امروز آمده ام تا شما را با زنان موفق برنامه نویس آشنا کنم . خانوم هایی که هم در برنامهنویسی موفق بودهاند و هم اینکه هر کدام زبانبرنامهنویسی خاص خود را به وجود آورده اند . البته شاید بعضی افراد معتقد باشند که دنیای کامپیوتری و ماشینی فاصله زیادی با روحیه خانم ها دارد و مردان در این زمینه موفق تر هستند , اما آینده بر مدار تکنولوژی میچرخد و هیچ کس قصد این را ندارد که از آینده جا بماند . در این مقاله با 9 زن برنامه نویس و مخترع زبان برنامه نویسی شما را آشنا می کنم پس همراه من باشید تا اخر این مقاله .
Ada Lovelace : آگوستا اِیدا بایرون ( Augusta Ada King ) که متولد 10 دسامبر سال 1815 میلادی و در بریتانیا به دنیا آمده است , او ریاضی دان و نویسند و همچنین اولین برنامه نویس زن بوده . Ada در 17 سالگی با Analytical Engine ( ماشین تحلیلی ) آشنا شد و در سال 1842 با مفهوم برنامهنویسی علاقه مند شد . در واقع بیشتر شهرت آدا لاولیس ، به خاطر نوشتن توضیحاتی در مورد ماشین محاسباتی مکانیکی « چارلز بابیج » است میشه گفت که Ada Lovelace یادداشتها و مطالعات پیچیدهٔ « چارلز بابیج » دربارهٔ ماشین تحلیلی را از فرانسه به انگلیسی ترجمه کرد و این مفهوم را توضیح داد و این در حالی است که نه تنها او این یادداشتها را ترجمه کرد ، بلکه برداشت و ایدههای مبتکرانهٔ شخصی خودش را دربارهٔ انجام محاسبات از طریق ماشینها به آنها اضافه کرد که همین یادداشتها امروزه به عنوان اولین الگوریتم دنیا شناخته میشوند . همچنین Ada Lovelace یک نابغهٔ ریاضی بود و این ویژگی را از مادرش به ارث برده بود به طوری که شنیده شده اسنت « چارلز بابیج » به او لقب جادوگر اعداد را داده بود .
احتمالا براتون جالب خواهد بود که Ada Lovelace ( آدا لاولیس ) تو سن 12 سالگی پرواز پرندگان را مورد بررسی قرار داده بود و توانسته بود موادی را بررسی کند که میتوانستند به عنوان بالهای مصنوعی به کار گرفته شوند و در 13 سالگی شروع به نوشتن نتایج تحیقاتش دربارهٔ پرواز کرد و آن را Flyology ( پروازشناسی ) نامید اما مادرش مانع این کار او شد چونکه سبب شده بود آدا از خواندن درسهایش غفلت کند . آدا در ۳۶ سالگی به خاطر ابتلا به سرطان رحم درگذشت و در کلیسای سنت ماری ماگدالن در کنار پدری که هیچگاه نمیشناختش ، چونکه آدا در شرایطی به دنیا آمده بود که پدرش انتظار داشت ، صاحب یک فرزند پسر شود . اما یک ماه بعد از به دنیا آمدن ادا ، آنابلا مادر آدا , همسر بایرون , از او جدا شد و اگر چه طبق قوانین بایرون حق داشت که سرپرستی آدا را به مادرش ندهد ، اما اجازه داد آنابلا ، آدا را با خود به خانه پدر بزرگش ببرد . در سال ۱۸۲۴ لرد بایرون درگدشت ، تا زمان مرگ او هیچ ارتباطی با دخترش برقرار نکرد و مادر آدا , و در نهایت Ada Lovelace ( آدا لاولیس ) در کنار پدرش به خاک سپرده شد .
یک سال بعد از فوت Lovelace Ada ( آدا لاولیس ) در سال ۱۹۵۳ ، یادداشت های فراموش شده او ، مجددا انتشار شد , و همچنین وزارت دفاع آمریکا به پاس قدردانی از Lovelace Ada ( آدا لاولیس ) ، نام یک زبان برنامه نویسی ایجاد شد توسط این دپارتمان ، را زبان برنامهنوسی آدا نامید . و همچنین عکس های Lovelace Ada ( آدا لاولیس ) روی برچسب های هولوگرام محصولات مختلف مایکروسافت ، دیده میشود .

