شتر،گاو،پلنگ

شتر گاو پلنگ

نویسنده: مجتبی شریفی

پیرمراد با موهای پکر و نیمه‌مالیده می‌آمد پشت پنجره‌ی آهنی و حال‌وروز آسمان را ورانداز می‌کرد. آسمان نفسش یخ زده بود و گونی‌گونی برفش را مثل لبخندهایی افسرده روی زمین خالی می‌کرد. مازیار پاها را در هم گره کرده بود و به شکم داغ بخاری هیزمی چسبیده بود. چند روزی بود از توی گوشی پیگیر یک زوج بلاگر بود؛ همان‌ها که هر شب لایو عاشقانه می‌گذاشتند و قربان‌صدقه‌ی هم می‌رفتند و حالا وسط لایو، سر خیانت و مهریه به جان هم افتاده بودند. مازیار غصه می‌خورد که چطور عشقشان یک‌شبه زهرمار شد. عشق پیرمراد چیز دیگری بود: دستغاله، نعل اسب، مهره‌های رنگین، تسبیح‌های دانه‌درشت با رنگ‌های جورواجور، لگن‌های مسی، گازانبر زنگ‌زده و باقی زلم‌زیمبوها. عشق مازیار اما شلوار جین بود و کتونی مینیمال و گردنبند استیل مردانه، تیشرت‌های بگی، رپ و پوستر بازیگران هالیوود. مازیار به پنجره‌ی مشبک و آینه‌ای خانه‌ی کاه‌گلی خیره می‌شد، نوک انگشتانش را میان موهای ژل‌زده می‌برد و کیفور می‌شد. زیر ساعت دیواری، پوستر لئوناردو دی‌کاپریو و برد پیت را چسبانده بود تا با دیدنشان در دنیای خودش سیر کند. دور از چشم پیرمراد، شلوار جین و تیشرت جذب مارک‌دارش را می‌پوشید، کنار برد پیت می‌ایستاد، سلفی می‌گرفت و حظ می‌برد. گاهی پیرمراد غافلگیرش می‌کرد. آه سردی می‌کشید، سری تکان می‌داد و مثل فنری زنگ‌زده کنار بخاری در خودش جمع می‌شد. او فقط وقتی به پوسترها نگاه می‌کرد که بخاری دود می‌کرد و جان نمی‌گرفت؛ گوشه‌ی پوستر را پاره می‌کرد، به نفت پیت حلبی می‌مالید و با گرزه‌ی کبریت آتشش می‌زد. مازیار وقتی جای خالی گوشه‌ی عکس را می‌دید، غمش می‌گرفت. با قیچی دور پارگی را صاف می‌کرد، انگار که با این کار بشود زخم را پنهان کرد. «بچه‌جان، وقتی نصف سن تو را داشتم...» پیرمراد هر بار از همین‌جا شروع می‌کرد: «الاغ پدر خدابیامرزم را از گونی‌های کندر و زرنیخ و خینیه و قیسی و آلوچه‌ی خشکه بار می‌زدم و مثل کولی‌ها دهات‌به‌دهات می‌رفتم. تا نمی‌فروختم، برنمی‌گشتم. تو را یک فزرتی نصف‌روز به حال خودت بگذارم، از گشنگی دست‌وپا می‌زنی!» مازیار بی آن‌که چشم از گوشی بردارد می‌گفت: «پدر، جوون که چی؟ جوری می‌گی انگار خدم‌وحشم داری! یه الاغ پیر و چند بزغاله‌ی سرذغالی و یه خانه‌ی کاه‌گلی هم شد مال و زندگی؟» پیرمراد خیره می‌شد به او؛ به پسری که نه بوی طویله می‌داد نه بوی شهر را داشت. با کلافگی می‌گفت: «آدمیزاد وقتی ندار می‌شود، توی چشم دوروبری‌هاش هر روز کوچک‌تر می‌شود... تو نه این‌وری هستی نه اون‌وری. شدی شتر گاو پلنگ.» مازیار پیرمراد را عاشقانه دوست داشت، اما از راه او بیزار بود. می‌گفت زندگی پیرمراد مثل زنبور بی‌عسل است؛ پر از رنج و بی‌ثمر. پیرمراد هم می‌گفت نان بی عرق جبین و زور بازو، بی‌مزه