
اولین تجارت من
اولین تجارت من در سال 1956 هنگامی که نه سال داشتم شکست خورد.
دومین تجارت من در سال 1956 به موفقیت رسید، یعنی باز هم همان موقعی که نه سال سن داشتم. اگر تجارت اول من شکست نخورده بود دومی هرگز شکوفا نمیشد.
استراتژی شکست
شکست خوردن در تجارت در سنین کم تجربهای بسیار گرانبها بود و در پرورش و ایجاد استراتژی موفقیت برای آیندة من نقش حیاتی و مؤثری داشت. در سن نه سالگی به این نکته پی بردم که اشتباه کردن بهترین راه برای یادگیری در مورد تجارت است. گر چه پول زیادی به دست نمیآوردم اما به این نکته پیبردم که هر چه بیشتر شکست بخورم و از آنها چیز یاد بگیرم دفعات بعدی زیرکانهتر عمل خواهم کرد و ثروتمندتر میشوم. حتی امروزه در تجارت غالباً کاری را انجام میدهم که ممکن است منجر به موفقیت نشود و آگاهانه انجامش میدهم. چرا؟ چون در سن نه سالکی فهمیدم شکست خوردن برای موفق شدن ضروری است.
اینکه چرا مدیران مؤسس در کارشان موفق نمیشوند دو دلیل عمده دارد. یکی از دلایل این است که خانم یا آقای مدیر آنقدر از اشتباه کردن واهمه دارد که قدرت انجام هر کاری را از دست میدهد. او صبح زود از خواب بیدار میشود و به محل کارش میرود و همیشه هم تعدادی عذر و بهانه برای توجیه اینکه چرا از کارش استعفا نمیدهد و تجارت خودش را راه نمیاندازد دارد. معمولترین انواع بهانهها نداشتن پول کافی، خطرناک بودن این کار، فرا نرسیدن موقع مناسب، وظیفة تأمین خانواده و چیزهایی از این قبیل است.
دلیل دوم موفق نشدن مدیران کارآفرین این است که به اندازهای که لازم است شکست نمیخورند. بسیاری از صاحبان تجارتهای کوچک یا کسانی که دارای شغل دیگری هستند و تجارتی هم راهاندازی کردهاند تا یک نقطة خاص خودشان را میرسانند و سپس دیگر از آن جا بالاتر نمیروند. در نتیجه تجارت آنها راکد میماند یا آنکه میمیرد، یعنی تا حد معینی رشد میکند و سپس رشدش متوقف میشود. لازم است که مدیر مؤسس در این هنگام مجدداً خطر کند تا تجارتاش در مسیر رشد قرار بگیرد. ترس از شکست، دلیل عمدة موفق نشدن بسیاری از افراد در زندگیشان یا موفق نشدنشان به نحوی که خود دوست دارند است. این اتفاق نه فقط در تجارت روی میدهد بلکه در تمامی جنبههای زندگی هم اینگونه است. من یادم میآید که در دوران دبیرستانم هرگز سر قرار با کسی نرفتم چون از طرد شدن بسیار میترسیدم. در نهایت درست قبل از آنکه فارغالتحصیل شوم از یکی از همکلاسیهایم خواستم که با همدیگر بیرون برویم و در کمال تعجب من او قبول کرد. گرچه به ما خوش نگذشت اما حداقلش این بود که من داشتم کمکم راه میافتادم.
تفاوت دیگر میان کارمند و مدیر مؤسس
اخیراً طی یکی از مصاحبههای رادیویی که داشتیم یکی از مجریان برنامه به من لقب آدم «خطر پذیر» را داد. در جواب گفتم «در دنیای امروز که به سرعت شاهد تغییرات هستیم کسانی که به استقبال خطر نروند در لبة پرتگاه هستند. آنهایی که نخواهند خطر کنند عقب میمانند».
آن برنامه برنامهای نیم ساعته بود که به صورت منظم و هفتگی با افراد مختلف فعال در زمینههای مختلف زندگی مصاحبه انجام میداد. شاید اسمش برنامة راز موفقیت من بود. وقتی مجری برنامه از من در مورد راز موفقیتم پرسید من در مورد شکستی که در سن نه سالگی در تجارتم داشتم و چگونگی منتهی شدن آن شکست به موفقیت در تجارت دوم صحبت کردم. سپس گفتم، «من متوجه شدم که شکست راه موفق شدن است».
مجری پرسید «در سن نه سالگی این موضوع را دانستید؟»
گفتم «بله. درست است. من هم مانند بسیاری از افراد از شکست خوردن خوشم نمیآید. از آن متنفر هستم. با این حال آن شکستی که در سنین کودکی در تجارتم خوردم به من گوشهای از آینده را نشان داد. من توانستم از آن طریق روندی را که برای موفقیت لازم است طی کنم ببینم. بعضی افراد هستند که همواره با اتکا به دانستن پاسخ درست همه چیز جلو میروند و معمولاً در دوران تحصیل عملکرد خوبی در درسها دارند. اما من اینگونه به پیش نمیروم بلکه با شکست خوردن جلو میروم. به همین خاطر هم اقدام به راهاندازی تجارتهای بسیاری كردم که بسیاری از آنها نه تنها موفقیتآمیز نبودند بلکه شکست هم خوردند. اما آنهایی که موفق شدند موفقیتشان بسیار چشمگیر بوده است مثل شرکت پدر پولدار پدر بیپول، شرکت املاک و دو شرکت استخراج معادن طلا و نقره که سهامی عام هستند. گر چه در شروع کارم به عنوان مدیر مؤسس پول زیادی بدست نیاوردم اما در حال حاضر و در سنین میانسالی خودم به نسبت بسیاری دیگر از افراد، پول زیادی بدست میآورم».
