مقدمه
شهر ماسوله در جنوب غربی استان گیلان و در فاصلهی 60 کیلومتری شهر رشت واقع شده است. این شهر در تاریخ 1354 شمسی در فهرست آثار ملی به عنوان میراث فرهنگی به ثبت رسیده است و به تازگی در نخستین رویداد انتخاب شهر کامل ایران از سوی نشریهی بینالمللی تخصصی A2 که با حضور چهرههای ملی و بینالمللی حوزهی معماری و شهرسازی در مرکز همایشهای بینالمللی سازمان اسناد و کتابخانهی ملی تهران برگزار شد، به عنوان شهر کامل ایران انتخاب و معرفی شد. شهر ماسوله را میتوان به عنوان یک اکوشهر یا بوم شهر و یا یک مکان بوم محور زندهی ایرانی به حساب آورد، به این دلیل که مشخصاتی اعم از سرانهی بالای فضای سبز در شهر قابل مشاهده است و محیط مصنوع شهر منطبق بر بستری طبیعی میباشد و مراکز تجاری و خدماتی در قالب بازار چهار طبقه در مرکز شهر واقع شده است.
معماری
شهر زیبای ماسوله دارای معماری جذاب و منحصر به فردی میباشد، محوطهی جلویی خانه ها و همچنین پشت بام خانه ها به عنوان محل رفت و آمد و پیاده رو استفاده میشود و هیچ وسیله نقلیهای حق ورود به این محل ها را ندارد. در کل معماری این شهر به این شکل هست که حیاط خانهی بالایی، پشت بام خانهی پایین میشود. در شهر ماسوله معمولا ساختمان ها نهایت 2 طبقه هستند و اجازهی ساخت طبقات بیشتر داده نمیشود.
جاهای دیدنی ماسوله
از مناطق دیدنی ماسوله میتوان اشاره کرد به جنگل و فضای سبز خیره کننده آن که مملو از درختان راش، ممرز، توسکا، فندق و گردو و درختچه ها و گیاهان علفی و دارویی میباشد.
هم چنین این شهر دارای آبشار ها و چشمههای متعدد و زیبایی هستند که اکثر آن ها در جادهی بالای ماسوله قرار دارد و آب شهر ماسوله نیز از همین چشمههایی که از دل کوه بیرون آمده تامین میشود؛ و همچنین دارای مناظر زیبایی میباشد. یکی از آبشارهای معروف و بزرگ این شهر آبشار خربو نام دارد؛ که به معنی خرم بو میباشد و ارتفاعی حدود 20 متر دارد و از کوه های ماسوله فرومیریزد. علاوه بر این رسیدن به این آبشار زیبا لازم به کوهپیمایی زیاد و همراه بودن با افرادی که با مسیر آشنایی دارند، میباشد.

از دیگر مناطقی که حتما باید از آن دیدن کنید، بازار سنتی ماسوله میباشد که میتوان از آن به عنوان قلب ماسوله یاد کرد زیرا به صورت 4 طبقه در مرکز شهر واقع شده و به طوری در 4 سطح مستقل و مجزا قرار دارد. شما در این بازار میتوانید صنایع دستی بسیار زیبا را مشاهده و خریداری کنید و شیرینی های محلی و غذاهای محلی ماسوله را امتحان کنید.
از دیگر مناطق دیدنی شهر ماسوله میتوان به ییلاق کوربار اشاره کرد که در دل کوههای سبز ماسوله قرار دارد و منظرهای خیره کننده را برای گردشگران ایجاد کرده و با نام ییلاق کوربار شهرت گرفته است.

همچنین ماسوله یک مقصد پرطرفدار بین کوهنوردان میباشد، زیرا دور تا دور آن را کوههای مرتفع و زیبا احاطه کرده است که یکی از آن ها قله شاه معلم میباشد و دومین قلهی بلند گیلان به شمار میرود و ارتفاعی بیش از 3050 متر دارد. این قله به نام ماسولهی داغ نیز بین کوهنوردان شناخته شده است. مسافت طولانیای دارد مسیر راهپیمایی سختی دارد اما همین امر آن را برای کوهنوردان ایرانی جذاب کرده است.