
هر خانوادهای یک چیز دارد که بیسر و صدا تبدیل میشود به عضو ثابت خانه؛ برای ما این نقش را یک ماشین قدیمی بازی میکرد. یک پژو نقرهای که هرچند ظاهرش معمولی بود، اما از بس با ما اینور و آنور رفته بود، انگار خودش هم بخشی از خانواده شده بود.
یکی از بهترین خاطراتم با همین ماشین در روزی اتفاق افتاد که قرار بود فقط من و بابا برویم خانهی مادربزرگ. مادرم کار داشت و نمیتوانست همراهمان بیاید، و من از اینکه قرار بود یک سفر دو نفره با بابا داشته باشم، بینهایت خوشحال بودم. بابا مثل همیشه قبل از حرکت مشغول چک کردن ماشین بود؛ کاپوت را بالا زده بود و با دستمالی کهنه جاهای مختلف را تمیز میکرد. این صحنه آنقدر برایم تکراری و آشنا بود که بدون گفتن حتی یک کلمه، لبخند روی لبم نشست.
وقتی سوار ماشین شدم، همان بوی همیشگی داخلش که مخلوطی از چرم قدیمی و کمی بوی قهوه بود، به صورتم خورد. هرچه بود، برایم آرامشدهندهتر از هر عطر دیگری بود. بابا استارت زد و ماشین با همان صدای خاصش روشن شد. صدایی که از سالها پیش تا حالا هیچوقت عوض نشده بود.
راه افتادیم و جاده خلوت بود. هوا کمی ابری و بادی ملایم از پنجره نیمهباز میآمد داخل. من سرم را به شیشه تکیه داده بودم و به منظرههای کنار جاده خیره شده بودم؛ درختهایی که مثل همیشه پشت سر هم رد میشدند و آسمانی که هرچند خاکستری، اما عجیب آرام بود. بابا گاهی آهنگ مورد علاقهاش را زیر لب زمزمه میکرد و من هیچچیز را بیشتر از این صحنه دوست نداشتم.
به قسمتی از جاده رسیدیم که همیشه برایم کمی ترسناک بود. یک پیچ تند که در کودکی از آن متنفر بودم. همیشه چشمهایم را میبستم و دستم را به صندلی میگرفتم تا «اتفاقی» نیفتد. اما آن روز، بیآنکه بفهمم، به همان پیچ خیره شدم. بابا نگاهی کوتاه به من انداخت و گفت:
«خب، ظاهراً بزرگ شدی.»
همین یک جمله کافی بود تا لبخندی از ته دل روی لبم بنشیند. شاید واقعاً بزرگ شده بودم… یا شاید فقط کمتر میترسیدم. ولی همان جمله برایم ارزش زیادی داشت؛ یک جور توجه آرام و پدرانه.
باران شروع شد. اول آرام، بعد کمی شدیدتر. قطرهها روی شیشه میغلتیدند و برفپاککن با ریتمی ثابت جلو میرفت. بابا دربارهی چیزهای ساده حرف میزد—مدرسه، برنامههای آخر هفته، یا خاطرات قدیمی. اما چیزی که سفر را خاص کرده بود، گفتگو نبود؛ آرامشی بود که بینمان جریان داشت.
ماشین هر از گاهی روی دستاندازهای کوچک میلرزید و همین لرزشها ناگهان خاطرات زیادی را زنده میکرد: مسافرتهای طولانی تابستان، خریدهای شب عید، مسیرهایی که از مدرسه تا خانه میرفتیم… انگار همهی آنها لابهلای تار و پود این ماشین ثبت شده بود.
وقتی به شهر مادربزرگ رسیدیم، بابا ماشین را در همان نقطه همیشگی پارک کرد. اما قبل از پیاده شدن، چند ثانیه همانطور نشسته ماند. موتور خاموش شد و سکوتی عمیق داخل ماشین نشست. سکوتی که همیشه بعد از خاموش شدن یک ماشین میآید؛ یک جور پایان آرام.
من به داشبورد نگاه کردم، به فرمانی که بابا هزاران بار با آن رانندگی کرده بود، به صندلیای که شاید هزاربار رویش نشسته بودم… و ناگهان فهمیدم این ماشین برایم فقط یک وسیله نبود. یک جور جعبه خاطرات متحرک بود. چیزی که سالها بیصدا با ما همراه شده بود، بدون آنکه زبان داشته باشد، اما شاهد همهچیز بودن را خوب بلد بود.
در را که باز کردم، هوای خنک بیرون به صورتم خورد. اما قبل از پیاده شدن، داخل ماشین را نگاه و با خودم گفتم:
«بعضی جاها، آدم را بزرگ میکنند… حتی اگر فقط یک صندلی عقب ماشین باشد.»
ومن دلم برای این روز های ساده که کنار پدرم گذشت تنگ خواهد شد.
بعضی خاطرهها با همین لحظههای کوچک و معمولی ساخته میشوند؛