«پس راز موفقیت شما در تجارتتان، نترسیدن شما از شکست خوردن و یادگیری از اشتباهاتتان بوده است».
«بله. من به عنوان مدیر مؤسس چنین شغلی دارم. کارم این است که اهداف جدید را تنظیم کنم، طرح و نقشه بریزم، اشتباه کنم و ریسک شکست خوردن را به جان بخرم. هر چه بیشتر اشتباه کنم، باهوشتر میشوم و شرکت من هم به واسطة درسهایی که من یاد گرفتهام رشد میکند و شکوفاتر میشود». مجری رادیو گفت «ولی اگر من در کارم اشتباهات زیادی داشته باشم اخراج میشوم. در مورد من اشتباه کردن و شکست خوردن معنایی جز بیکار شدن ندارد. من هر کاری لازم باشد انجام میدهم تا اشتباه نکنم. از اشتباه کردن متنفرم از اینکه احساس حماقت بکنم بدم میآید. من بایستی جواب همه چیز را بدانم. به نظر من مهم است که همة کارها را درست انجام بدهیم یعنی همان طوری که شرکت به من دستور داده است».
با فروتنی جواب دادم «و به همین خاطر است که شما کارمند خوبی هستید. کارمندان برای این استخدام میشوند که اشتباه نکنند. کار کارمندان پیروی کردن از قوانین است، همان کاری را باید انجام بدهند که دیکته شده است و کارشان را باید به طرز صحیح انجام بدهند. اگر کارمندی بخواهد کارش را به روشی که خودش دوست دارد انجام بدهد یا از قوانین پیروی نکند یا اشتباهات زیادی انجام بدهد آنها را اخراج میکنند زیرا کاری را که ازشان خواسته شده است انجام نمیدادهاند».
«پس کار من کارمند این است که به استقبال از خطرات نروم اما در مورد شما به عنوان مدیر مؤسس برعکس است، شما باید اشتباه کنید و بعضی وقتها حتی شکست هم بخورید. آیا منظورتان همین است؟»
گفتم «بله. همین امر کلیدیترین تفاوت میان یک کارمند با مدیر مؤسس است».
«پس شما از خطر استقبال میکنید. آیا شما در جایگاه یک مدیر همین کار را انجام میدهید؟»
من در حالی که میخندیدم گفتم، «نه دقیقاً. من که به صورت تصادفی هر خطری را پذیرا نمیشوم. اول از همه بگویم که من بایستی علم ارتکاب اشتباه و یادگیری از اشتباهات را یاد میگرفتم. دوم اینکه بایستی یاد میگرفتم چگونه از میان خطراتی که با آنها مواجه میشدم دست به انتخاب بزنم. هر چه مهارتهایم در جایگاه یک مدیر مؤسس بهتر میشدند به همان نسبت هم قضاوتم در انتخاب خطرات حساب شده بهتر میشد. امروزه من خطر پذیری را بخشي از کار خودم میدانم. اما دوست ندارم کارمندانم خطر پذیر باشند».
مجری گفت «مثل یک بام و دو هواست».
گفتم «تجارت همین است. شکست خوردن جالب نیست اما برای پیشرفت داشتن لازم است».
پرسید «پس شما شکست خوردن را دوست دارید؟»
«نه. من هم برعکس مثل هر کس دیگری از شکست متنفر هستم. اما تفاوت من با دیگران این است که من میدانم که در نقطة تحول یادگیری قرار دارم. در این هنگام است که من جدید پدیدار میشود».
مجری رادیو با صدای زیری فریاد زد «شمای جدید؟ این دیگر چه صیغهای است؟»
به آرامی پاسخ دادم «خوب. همة ما تجربة این من جدید را داشتهایم. مثلاً هنگامی که کودک بودیم و نمیتوانستیم راه برویم مدام میایستادیم و میافتادیم، تا اینکه بالاخره یک روز دیگر نیفتادیم و توانستیم راه برویم. لحظهای که توانستیم دیگر راه برویم بچه نبودیم. دیگران به ما میگفتند نوپا. وقتی یاد گرفتیم اتومبیل برانیم جوان خطاب میشدیم. هر زمان که مهارت جدیدی را یاد گرفتیم تبدیل به فرد جدیدی شدیم و دنیایمان تغییر کرد. منظور من از شمای جدید یا من جدید همین است. ما افراد جدیدی هستیم زیرا مهارتهای جدیدی داریم و بهتر میتوانیم با دنیای جدید مواجه شویم».
مجری برنامه با طعنه پرسید «پس یک دنیا فرق میان کارمند و مدیر مؤسس هست؟»
گفتم «بله. و قطعاً» در حالی که سعی میکردم به دام بدبینی او گرفتار نشوم. «ما در دنیاهای بسیار متفاوتی زندگی میکنیم زیرا خودمان افراد بسیار متفاوتی هستیم. یکی از ما در دنیایی به سر میبرد که مشتاق خطر پذیری است در حالی که دیگری کلاً از خطر اجتناب میکند. دنیاهای متفاوت افراد متفاوت» و ...
برگرفته از کتاب« به فکر یک تجارت باشید قبل از اینکه بیکار شوید» نوشته رابرت کیوساکی- انتشارات طاهریان
برای سفارش و خرید این کتاب به سایت انتشارات طاهریان مراجعه فرمایید