و خب حالا بریم خانم برنامه نویس بعدی که کسی نیست جز خانم گریس هاپر (Grace Hopper)
گریس هاپر (Grace Hopper) : خانم گریس هاپر یکی از اولین خانم های موفق برنامه نویس قرن و ملقب به ملکه کد نویسی و همچنین عضو نیرو دریایی ارتش آمریکا بودند . شنیده شده است که خانم گریس هاپر (Grace Hopper) معتقد بوده است که زبانهای برنامهنویسی باید مثل زبان گفتار ساده و قابل فهم باشد . خانم گریس هاپر حتی با ابداع اصطلاح “ debugging ” عیب یابی نیز معروف هستند . ایشان نقش مهمی در ایجاد یکی از زبان های برنامه نویسی به نام COBOL مخفف ( common Business-oriented language ) داشته است . زبان COBOL در سال 1959 میلادی توسعه پیدا کرد ، که هنوز هم در حال استفاده است و از این زبان در کارهای تجاری و مالی استفاده میکردند . خانم گریس هاپر (Grace Hopper) در تمام مدت زندگی خود و حتی بعد از مرگش جوایز زیادی دریافت کرد . گریس هاپر در سال 1992 يعني در سن 86 سالگي در روز جشن سال نوی میلادی فوت کرد . بدن بی جان هاپر با تمام مدالها و افتخارات نظامی اش در گورستان آرلینگتون به خاک سپرده شد.
نفر بعدی از لیست زنان برنامه نویس خانم سینتیا سالمون (Cynthia Solomon ) هستند .
خانم سینتیا سالمون (Cynthia Solomon ): محققان آمریکایی در اواخر دهه 1960 میلادی دنبال ایجاد زبانی برای کودکان بودند . زبانی که بیشتر مبتنی بر کلمات باشد و کمتر از اعداد و نماد ها در آن استفاده شده باشد . درباره خانم سینتیا سالمون (Cynthia Solomon ) میتونم بگم که یکی از محققانی بودند که در زمینه هوش مصنوعی و بر روی زبان برنامه نویسی Lips کار میکرد . توانست او با استفاده کردن از زبان برنامه نویسی Lips زبان جدیدی به نام Logo اختراع کند که این زبان مبتنی بر گرافیک است و در آموزش برنامه نویسی کودکان استفاده میشود .

و اما نفر بعدی خانم Radia Perlman(رادیا پرلمن) هستند .
خانم Radia Perlman (رادیا پرلمن): خانم دکتر Radia Perlman که یک مهندس شبکه و طراح نرم افزار است که اکثرا ایشان را به عنوان “ مادر اینترنت ” میشناسند . ولی خودش دوست ندارد از او با این عنوان یاد شود . خانم Radia Perlman (رادیا پرلمن) کسی است که " پروتکل درخت پوشا " را اختراع کرد ، پروتکلی که تحول عظیمی در علم شبکهسازی کامپیوتری را رقم زد و این امکان را فراهم کرد که هر کامپیوتر ارسالکننده پیام ، فقط یک مسیر برای ارسال اطلاعات به کامپیوتر مقصد داشته باشد . خانم رادیا پرلمن زمانی که مشغول به خواندن کارشناسی ارشد خود در دانشگاه MITبودند , روی زبان برنامه نویسی LOGOکار می کردند . اولین زبان برنامه نویسی که بطور ویژه برای کودکان ایجاد شده است . خانم دکتر رادیا پرلمن بعداز ساخت نسخه ساده تر ، TORTIS که می تواند توسط کودکان پیش دبستانی استفاده شود ، پرداخت . در حال حاضر ایشان در شرکت اینتل مشغول به کار است و بیش از 50 امتیاز sun را به خود اختصاص داده است . همچنین خانم دکتر رادیا پرلمن کتابهای زیادی را درباره امنیت شبکه نوشته است .

و خب خانم موفق تاریخ فناوری کسی نیست جز خانم کارن اسپارک جونز ( Karen Sparck Jones ) بریم و با ایشان و زندگیشون آشنا بشیم .
خانم کارن اسپارک جونز ( Karen Sparck Jones ) : خانم اسپارک جونز تو سالهای 1974 تا 2002 در لابراتوار یا همان آزمایشگاه کامپیوتر دانشگاه کمبریج مشغول به کار بودند و کار خود را روی پردازش زبان های طبیعی و بازیابی اطلاعات متمرکز کرده بودند . خانم اسپارک جونز یک برنامه نویس رایانه ای بودند که میشه گفت ایشان پایه و اساس موتورهای جستجوگر مدرن را پایه گذاری کردند . روزنامه نگار نلی بولز در روزنامه نیویورک تایمز می نویسد : “ وقتی اکثر دانشمندان در تلاش بودند تا از مردم برای گفتگو با رایانه استفاده کنند ، خانم کارن اسپارک جونز به رایانه ها یاد داد که به جای آن ، زبان انسان را درک کنند . اما در واقع خانم اسپارک جونز , یشتر بخاطر مقاله ۱۹۷۲ خود در Journal of Documentation معروف شد ، که در آن مفهوم فرکانس اسناد معکوس را معرفی کرد . میشه گفت که مهمترین کار او مفهوم فرکانس معکوس سند ( IDE) در اندازه گیری بازیابی اطلاعات بود که هنوز هم در بیشتر موتورهای جستجو استفاده می شود .
مفهوم فرکانس اسناد معکوس , روشی برای شمارش تعداد دفعاتی که یک عبارت در یک سند ظاهر می شود تا اهمیت این عبارت را تعیین کند . جستجوگر های گوگل ، یاهو و بینگ سه نمونه از پر استفاده ترین سیستم های بازیابی اطلاعات هستند که به کاربران برای بازیابی اطلاعات متنی ، تصویری ، ویدئویی و غیره کمک میکنند .

