهمیدنند.
ما به دنبال علایق میرویم،
اما هان! این علایق، نقابهایی بیش نیستند،
زرقوبرقی بر سطحِ زندگی.
تو باید آگاه شوی!
آگاهی یعنی بدانی
چرا کارِ نیک کردی،
نه از برای مزد و پاداش.
چرا پاداش؟
هیچ تفاوتی نیست میانِ سکّههای بهشت و پول!
ما نباید برای این سیم و زرها نیکی کنیم.
باید از آن رو نیکی کنیم که نیکی، تیشهای است بر ریشهٔ بدی.
بدی، ریشه در تاروپودِ هر زندگی دوانده،
و نیکی، تیغِ آختهای است که آن ریشه را برمیکَنَد.
بدی چیست؟
همان جنگیدن برای هیچ،
همان نفرتهای عظیم از هیچ،
همان کردارِ زشت،
بیهیچ دلیلی جز نادانی.
نفهمیدنِ چراییِ خوبی.
تو باید نیکی را نه با چشمداشت،
که با نیتی پاک به جای آوری.
گوش کن که رازی را با تو میگویم:
مرا سخت مهم است که چرا یک گل زیباست.
اگر این زیبایی، ساختهٔ ذهن من است،
پس چرا برای همه زیباست؟
چون نظم دارد!
گلبرگهایش، یکبهیک،
سانِ سربازانی فداکار،
گرداگردِ هم صف کشیدهاند.
رنگش لطیف است و پژمرده نیست.
او ثمرهٔ فرایندی بیآلایش است.
پس بدان!
هر آنچه نظم دارد، یعنی کاری به کارِ هستی ندارد،
یعنی ویران نمیکند.
این است گوهرِ نیکی!
اما هر آنچه این نظمِ مقدس را درهم شکند،
گناه نیست،
گناه واژهای کوچک است برای این مصیبت.
این یک کارِ بد است،
یک حماقتِ محض!
و هان، هر کس بینظمی را به نظم بازگردانَد،
بلا را از جانِ خویش دور کرده است.
زیرا آن بینظمی،
همچون دومینویی شوم،
نظمِ زندگیات را فرو میریزد.
به این سخن به دیدهٔ بازیچه منگر!
اما خود را در آن غرق نیز مکن.
بدان و آگاه باش:
برای درکِ خوبی، بدی آفریده شد،
و بدی را نیست توانِ نابودی مطلق.
پس بر همگان نمیتوان بارانِ مهر بارید.
بدی را باید چون ماری در چنبرهٔ خویش نگه داشت،
تحتِ فرمان، تحتِ کنترل.
نه آنکه بکُشیش،
که آنگاه گلهای از ماران بر تو خواهند تاخت.
و بدان که مردِ خوب و خردمند،
اگر بهشت را پیش چشمانش درهم فرو ریزند،
ذرهای اندوهگین نخواهد شد.
او نه از برای منزلگاهِ موعود،
که از سرشتِ خویش نیکی میکند.
بلکه نیکیاش را فزونتر خواهد ساخت.
این است راهِ رستگاری:
نیکیای که نیتِ پاک، پشتوانهاش باشد،
کاری نیک میآفریند،
کاری که جهان را به نظمِ راستینش رهنمون میشود.