و سفت است. هر صبح، جوراب‌ها را روی شلوار بالا می‌آورد، فانسقه‌ای به کمر می‌بست، کلاه نخی‌اش را می‌گذاشت و از آلونک گلی می‌زد بیرون. زمستانش دو سرگرمی داشت: برشته کردن پیاز در منقل ذغالی، و روبه‌راه کردن جل و پالان نرخرش تا از سرما نچاید. توبره را مشتی کاه و جو می‌کرد و با ذوق به لوچه‌های الاغ که در هم مچاله می‌شد نگاه می‌کرد. تخمه‌ی کدو می‌شکست، پوست دولپه‌اش را پیش پایش تف می‌کرد و دود سیگارش از سوراخ دیوار طویله به بیرون لمبر می‌خورد. بعضی روزها ،سرنگ و دوا را برمی‌داشت و یخه‌ی بزغاله‌های شَل‌ را می‌گرفت که مرض نیم‌جانشان کرده بود. وردی می‌خواند و مایع را تا ته در پوست چغرشان فرو می‌کرد. بزغاله‌ها مثل گنجشک باران‌خورده می‌لرزیدند و مثل پر کاه بالا و پایین می‌پریدند. اما یکی پس از دیگری نفله می‌شدند. پیرمراد نعششان را به چنگک درخت چنار آویزان می‌کرد، پوستشان را می‌کند و به چوبدارهای ده می‌فروخت و لاشه را دور از دهات چال می‌کرد. وقتی به چشم‌های از حدقه‌درآمده‌ی بزغاله‌ها خیره می‌شد، می‌فهمید سرنوشت خودش هم بهتر از آن‌ها نخواهد بود. کنار بخاری که می‌نشست، دیگر نه باقلا، نه چایی، نه سیگار، رگ داغ عصبش را نمی‌خواباند. دکترها گفته بودند به‌خاطر ضعف قلبش غم دنیا را نخورد، اما او پیشانی‌اش را به شیشه‌ی سرد پنجره می‌چسباند و به برفی نگاه می‌کرد که بند نمی‌آمد. انگار خروارها برف در کنج دلش قندیل بسته بود و قصد ذوب شدن نداشت. مازیار طاقت کلافگی‌اش را نداشت. می‌آمد کنارش می‌نشست و فیلم‌های خنده‌دار گوشی را نشانش می‌داد. پیرمراد برای این‌که دل مازیار نلرزد، خنده‌ای زورکی می‌زد. آن شب آخر، مازیار گوشی را گرفت سمت او: «ببین پدر، طلاق گرفتن! لایوشان را دیدی؟» پیرمراد به صفحه نگاه کرد؛ به زن و مردی که دیشب قربان‌صدقه‌ی هم می‌رفتند و امشب آبروی هم را می‌بردند. مکثی کرد و گفت: «عشق گوشی، طلاقش هم گوشی است.» بعد به پوستر نیمه‌سوخته‌ی روی دیوار نگاه کرد، به بخاری، به برف پشت پنجره. انگار هر سه داشتند یک حرف می‌زدند. آن شب، فرشته‌ی مرگ که مدت‌ها بود با پیرمراد کشتی می‌گرفت، آخر فیتیله‌پیچش کرد. کنار نفس گرم بخاری هیزمی، بدن لاغر پیرمراد در سردی ابدی فرو رفت و ذهن خط‌خطی‌اش از همه‌ی خیال‌های دنیا خالی شد. بیرون، برف هنوز بی‌صدا می‌بارید. بعد از فاتحه‌خوانی، مازیار عکس پدر را قاب کرد؛ مردی با کلاه نخی و فانسقه و چشمانی خسته. قاب را زد به دیوار، زیر ساعت، دقیقاً کنار کیت وینسلت و دی‌کاپریو. خانه ساکت بود. بخاری گر گر می‌کرد. مازیار مدت‌ها به دیوار نگاه کرد؛ به پدری که از طویله آمده بود، در کنار ستاره‌هایی که از هالیوود آمده بودند، و به خودش که میان این دو جا مانده بود. زیر لب گفت: «دیدی پدر؟ آخرش شدم همان شتر گاو پلنگ خودت؛ نصفم تویی که رفتی، نصفم این‌ها که نیستند.»