یکی دیگر از خانم های موفق برنامه نویس , خانم ادل گلدبرگ (Adele Goldberg ) است .
خانم ادل گلدبرگ (Adele Goldberg ) : خانم ادل گلدبرگ دانشمند در زمینه علوم کامپیوتر و اهل ایالات متحده آمریکا است . ایشان در دهه 70 میلادی به تیم توسهدهندگان small talk پیوسته و نقش مهمی در ایجاد این زبان داشته است . Smalltalk هم زبانی بود که با هدف آسان کردن برنامه نویسی برای همه افراد توسعه یافت . ایشان نقش زیادی در بخش هایی مانند تعریف مفاهیم زبان و ایجاد محیط توسعه یکپارچه داشت . این زبان ، شیگرا و دینامیک میباشد و از ترکیب آن با زبان c در توسعه سیستم عامل iosاستفاده شده است . یکی از زبانهای شیگرایی ، سی شارپ است .

و اما نفر بعدی در لیست خانم های برنامه نویس , خانم باربارا لیسکف ( Barbara Liskov ) ؛ دانشمند علوم رایانه هستند .
خانم باربارا لیسکو ( Barbara Liskov ) : باربارا لیسکو
( Barbara Liskov) یکی از تأثیرگذار ترین زنان آمریکایی در حوزه علوم کامپیوتر است . باربارا لیسکو دانشمند علوم رایانه است . ایشان در سال ۲۰۰۸ جایزه تورینگ را به علت « ابداعات اساسی در طراحی زبان برنامهنویسی » دریافت کرد . در سال ۲۰۰۸ خانم باربارا لیسکف دومین زنی بود که جایزه ی تورینگ را دریافت کرد ؛ همچنین در سال ۲۰۰۴ نیز مدال جان فون نیومن را دریافت کرد . او « استاد موسسه » در دانشگاه MIT است که بالاترین درجه استادی در این دانشگاه به حساب میآید .
ایشان سرپرستی گروهی از محققان را به عهده داشت که توانستند زبان CLU را ابداع کرده و گامی بزرگ در جهت متحول کردن توسعه زبانهای برنامه نویسی بردارند . لیسکو زبان برنامهنویسی CLU و Argusرا ابداع کرده , ایشان با ابداع زبان CLU توانست مفاهیمی چون انواع داده های انتزاعی ( Abstract Data Types) و پیمایش ( Iterators) را نیز به برنامه نویسی وارد کند . نوآوری های باربارا لیسکو در بسیاری از زبانهای برنامهنویسی شی گرا به کار برده شده و تا به حال شاهد حضور این نوآوریها در Mac OS X , Objective-C , Visual Basic.NET و جاوا بودهایم . باربارا لیسکو تا سن ۷۲ سالگی در دانشگاه MIT مشغول به تدریس بوده و همچنین، نویسندهی سه کتاب و صدها مقاله تخصصی است .

Hedy Lamarr (هدی لامار) : هدی لامار یکی از ستاره های سرشناس سینما است ؛ بنابراین ممکن است تعجب کنید که چرا او در لیست برنامه نویسان زن ما قرار دارد , اما با این حال صاحب یکی از اختراعات مهم تاریخ به شمار میآید . در حقیقت با وجود تمام شهرت هدی لامار در دنیای سینما ، هدی لامار بیشتر در دنیای کامپیوتر به خاطر اختراعش که پایهی مخابرات طیف گسترده شد معروفیت دارد . در واقع خانم هدی لامار سیستم ارتباطی را ایجاد کرد که بعداً پایه ای برای WiFi ، GPS و Bluetoothشود . این اختراع ، در اصل یک سیستم هدایت رادیویی بود و به متفقین کمک کرد تا در جنگ جهانی دوم پیروز شوند . فناوری که لامار ابداع کرده بودFHSS نام داشت که مخفف Frequency-hopping spread spectrum است . از همین فناوری برای توسعه شبکههای وایرلس و شبکههای تلفن موبایل بهرهبرداری شد . بدون این فناوری گوشیهای موبایل نمیتوانستند بدون تداخل فرکانسی با هم با دکل های مخابراتی ارتباط برقرار کنند . باز هم بر همین پایه بود که ایجاد فناوری وای فای و بلوتوث ممکن شد . شش دهه طول کشید تا لامار و آنتیل به عنوان مخترعان سیستم مخابراتی وایرلس به رسمیت شناخته شوند . لامار و خانواده وی هرگز در ازای استفاده از آن در جنگ یا فن آوری های جدید مدرن معرفی نشده اند . حتما شما نمی دانستید كه چگونه این ستاره هالیوود چهره فناوری را تغییر داده است .

و اما آخرین برنامه نویسی که به شما معرفی میکنم کسی نیست جز خانم سوزان کاره (Susan Kare ) مبدع آیکونهای رابط کاربری .
خانم سوزان کاره (Susan Kare ) : اگر شما مخاطب عزیز مشتری دائمی و قدیمی محصولات کمپانی مک بوده اید یا آشنایی و ارتباطی با گرافیک و طراحی کامپیوتری داشته باشید ، احتمالاً نام Susan Kare (سوزان کاره )به گوش شما خورده است . سوزان یکی از گرافیست های بنام تاریخ است که بسیاری از آیکون های سیستم عامل های اولیه مکینتاش مانند Lasso، Grabber و Paint Bucket و هم چنین سبک حروف سیستم عامل هایی نظیر Chicago که برای آیپاد هم استفاده شده است و از اینرو او را بیشتر با عنوان طراح آیکون میشناسند . استیو جابز و استیو وزنیاک ممکن است اپل را ایجاد کرده باشند ، اما این مهارت طراحی سوزان کر بود که تجربه کاربر اپل را برای نسل ها تعریف کرده و لبخند امضا را به Macintosh بخشید . سوزان در کنار استیو جابز کار کرده و تا به حال کمک های بسیاری را برای توسعه ی ظاهر مکینتاش به انجام رسانده است . از جمله کارهای وی در مکینتاش میتوان به المنت های مختلف نمایشگر مانند آیکون خط فرمان اشاره کرد ، سوزان ظاهر این آیکون را تنها با نگاه کردن به یک نشانه ای که در یکی از کتاب های وی وجود داشت ، الهام گرفت . کارهای سوزان تنها در کمپانی های اپل و مایکروسافت خلاصه نمیشود ؛ او همچنین در فیسبوک نیز مشغول به کار شده و آیکونهای « هدیه های دیجیتالی » فیسبوک را نیز طراحی کرده است . شاید بیشترین و جالب توجهترین کارهای اخیر او در Glam Mediaاست که سوزان کاره در آنجا با عنوان بنیان گذار و مدیر مشغول به کار است . و یک موضوع جالب درمورد Kare , قبل از استخدام اپل و پیشتاز شدن به طراحی گرافیک مجسمه ساز بود .بعد از زمان ترک اپل ، مؤسسه ی خود را در سال 1989 با نام مؤسسه ی طراحی سوزان کاره تأسیس کرد ، که در آن هزاران آیکون را برای مشتریان خود طراحی کرد . حال سوزان صاحب یک موسسه ی دیجیتالی ( kare.com) در سن فرانسیسکو است و همچنین سوزان در سایت اینترنتیkareprints.com پرینتی از طراح های گرافیکی خود را به فروش میرساند .
سوزان در یکی از مصاحبه های خود در سال 1984 در خصوص محبوبیت و جذابیت ظاهر مک گفته :
در تنها 20 دقیقه میتوان به یک نفر نحوه ی استفاده از کامپیوتر را آموزش داد که سهولت این آموزش به دلیل وجود آیکون هایی است که باعث میشود تا کاربر به آسانی یاد بگیرد . همچنین خانم Kareبا مدرک پی اچ دی هنر های زیبا از دانشگاه نیویورک فارغ التحصیل شد . خبرهای جدید حاکی از پیوستن او به شرکت Pinterest است . به تازگی Pinterest خبر داده است که خانم Kare به عنوان یکی از مدیران طراحی محصول به تیم هنری این شرکت ملحق خواهد شد. این هنرمند در این سمت به صورت دائمی و تمام وقت به عنوان یکی از کسانی که مسئولیت طراحی رابط کاربری و طراحی محصول وب سایت و اپلیکیشن های Pinterest را دارند فعالیت خواهد کرد.

نویسنده:حانیه خمسه
نام استاد:دکتر مریم حاجی اسمعیلی.دکترای علوم کامپیوتر از دانشگاه کینگستون لندن